Dominikański krzyż z królewskich dłoni

Tomasz Stawecki
W centralnej części dzieła Jana Matejki "Unia lubelska", król Zygmunt August wznosi nad głowę czarny krucyfiks, na który zaprzysięga akt.

Ten skromny krzyż, noszący w sobie ogromny majestat, jest dziś jednym ze skarbów lubelskiego klasztoru o. Dominikanów.

Surowe, czarno emaliowane drewno podkreśla biel kości słoniowej, z której wykonano postać Chrystusa. Ta powaga wydaje się właściwa dla kontekstu zawarcia unii polsko-litewskiej i bezsprzecznie ta cecha zwróciła uwagę Jana Matejki przygotowującego się do namalowania unii. Czy to tylko symbol, legendarny dzięki Mistrzowi, czy autentyczny eksponat z 1569 r.?

Nie ma w klasztornych zapiskach jakiejkolwiek adnotacji stwierdzającej, że krucyfiks dotykały królewskie dłonie. Nie pisze się o nim krzyż unii. Jest tylko urzędowy spis, w którym wylicza się krzyże złote, złocone, emaliowane i drewniane. Sejmowy diariusz z 1569 r. zawiera wzmiankę o krucyfiksie, ale nie ma w nim opisu, który umożliwiłby identyfikację.

Legendę dominikańskiego krzyża zbadała Gabriela Głodzik, historyk sztuki, i spisała w pracy pt. "Historyczne i artystyczne znaczenie krucyfiksu unii lubelskiej". Zwraca uwagę, że manierą Matejki było odtwarzanie w dziełach oryginalnych akcesoriów z czasów malowanych zdarzeń.

W "Unii lubelskiej" oryginalny jest np. miecz Zygmunta Augusta, relikwiarz na głowie św. Stanisława i gotycka infuła. Matejko musiał widzieć lubelski krucyfiks i musiał wierzyć, albo dysponować przesłankami, że użyto go w trakcie zaprzysiężenia. Tajemnicę zabrał jednak do grobu.

Być może akt unii zaprzysiężono na ewangeliarz, tak jak to było w zwyczaju. Każdy jednak, kto na własne oczy widział krzyż unii, bez względu na wyznanie przyzna, że jest w nim przedziwna moc i majestat.

- Tradycja naszych dziejów wywiera mocny wpływ, ma w sobie niezwykłą siłę i trwa niezachwianie - mawiał o. Hieronim Kaczmarek, przeor klasztoru Dominikanów w Lublinie.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na kurierlubelski.pl Kurier Lubelski
Dodaj ogłoszenie