Jak Świdnik walczy ze smogiem?

UM
Wydaje się, że smog to zjawisko typowe dla dużych miast i aglomeracji. Jednak w Świdniku – na 20 km² – występuje dość duże zagęszczenie domów opalanych piecami, co w połączeniu z zakładami przemysłowymi, ruchem samochodowym oraz brakiem ruchu powietrza i wysoką wilgotnością powoduje kumulowanie się zanieczyszczeń zagrażających zdrowiu. To problem bardzo złożony, dlatego Świdnik walczy z nim na wielu płaszczyznach, w sposób kompleksowy – a teraz także innowacyjny.

Bieżący monitoring stanu powietrza oraz interwencja

Straż Miejska podejmuje szereg działań kontrolnych i prewencyjnych mających na celu bieżący monitoring stanu powietrza. W 2017 r. świdniccy strażnicy otrzymali radiowóz Eko Patrolu, który został wyposażony w mobilne laboratorium Scendroid DR1000 – w trybie live za pomocą 5-ciu sensorów bada on zanieczyszczenie powietrza. To urządzenie może być mocowane na dachu pojazdu lub na dronie, sprawdza zanieczyszczenie powietrza oraz ustala miejsca emisji zanieczyszczeń. W zestawie z laboratorium znajduje się również laptop z odpowiednim oprogramowaniem, który na bieżąco wyświetla wyniki pomiarów. Dzięki urządzeniom zamontowanym w Eko Patrolu łatwiej namierzyć osoby prywatne czy firmy, które palą w piecach gumy, butelki PET lub inne tworzywa sztuczne.

Praca strażników nie kończy się na samym monitorowaniu stanu powietrza, na bieżąco reagują w przypadkach spalania w piecach odpadów. Dyżurny Straży Miejskiej przyjął ponad 100 interwencji, które dotyczyły ciemnego dymu unoszącego się z wybranych kominów. Funkcjonariusze nie są jednak w stanie kontrolować wszystkich domów, dlatego w tym przypadku bardzo ważna jest postawa obywatelska i zgłaszanie miejsc, co do których istnieje podejrzenie spalania niebezpiecznych substancji.

Miejskie ankiety badające potrzeby mieszkańców

Prawie 90 proc. zanieczyszczeń pochodzi z domów opalanych piecami węglowymi. Na wiosnę tego roku Straż Miejska przeprowadziła ankietę na jednym z najstarszych osiedli w Świdniku, gdzie niestety problem smogu jest największy. Wynika z niej, że 198 gospodarstw domowych jest ogrzewanych piecami węglowymi. Większość domów (341 gospodarstw) posiada instalację gazową. Niestety, aż w 151 gospodarstwach – oprócz pieców gazowych – znajdują się dodatkowo piece na węgiel lub drewno oraz kominki. W wielu krajach Europy zmiana źródeł ogrzewania na gazowe przyczyniła się do poprawy jakości powietrza. Ogrzewanie gazowe uważane jest za najbardziej ekologiczne spośród konwencjonalnych źródeł energii. Gaz ziemny spala się w bardzo czysty sposób, nie generując sadzy i cząstek stałych.

Ważnym krokiem w walce ze smogiem jest rządowy program Czyste Powietrze. Urzędnicy ze świdnickiego magistratu pomagają przy wypełnianiu wniosków oraz

podpowiadają, jak skorzystać z dofinansowania na wymianę pieca, które – w zależności od dochodów – wynosi od 25 do 37 tys. zł. Wyeliminowanie starych pieców to klucz do czystego powietrza w mieście.

– W ramach programu Czyste Powietrze zapewniliśmy mieszkańcom kompleksowe wsparcie w zakresie całej procedury składania wniosków i wyznaczyliśmy w tym celu dedykowanego pracownika, który odpowiada na wszystkie pytania świdniczan. W przyszłości chcielibyśmy wprowadzić własny program dotacji do wymiany pieców – mówi Marcin Dmowski, zastępca burmistrza.

Miejskie czujniki pomiaru PM10 i PM2,5

Na terenie Świdnika znajdują się również czujniki pomiaru PM10, PM2,5 które pokazują w czasie rzeczywistym stan powietrza. Zamontowane są w trzech punktach w mieście: przy ul. Czecha, ul. Reymonta i ul. Słonecznej. Czujniki rejestrują dwa główne pyły zawieszone. PM10 to mieszanina cząstek zawieszonych w powietrzu, które są zlepkiem różnych substancji. Pył zawieszony może zawierać substancje toksyczne, np. rakotwórczy benzo(a)piren, metale ciężkie oraz dioksyny i furany. Pył PM10 to cząstki o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów. To jedna piąta grubości ludzkiego włosa. PM2,5 to bardzo drobny pył o średnicy 2,5 mikrometra, więc oba pyły mogą przedostawać się do górnych dróg oddechowych czy płuc. Odczyty pomiarów znacząco wpływają na świadomość zanieczyszczenia powietrza, a także jego skutki. Świdniczanie mogą sprawdzić ich pomiar np. przed wyjściem na spacer, są one dostępne online. Na terenie gminy znajdują się również 2 stacjonarne laboratoria do pomiaru jakości powietrza umiejscowione na ul. Hryniewicza oraz ul. Wojska Polskiego. Wyniki można śledzić na stronie świdnickiej Straży Miejskiej.

Agregator Mobilności Mieszkańców

Drugim co do wielkości źródłem zanieczyszczeń jest transport samochodowy. Miasto Świdnik stara się dbać o infrastrukturę publiczną np. budując kolejne ścieżki rowerowe, które mają zachęcić mieszkańców do zrezygnowania z transportu samochodowego.

Co więcej – Świdnik, dzięki możliwości udziału w Hackathonie dla Miast organizowanym przez Polski Fundusz Rozwoju i GovTech Polska – w najbliższych miesiącach zyska innowacyjne oprogramowanie – Agregator Mobilności Mieszkańców.

– W Świdniku, zresztą nie po raz pierwszy, stawiamy na innowacyjne technologie. Agregator to oprogramowanie dla urzędu, które będzie wykorzystywało różne źródła danych, w tym monitoring miejski, i umożliwi analizę – godzina po godzinie – ruchu pieszego, rowerowego i samochodowego – mówi Ewa Jankowska, sekretarz miasta Świdnik.

System będzie rozpoznawać pieszych, rowerzystów oraz samochody, dzięki czemu miasto uzyska pełną informację na temat sposobów przemieszczania się mieszkańców oraz o potencjalnych potrzebach świdniczan. Dane te posłużą do planowania miejskich inwestycji, takich jak kolejne ścieżki rowerowe i parki czy lokalizacji elementów małej architektury np. nowych ławek.

To właśnie spójna sieć przestrzeni publicznych, w tym stref zielonych tworzonych przez miasto, odgrywa ważną rolę w ograniczaniu zanieczyszczeń powietrza. Budowa parków oraz wiele nasadzeń nowych drzew nie tylko poprawia wygląd miasta, ale też wpływa korzystnie na samopoczucie mieszkańców. W tym roku posadzono ponad 150 drzew oraz prawie 1200 krzewów.

Jak Świdnik walczy ze smogiem?

Rząd podjął decyzję w sprawie obostrzeń.

Wideo