MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Czemu podatku katastralnego wszyscy tak się boją? Wyjaśniamy daninę, przed którą drżą właściciele nieruchomości

Przemysław Zańko-Gulczyński
Przemysław Zańko-Gulczyński
Podatek katastralny obowiązuje m.in. we wszystkich państwach unijnych sąsiadujących z Polską.
Podatek katastralny obowiązuje m.in. we wszystkich państwach unijnych sąsiadujących z Polską. 123RF.com
O podatku katastralnym słychać w mediach regularnie – jest to bowiem danina, której boją się liczni właściciele mieszkań i domów. Wiele osób jest zdania, że ten typ podatku od nieruchomości potrafi zrujnować obywatela. Są też jednak i tacy, którzy widzą w nim same plusy. Czemu podatek katastralny w Polsce budzi tak skrajne emocje?

Spis treści

Podatek katastralny – co to takiego i jak działa?

Podatek katastralny mocno różni się od podatku od nieruchomości, jaki znamy. Dziś właściciele mieszkań i domów płacą w Polsce kwotę podatku zależną od powierzchni nieruchomości – im większy metraż, tym wyższy podatek. Tymczasem gdyby wprowadzić w Polsce podatek katastralny, wysokość opłaty zależałaby od wartości nieruchomości. Oznacza to, że właściciele droższych lokali płaciliby więcej. Wbrew pozorom takie rozwiązanie ma zarówno swoje plusy, jak i minusy.

Podatek obliczany od wartości nieruchomości funkcjonuje od lat w wielu krajach europejskich i nie tylko (to np. jeden z najstarszych podatków w Stanach Zjednoczonych). Można go spotkać m.in. w takich państwach jak:

  • Austria,
  • Belgia,
  • Czechy,
  • Estonia,
  • Francja,
  • Holandia,
  • Irlandia,
  • Litwa,
  • Łotwa,
  • Niemcy,
  • Szwecja,
  • Wielka Brytania.

Wysokość tego podatku jest na ogół ustalana przez lokalne samorządy i zależy od wielu czynników – państwa stosują różne rozwiązania, np. wyliczanie kwoty do zapłacenia na podstawie wartości samej nieruchomości, wartości gruntu pod nieruchomością lub na podstawie potencjalnego rocznego zysku, jaki mógłby uzyskać właściciel z wynajmu swojego mieszkania. Niektóre kraje, jak np. Niemcy, mają też różną wysokość podatku w różnych regionach. Na ogół jednak wysokość podatku katastralnego w Europie waha się od 0,1 proc. do 3 proc. wartości nieruchomości. Wartość nieruchomości jest na ogół ustalana przez profesjonalnych rzeczoznawców. Wiele krajów stosuje rozmaite ulgi podatkowe, dzięki czemu w praktyce płaci się niższy podatek.

Podatek od wartości (katastralny) na ogół jest znacząco wyższy niż podatek od powierzchni. Przykładowo według stawek z 2022 r. właściciel 50-metrowego mieszkania wartego 500 tys. zł płacił ok. 218 zł podatku od nieruchomości. Gdyby wprowadzić podatek katastralny w wysokości 1 proc. wartości, ten sam właściciel zapłaciłby 5000 zł.

Podatek katastralny ma swoje plusy

Zwolennicy tego rozwiązania podatkowego jako jego główną zaletę podają wyższe dochody gmin. Ponieważ właściciele nieruchomości płacą większe kwoty niż przy podatku od powierzchni nieruchomości, samorządy lokalne mają więcej pieniędzy na inwestycje w okolicy (budowę i remont dróg, rozbudowę sieci kanalizacyjnej, budowę mieszkań komunalnych itp.).

Inne istotne korzyści wynikające z wprowadzenia podatku katastralnego to:

  • ograniczenie spekulacji nieruchomościami – inwestorom przestaje się opłacać kupowanie wielu mieszkań, np. w celu sztucznego podbijania czynszów najmu;
  • większa dostępność mieszkań na rynku – dzięki ograniczeniu zakupów pod inwestycję na rynku jest więcej lokali dla osób kupujących M na własne potrzeby;
  • zachęta do likwidowania pustostanów – właściciele nieużytkowanych budynków mają większą motywację, żeby je zagospodarować lub rozebrać;
  • zwiększenie ruchu inwestycyjnego w gminach – gminy mogą udostępniać inwestorom dokładniejsze dane nt. wartości danej działki i budynków na niej stojących;
  • zwiększenie bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami – podatek katastralny sprzyja uporządkowaniu kwestii własności nieruchomości, co utrudnia życie mieszkaniowym oszustom;
  • uporządkowanie przestrzeni miejskiej – samorządy mają większą motywację do ograniczania chaosu przestrzennego i promowania zrównoważonego rozwoju miast.

Nie bez znaczenia są też argumenty społeczne. Zdaniem zwolenników podatku katastralnego prowadzi on do bardziej sprawiedliwego rozłożenia obciążeń podatkowych – właściciele droższych nieruchomości, a więc osoby bardziej zamożne, płacą wówczas wyższe kwoty niż osoby mniej zamożne.

Wady podatku od wartości nieruchomości

Głównym argumentem przeciwników podatku katastralnego jest to, że stanowi on dla obywateli znacznie większe obciążenie finansowe niż obecny podatek od metrażu. Dzisiejsze kwoty podatku od nieruchomości wzrosłyby znacząco, gdyby był on obliczany od wartości lokum. Z tego powodu przeciwnicy podatku katastralnego często nazywają go „podatkiem katastrofalnym”.

Inne istotne wady podatku katastralnego to:

  • wzrost czynszów najmu – właściciele nieruchomości mają wyższe koszty ich utrzymania, które przerzucają na najemców;
  • spadek zysków z najmu – inwestycje w mieszkania na wynajem stają się mniej opłacalne;
  • wyższe koszty dla gmin na początkowym etapie – żeby wprowadzić podatek katastralny, gminy muszą najpierw uporządkować księgi wieczyste i wycenić wiele nieruchomości, co kosztuje;
  • zniechęcanie do remontowania nieruchomości – remont podnosi wartość nieruchomości, co może zniechęcić właściciela do przeprowadzenia niezbędnych prac;
  • wzrost cen nieruchomości – podatek katastralny podnosi koszty utrzymania nieruchomości, co może sprawić, że wzrosną także ich ceny.

Warto też wspomnieć o możliwych oszustwach: właściciele mieszkań mają motywację do zaniżania wartości swojej nieruchomości, bo dzięki temu płacą mniej. Państwo musi zatem stworzyć odpowiednie rozwiązania prawne, które to utrudnią. Przykładowo w Irlandii za sprzedaż mieszkania po cenie wyższej niż 110 proc. zadeklarowanej wartości nieruchomości grożą surowe kary, co zniechęca do oszustwa.

Kiedy podatek katastralny w Polsce? Czy zostanie wprowadzony?

Obecnie w Polsce nie ma poparcia społecznego dla wprowadzenia podatku katastralnego. Również rząd nie zamierza wprowadzać takiej daniny. Nie ma też wymogów w tej kwestii ze strony Unii Europejskiej, która nie narzuca krajom członkowskim żadnych rozwiązań podatkowych.

Ministerstwo Finansów od lat regularnie otrzymuje pytania dotyczące prac nad podatkiem katastralnym. Odpowiedź jest wciąż taka sama: nie ma planów wprowadzenia takiego podatku. Ostatnie oficjalne stanowisko resortu w tej sprawie pojawiła się 24.02.2021 r.:

– Ministerstwo Finansów nie prowadzi prac, których skutkiem byłoby określenie zasad pobierania podatku od nieruchomości opartego na wartości nieruchomości – wyjaśnił wówczas resort. 

Dodaj firmę
Logo firmy Ministerstwo Finansów
Warszawa, ul. Świętokrzyska 12
Autopromocja

Wyjątkowe komody

Materiały promocyjne partnera
emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Polacy ocenili rząd Tuska. Zaskakujące wyniki

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Czemu podatku katastralnego wszyscy tak się boją? Wyjaśniamy daninę, przed którą drżą właściciele nieruchomości - RegioDom.pl

Wróć na kurierlubelski.pl Kurier Lubelski