Chełm: Premier Morawiecki złożył kwiaty pod tablicą Szmula Zygielbojma. Mało znana historia, zapomniany bohater

Sławomir Skomra
Premier Mateusz Morawiecki i wicemarszałek Sejmu Beata Mazurek składają wieńce pod tablicą Szmula Zygielbojma
Premier Mateusz Morawiecki i wicemarszałek Sejmu Beata Mazurek składają wieńce pod tablicą Szmula Zygielbojma
Gest premiera Morawieckiego na pewno przypomni o Szmulu Zygielbojmie. Przynajmniej na jakiś czas, bo on w pełni na to zasługuje – mówią w Muzeum Ziemi Chełmskiej.

Tablica wisi na kamienicy przy ul. Mickiewicza w Chełmie. To tutaj mieszkał Szmul Zygielbojm.

Właśnie pod tą tablicą w niedzielę złożył wieniec premier Mateusz Morawiecki. Dla wielu Zygielbojm jest postacią anonimową. A nie powinien. – Z tego, co wiem, w szkole na lekcjach historii mówi się o nim, ale raczej w kontekście śmierci. Nie opowiada się o tym, co robił wcześniej i jakie miał zasługi – podkreśla Zbigniew Lubaszewski, z działu historycznego Muzeum Ziemi Chełmskiej.

Szmul Zygielbojm urodził się w 1895 roku w Borowicy koło Krasnegostawu. Jego ojciec Józef (Joske) był nauczycielem, a matka Hena (Henie) krawcową. To była biedna, żydowska rodzina, bo Szmul miał dziesięcioro, a według innych źródeł nawet dwanaścioro rodzeństwa. Już jako 10-latek zaczął pracę w fabryce. Potem wyjechał do Warszawy, a w 1915 roku zamieszkał w Chełmie. To wtedy właśnie zaczął działalność polityczną. Wstąpił do lewicowej, żydowskiej partii Bund. Był nawet jej delegatem na zjazd w Lublinie w 1917 roku.

W Chełmie Zygielbojm spędził zaledwie 5 lat, bo zaczął robić karierę w wielkiej polityce. Był radnym Warszawy, a następnie Łodzi. Po wybuchu drugiej wojny światowej wrócił do stolicy. Działał w organizacji obrony miasta tworząc żydowskie hufce samoobrony.

Pod koniec 1939 roku przedostał się do Belgii. W Brukseli, podczas konferencji europejskich partii socjaldemokratycznych, mówił o sytuacji Żydów w okupowanej Polsce. Nie spotkało się z to z wielkim zainteresowaniem Zachodu. Podobnie było później w USA.

W 1942 roku Bund oddelegował Zygielbojma do Rady Narodowej RP, czyli grupy doradczej prezydenta i rządu na emigracji.
12 maja w Londynie, po upadku powstania w getcie warszawskim, Szmul Zygielbojm popełnił samobójstwo. To był jego sprzeciw wobec biernej postawy świata w sprawie ludobójstwa Żydów.

– Nie mogę żyć, gdy resztki narodu żydowskiego w Polsce, którego jestem przedstawicielem, są likwidowane. Moi towarzysze w getcie warszawskim polegli z bronią w ręku w ostatnim bohaterskim boju. Nie było mi sądzonym zginąć tak jak oni, razem z nimi. Ale należę do nich i do ich grobów masowych. Śmiercią swoją pragnę wyrazić najsilniejszy protest przeciw bierności, z którą świat przygląda się i dopuszcza zagłady ludu żydowskiego – napisał w liście pożegnalnym.

– To właśnie na to wydarzenie zwraca się uwagę, mówiąc o Zygielbojmie – wskazuje Lubaszewski i dodaje: – Mam wrażenie, że w Chełmie jest to postać dobrze znana, ale w skali kraju raczej słabo. Gest premiera Mateusza Morawiec-kiego na pewno przypomni o Szmulu Zygielbojmie. Przynajmniej na jakiś czas, bo on w pełni na to zasługuje.

Jednak dr hab. Sabina Bober, kierownik Pracowni Dziejów Mniejszości Narodowych w Europie Środkowej i Wschodniej KUL, jest sceptyczna. – Zarówno po stronie polskiej, jak i żydowskiej brakuje wiedzy o wspólnych stosunkach. Prowadzę zajęcia ze studentami historii i nawet oni mają problem z odpowiedzią na pytania o akcję Reinhard – opowiada, mając na myśli zagładę Żydów w dystrykcie lubelskim w 1942 roku. Tablica poświęcona Zygielbojmowi zawisła w Chełmie w 2008 roku – w 65. rocznicę jego śmierci. Towarzystwo Jana Karskiego i Lubelska Izba Rzemieślnicza starały się o to przez 1,5 roku. Dużym problemem był zaproponowany napis.

Wojewódzki Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa nie zgodził się na stwierdzenie „Wielki Żyd i Polak” oraz informacje, że popełnił on samobójstwo wstrząśnięty raportem złożonym mu przez Jana Karskiego.

– Nie chcieliśmy toczyć sporów i dyskusji z komitetem, bo to przedłużyłoby sprawę o następne pół roku. Dlatego przystaliśmy na tę „cenzurę” – mówił wówczas Jerzy Miszczak, prezes Towarzystwa i LIR. Jest zatem napis: „Odebrał sobie życie, by zaprotestować przeciwko obojętności świata na zbrodnię Holocaustu i braku wsparcia dla powstania w getcie warszawskim”.

W 1998 roku Szmul Zygielbojm otrzymał pośmiertnie Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta.


Zobacz: Premier Mateusz Morawiecki spotkał się w niedzielę z mieszkańcami w Chełmskiej Bibliotece Publicznej . Wcześniej premier złożył wieniec pod tablicą upamiętniającą Szmula Zygielbojma

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 8

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

L
Lucyna

Widze ratusz sie wypowiada.

S
Suweren

Smród po pisuarach nadal czuć w Chełmie.

g
gosć

Jak by nie komuchy ,to pewna pani w okularach krowy dalej pasła

g
gość

W tamtym roku jakoś,go nie znali,tzw potrzeba chwili po na sraniu sobie w papiery ustawą IPN , to nic już nie da mleko się wylało

~~Lubelak

To się dzieje na naszych oczach,
na razie jest Rzeczpospolita przyjaciół.
Ale wkrótce nastąpi całkowita likwidacja Polski.
Będziemy mieszkać w Polin !

K
Kau

Gross nam napluje w twarz w "podzięce"...

s
student

Dla PRL Chełm był sztandarowym miastem PKWN. Podła zmiana pisze nową jego historię przypisując mu rolę miasta żydowskiego. Tylko w jakim celu? By przypodobać się Izraelowi po napięciu wywołanym ustawą IPN? Pan Morawiecki i pani Mazurek zamiast uprawiania nowej krucjaty edukacyjnej mieszkańców Polski Wschodniej, mając swoje pięć minut powinni zająć się rzeczywistymi problemami mieszkańców regionu. Kurier np.informuje o pozwach przeciwko wojewodzie uchylającemu się od przekazania środków finansowych na zadania zlecone samorządom.

.

jak się pisiory spinają po aferze z ipn

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3