Gwiazdka pod kozą

Sylwia HejnoZaktualizowano 
Mateusz Soroka prezentuje gwiazdę, z którą tradycyjnie chodzili kolędnicy
Mateusz Soroka prezentuje gwiazdę, z którą tradycyjnie chodzili kolędnicy Małgorzata Genca
Choinka upowszechniła się na Lubelszczyźnie po II wojnie światowej. Wcześniej z chłopskich sufitów zwisały podłaźniczki - czubek jodły, sosny lub świerka. A w okresie świątecznym chodzono z kozą, koniem czy wężem. Te zwyczaje upamiętnia wystawa na Zamku Lubelskim.

Chłopska obrzędowość po swojemu wtórowała kalendarzowi liturgicznemu. Hitem były herody - inscenizacje teatralne pokazujące walkę dobra ze złem. W rogu wystawowej sali działu etnografii stoi duża biała postać z wyłupionymi oczami i kosą w ręku. - To Śmierć, która ścinała herodowi głowę - tłumaczy Mateusz Soroka, pracownik muzeum. - W herodach występował także Żyd, który zaświadczał, że Jezus się narodził, anioł, król i żołnierze.

Czapki żołnierzy ozdabiano bombkami i bibułą. Aktorzy nakładali na twarze wykonane ręcznie maski. Pamiątką po tych barwnych inscenizacjach są także drewniane miecze, stroje, diabelskie widły i ogony. - Przez pewien czas Kościół rugował te ludowe zwyczaje, ale ostatecznie je zaakceptował i zaadaptował jako część tradycji - opowiada Mateusz Soroka.

Drugim nurtem świętowania Bożego Narodzenia było chodzenie z gwiazdą. Nastoletni chłopcy otaczali otok sita papierem i dorabiali ramiona. Gwiazdy, które powstawały na Lubelszczyźnie, odznaczają się ułańską fantazją autorów. Nie było stałej liczby ramion - mogło ich być osiem albo dwadzieścia cztery. Czubki dekorowano kosmatymi pomponami z bibuły.

Równie chętnie wiejscy kolędnicy odwiedzali mieszkania z kozą, koniem, a rzadziej w naszym rejonie - z wężem. Szczególnie ważna w chłopskich wierzeniach świątecznych była koza - symbol płodności. Miała otwieraną żuchwę, która wydawała charakterystyczny klekot, anonsujący obecność kolędników. Koza była uśmiercana, a następnie wskrzeszana.

Ciekawostką są szopki ruchome. Posiadają mechanizm, który wprawia drewniane laleczki w ruch. Odgrywają codzienne sceny jak wyrabianie masła czy karmienie gęsi.

"Boże Narodzenie na Lubelszczyźnie", Zamek Lubelski, do 31.01.2010, bilet 5,50-7,50 zł

polecane: Flesz - Co piąta transakcja będzie wymagać użycia PIN-u

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3