Idealny system emerytalny to miks Szwecji i Niemiec

RedakcjaZaktualizowano 
Wojciech Barczyński/POLSKA
Polska powinna jak Niemcy wydłużyć wiek emerytalny do 67 lat - mówi Agnieszka Chłoń-Domińczak, byłą wiceminister pracy, w rozmowie z Tomaszem Ł. Rożkiem

Niedawno usłyszałem, że zagraniczni eksperci nie mogą nachwalić się naszego systemu emerytalnego. Uważają go za niezwykle sprawiedliwy i bezpieczny.
Bo to prawda. Mamy bardzo dobry system emerytalny. Reforma z 1999 r. była kamieniem milowym, zbudowała w Polsce nowoczesny, dostosowany do wyzwań długookresowych system emerytalny. Wprowadzała bowiem trzy filary, na których miał się opierać system emerytalny obejmujący obowiązkowe i dobrowolne gromadzenie składek, zarówno w systemie opartym o rynek pracy, jak i rynek kapitałowy. Nie znaczy to oczywiście, że byliśmy wybitnie oryginalni. Skorzystaliśmy z rozwiązań działających w wielu krajach, np. w Szwecji, Włoszech, na Łotwie. Pod koniec lat 90. wykonaliśmy mnóstwo analitycznej, badawczej pracy.

Wielu ekonomistów podaje przykład szwedzkiego systemu emerytalnego jako niemal wzorcowy.
Wzorowaliśmy się na Szwecji w części dotyczącej otwartych funduszy emerytalnych. I u nas, i w Szwecji można wybrać fundusz, do którego chcemy należeć. Różnica jest tylko taka, że w Szwecji można jednocześnie zapisać się do kilku funduszy, a u nas póki co do jednego. Tam składka jest dzielona między kilka funduszy i szefowie danego OFE nawet nie wiedzą, od kogo dokładnie dostają składkę - np. czy od jednej osoby, czy może od kilku.

Polskie OFE nie byłyby takie pokorne wobec nowego systemu. Mam wrażenie, że w Polsce działają znacznie bardziej agresywnie - chcą dużo wiedzieć i oczywiście jak najwięcej zarobić.

W naszych warunkach takie rozwiązanie mogłoby się nie sprawdzić. Przede wszystkim Polacy nie mieli - i do tej pory nie do końca mają - nawyku oszczędzania. Stąd trzeba było zaproponować taki mechanizm, żeby łatwo było do funduszu się zapisać, korzystając z dostępu do akwizytorów. Dodatkowo, nie było systemu informatycznego, który mógłby wówczas takim systemem zarządzać. Myślę, że z naszej perspektywy było to lepsze rozwiązanie. Dodatkowo, w porównaniu do krajów Ameryki Łacińskiej - Chile, Argentyny, Boliwii czy Meksyku polskie OFE działają i tak w sposób mało agresywny. Gdy patrzyliśmy na systemy emerytalne w innych krajach, jedno wiedzieliśmy na pewno: nie powinniśmy korzystać z niektórych rozwiązań latynoamerykańskich. System akwizycji czy zachęcania do korzystania z funduszy emerytalnych był tam niebywale rozwinięty, a więc i bardzo kosztowny. Ludzie często zmieniali fundusz, zachęceni promocjami. Tego typu praktyk u nas nie można stosować. Obecnie też coraz częściej słychać głosy, czy system akwizycji funduszy emerytalnych nie powinien być ograniczony.

Z drugiej strony, świat jest już tak skonstruowany, że w uboższych krajach działa stosunkowo mało funduszy - muszą więc ostro rywalizować między sobą.

To prawda. Jedna z różnic między naszym a szwedzkim systemem jest taka, że w zamożnej Szwecji działa kilkaset OFE, a u nas kilkanaście. Szwedzi mają więc większy wybór, a my ograniczony. Ale pomysł indywidualnego, swobodnego wyboru funduszu ściągnęliśmy właśnie po części od nich. Ale poszczególne elementy systemu tworzyliśmy w oparciu o wzorce z różnych krajów, nie tylko Europy, ale i Ameryki Południowej. Musieliśmy znaleźć złoty środek, bo w każdym kraju są inne uwarunkowania społeczne, polityczne, gospodarcze. .

No i funkcjonują tam w ramach tzw. trzeciego filara pracownicze fundusze emerytalne. Składki na nie płacą pracodawcy. To w Polsce zaraz zaprotestowałyby, i to ostro, organizacje pracodawców.
W krajach rozwiniętych systemy te były budowane przez bardzo wiele lat. Związane to jest też z inną kulturą pracy, np. w Danii czy w Holandii większość pracowników objęta jest umowami zbiorowymi, które obejmują także plany emerytalne. Takiego systemu nie da się zbudować szybko, stąd decyzja, by postawić na indywidualny wybór. W Polsce nadal mało pracodawców oferuje pracownicze programy emerytalne. To, czego u nas nadal brakuje, to dobry system przekazywania informacji do przyszłych emerytów. Dla przykładu każdy Szwed dostaje co roku dostaje tzw. pomarańczową kopertę z aktualną informacją o stanie swojego konta, ilości odprowadzonych składek itp. Poza tym szwedzki ZUS wydaje roczny raport, w którym eksperci prognozują, ile pieniędzy dostaniemy na starość i jak wygląda przyszłość całego systemu emerytalnego. U nas informacje o stanie konta wysyłane są dopiero od tego roku, myślę, że też wiele osób nie w pełni rozumie tę informację.

Szczęśliwie należymy do stosunkowo zamożnych krajów - wiele afrykańskich i azjatyckich krajów w ogóle nie ma systemów emerytalnych. Np. w Indonezji starsi ludzie skazani są tylko na rodzinę.
Ale to nie oznacza, że wszystko zostało zrobione. Ludzie muszą dłużej pracować. Większość krajów w Europie Zachodniej wydłużają wiek emerytalny - standardem jest granica 65 lat, niektóre kraje już podnoszą tę granicę do 67 lat. Ostatnio na taki ruch zdecydowały się Niemcy i Dania. Coraz częściej pojawiają się też głosy, by wprowadzić późniejszy wiek emerytalny w południowej Europie: w Grecji, Hiszpanii. To konieczne, bo ludzie żyją coraz dłużej. Część krajów korzysta też z mechanizmów, które uzależniają wysokość emerytury od wieku przejścia na emeryturę - u nas jest to związek bezpośredni, gdzie kapitał emerytalny dzielimy przez długość trwania życia. W innych krajach - na przykład w Niemczech - stosowane są specjalne współczynniki demograficzne, które pełnią podobną rolę. Generalnie żyjemy coraz dłużej i dłużej pobieramy emerytury. Systemy emerytalne muszą to brać pod uwagę.

polecane: Flesz - Co piąta transakcja będzie wymagać użycia PIN-u

Wideo

Materiał oryginalny: Idealny system emerytalny to miks Szwecji i Niemiec - Polska Times

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 9

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

M
Marta

Gdyby każdy odkładał na własną emeryturę, a nie do wpłacał do budżetu, nie byłoby potrzeby wydłużania wieku emerytalnego. I niech ta pani nie gada głupot, że dłużej bierzemy emerytury, gdyż wystarczy pójść do hospicjów, popczytać nekrologi, a od razu widać, iż mnóstwo ludzi umiera zanim doczeka emerytury. I co z ich pieniędzmi? Dostaje je rodzina? Nie. Przepadają, a raczej marnotrawią je nasi geniusze. Emerytura powinna być uzależniona tylko i wyłącznie od stażu pracy i wysokości odkładanych składek, a nie od wieku. Człowiek i tak więcej lat uczy się, pracuje, niż korzysta z tego co wypracował. Poza tym, dzisiaj pracy nie mogą znaleźć młodzi ludzi prosto po szkole i ci po 40, zatem biorąc pod uwagę nasz genialny system emerytalny takie osoby, które mają ponad 20-30 lat pracy, ale przez ostatnich 5 lat przed złożeniem wniosku o emeryturę byli bez pracy, nic nie dostaną. I to jest chore.

M
Marta

Gdyby każdy odkładał na własną emeryturę, a nie do wpłacał do budżetu, nie byłoby potrzeby wydłużania wieku emerytalnego. I niech ta pani nie gada głupot, że dłużej bierzemy emerytury, gdyż wystarczy pójść do hospicjów, popczytać nekrologi, a od razu widać, iż mnóstwo ludzi umiera zanim doczeka emerytury. I co z ich pieniędzmi? Dostaje je rodzina? Nie. Przepadają, a raczej marnotrawią je nasi geniusze. Emerytura powinna być uzależniona tylko i wyłącznie od stażu pracy i wysokości odkładanych składek, a nie od wieku. Człowiek i tak więcej lat uczy się, pracuje, niż korzysta z tego co wypracował. Poza tym, dzisiaj pracy nie mogą znaleźć młodzi ludzi prosto po szkole i ci po 40, zatem biorąc pod uwagę nasz genialny system emerytalny takie osoby, które mają ponad 20-30 lat pracy, ale przez ostatnich 5 lat przed złożeniem wniosku o emeryturę byli bez pracy, nic nie dostaną. I to jest chore.

e
ekonom

To czego zabrakło mnie w opinii tej Pani to- nieuwzględniony brak miejsc pracy w naszym kraju a co za tym idzie mniejsza ilość ludzi chętnych do ubezpieczenia -a nie podnoszenie wieku -bo to napędza spiralę , wieku i wysokości składek zaś to że się na kimś wzoruje to dobrze jak i dobrze że ta Pani mówi o tym otwarcie więc ktoś kto napisał że jedna z najlepszych jest chyba przesadą !Ale dobre jest to że są ludzie którzy potrafią się uczyć od innych i dopasowywać do naszych możliwości i realiów jeszcze żeby do polityków te oczywiste racje docierały ,ale tu był ,jest i długo będzie problem są odporni na wiedzę no chyba że przed wyborami .

i
inkunabul

Idealnym byłoby gdyby każdy mógł decydować o sobie. A nie ufać niedouczonym urzędnikom z zusu. Nie mordować pieniędzy w tym panstwoym molochu a pozwolić im zarabiać u prywantego właściciela z nienaganną przeszłością. Aviva, Hestia i inne doświadczone firmy oprócz swojej pozycji mogą zagwarantować jedno w 3 filarze. Będą dbały o powierzone pieniądze. Zus natomiast ma je za nic.

z
zizi

żebym mogla wybrać emeryturę za lata pracy jak w Niemczech a nie na wiek.

y
yeti...

pieniądze z zus i ofe,pewnie moje wnuki dowiedzą się kto okradał ich dziadków....he he he
Po tej pani widać,że jej pasuje pracować na zajmowanym stanowisku do późnej starości,wiem jak trudno jest oderwać kogoś od obfitego koryta,ale mam smutną wiadomość dla tej pani i innych tego typu mondrąłków,mam nadzieję,że wcześniej czy później ktoś rozliczy te machloje i manipulowanie społeczeństwem....

b
biały kieł

ty prostaku ta Pani to jeden z najlepszych fachowców opisywanej dziedzinie. Ty miernoto możesz jedynie coś nabazgrać w Internecie

s
sylvek

Dla tej tłuściutkiej pani proponawałbym przejście na emeryturę w wieku 77 lat!

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3