Co po niepodległości? O historii Polski rozmawiamy z prof. Janem Lewandowskim (ROZMOWA TYGODNIA)

PNZaktualizowano 
Ponad sto lat temu Polska odzyskała niepodległość. Jednak wydarzenia z 11 listopada 1918 r. były zaledwie początkiem walki o kształt nowego państwa. O trudnych początkach II Rzeczypospolitej rozmawiamy z prof. Janem Lewandowskim, byłym dyrektorem Instytutu Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Wideo

Materiał oryginalny: Co po niepodległości? O historii Polski rozmawiamy z prof. Janem Lewandowskim (ROZMOWA TYGODNIA) - Kurier Lubelski

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 9

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
L
Lublinianin

W 1948 r.Bolesław Barwiak naprawił kaplicę na cmentarzu, uszkodzoną pociskiem podczas wojny. Cmentarz był własnością Skarbu Państwa (od 1866 r.) (od 1944 r.z ramienia Skarbu Państwa Urząd Miejski w Lublinie). Z tego powodu powinny być przeprowadzone badania archeologiczne na "Starym cmentarzu unickim", również pod kątem poszukiwania szczątków więżniów Zamku Lubelskiego zamordowanych i zmarłych w okresie 1944 - 1954. Dlaczego jest to ważne ? Ponieważ władze komunistyczne Lublina potajemnie chowały ciała tych osób, na sąsiednim cmentarzu rzymskokatolickim przy ul.Unickiej, będącym własnością kościoła, co utrudniało im ten proceder. Natomiast na "Starym cmentarzu unickim", mieli ułatwioną sytuację, bo właścicielem cmentarza był Urząd Miejski w Lublinie.

zgłoś
T
Tom

Niespełna 22 lata po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, bo 25 maja 1940 r. Niemcy rozstrzelali na terenie " Starego cmentarza unickiego " w Lublinie 9 więżniów Zamku Lubelskiego. ( Józef Kasperek; "Kronika wydarzeń w Lublinie w okresie okupacji hitlerowskiej").

zgłoś
T
Tom

W 2012 r. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że "Stary cmentarz unicki" Unicka/Walecznych w Lublinie, jest jednym z symboli wielokulturowości Lublina. A Miejski Konserwator Zabytków w Lublinie - że ten cmentarz jest dla Lublina unikalnym dokumentem, świadectwem różnorodności i dziedzictwa kultury. Unikalnym, bo na jednym miejscu, na tej samej działce są pochowani wyznawcy trzech wyznań : unici,rzymscy katolicy i prawosławni. (Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego 2012 r.). Nigdy nie były prowadzone na tym cmentarzu badania archeologiczne, co jest karygodnym zaniedbaniem i ogromną stratą dla historii naszego miasta.

zgłoś
T
Tom

Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział w Lublinie, wydał pisemną oficjalną opinię, w sprawie "Starego cmentarza unickiego" Unicka/Walecznych w Lublinie. NID stwierdził w niej, że jest to najstarszy cmentarz w Lublinie, starszy od cmentarza przy ul.Lipowej, ponieważ "Stary cmentarz unicki" jest zaznaczony na mapie z początku XIX wieku (mapa z czasu zaboru austriackiego), natomiast nie zaznaczono na niej cmentarza przy obecnej ul.Lipowej. Cmentarz ten, jak to odkryły w 1924 r.władze niepodległej Polski (Urząd Wojewódzki w Lublinie) ,został założony w 1611 r. na terenie należącym do kościoła rzymskokatolickiego św.Mikołaja na Czwartku, dla chowania zmarłych unitów, będących od momentu zawarcia Unii Brzeskiej w 1596 r. w ostrym sporze o prawo własności do cerkwi z Bractwem Prawosławnym przy cerkwi przy ul.Ruskiej. Konflikt ten trwał długo, do 1696 r. Przez ten długi czas, cerkiew przechodziła we władanie na kilka lat raz unitów raz prawosławnych, więc trzeba było znależć miejsce na pochowki zmarłych unitów, gdy prawosławni nie pozwalali chować ich na cmentarzu przy cerkwi. Dlatego kościół rzymskokatolicki św.Mikołaja na Czwartku przeznaczył swój teren na cmentarz dla zmarłych unitów.

zgłoś
T
Tom

Hubert Mącik Miejski Konserwator Zabytków w artykule na temat "Starego cmentarza unickiego" Unicka/Walecznych w Lublinie, zawarł kilka nieprawdziwych informacji (Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego 2012 r.). Cmentarz ten bowiem,nigdy nie należał do parafii unickiej przy ul.Ruskiej w Lublinie, ani też do parafii prawosławnej przy ul.Ruskiej w Lublinie. Skarb Państwa (zaborca rosyjski), a w jego imieniu tzw.Zarząd zupełny skarbowy Królestwa Polskiego, od 1866 r.(konfiskata całego majątku kościoła rzym.kat.św.Mikołaja na Czwartku na rzecz Skarbu Państwa) pozwalał tylko - najpierw parafii unickiej (księdzu M.Kolenkowskiemu, którego osadzili jako proboszcza, by przemianowywał unitów na prawosławnych) na chowanie zmarłych unitów, a następnie pozwalał na to parafii prawosławnej, po przemianowaniu parafii unickiej w 1875 r. na prawosławną. Przed rokiem 1866, właścicielem cmentarza była parafia rzymskokatolicka św.Mikołaja na Czwartku w Lublinie.

zgłoś
T
Tom

Lublinianie nie mają wiedzy skąd wzięła się nazwa ulicy Unicka.Powszechnie kojarzą tę ulicę z cmentarzem rzymskokatolickim przy Unickiej,który został założony dopiero w 1932 r. Ulica Unicka już wtedy istniała,bo władze niepodległej Polski nadały tę nazwę, od "Starego cmentarza unickiego" założonego w 1611 r. na terenie należącym do kościoła rzym.kat św.Mikołaja na Czwartku w Lublinie. Po zawarciu kościelnej Unii Brzeskiej w 1596 r. między Kociołem Rzymskokatolickim i częścią biskupów Cerkwi Prawosławnej,kościół rzym.kat.św.Mikołaja na Czwartku w Lublinie,i władza lubelska pomagały unitom. Kiedy unici spierali się z Bractwem Prawosławnym przy cerkwi przy ul.Ruskiej w Lublinie o prawo własności do cerkwi,co trwało długi czas - (do 1695 r.kiedy powstała Parafia Unicka przy cerkwi) - wynikła potrzeba chowania zmarłych unitów. Dlatego kościół na Czwartku udostępnił swój teren na cmentarz dla unitów.

zgłoś
T
Tom

Władze niepodległej Polski,a w jej imieniu Urząd Wojewódzki w Lublinie,umieściły w 1924 r.tablicę informacyjną na bramie cmentarza o treści "CMENTARZ POLSKO-UNICKI zał.w 1611 r,", również dlatego,że cmentarz ten był nazywany prawosławnym i rosyjskim.Było tak dlatego,że w 1875 r. zaborcze władze rosyjskie zlikwidowały Kościół Unicki w Królestwie Polskim.Przemianowały Parafię unicką (istniejącą od 1695 r.) przy cerkwi przy ul.Ruskiej na Parafię prawosławną.Wcześniej,bo w 1868 r. władze rosyjskie,sprowadziły spod Lwowa unickiego księdza Mikołaja Kolenkowskiego,który był za powrotem unitów do prawosławia,i osadziły go jako proboszcza parafii unickiej przy ul.Ruskiej z zadaniem przemianowywania unitów na prawosławnych. W 1869 r. władze rosyjskie pozwoliły ks.M.Kolenkowskiemu chować zmarłych unitów na cmentarzu,po przeniesieniu Parafii rzym.kat .św.Mikołaja na Czwartku na Kalinowszczyznę do kościoła św.Agnieszki,i założeniu tam nowego cmentarza dla tej parafii.W 1797 r. bowiem,oficjalnie założono na terenie należącym do kościoła rzym.kat św.Mikołaja na Czwartku,cmentarz parafialny pozamiejski dla tej parafii z nakazu zaborczych władz austriackich.Od 1846 r. kościół rzym.kat.św.Mikołaja na Czwartku pomagał unitom zgadzając się na pochówki ich zmarłych na swoim cmentarzu parafialnym.

zgłoś
T
Tom

Jan Lewandowski napisał pracę na temat unitów.W nawiązaniu do tego,tematu odzyskania niepodległości przez Polskę i historii Lublina,to ciekawa jest sprawa "Starego cmentarza unickiego"(obecnie na rogu Unickiej/Walecznych).W 1924 r. Urząd Wojewódzki w Lublinie znalazł datę założenia cmentarza w 1611 r. dla unitów lubelskich,na terenie należącym do kościoła rzym.kat.św.Mikołaja na Czwartku.Kościół na Czwartku bowiem pomagał unitom,w konflikcie z Bractwem Prawosławnym przy cerkwi przy ul.Ruskiej w Lublinie,którzy spierali się o prawo własności do cerkwi.Urząd Wojewódzki w Lublinie,jako właściciel cmentarza (w 1866 r.nastąpiła konfiskata majątku kościoła rzym.kat św.Mikołaja na Czwartku przez zaborce rosyjskiego,którym zarządzał od tego roku Skarb Państwa,a w jego imieniu tzw.zarząd zupełny skarbowy Królestwa Polskiego) umieści tablicę informacyjną na bramie cmentarza o treści "CMENTARZ POLSKO-UNICKI założony w 1611 r."Nazwa ulicy Unicka powstała w tym okresie i pochodzi od "starego cmentarza unickiego" założonego w 1611 r. dla unitów polskich w granicach I RP (nie mylić z grekokatolikami).Kościół greckokatolicki bowiem,stal się póżniej narodowym kościołem ukraińskim.

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3