Od lipca tego roku pierwsze firmy wprowadzą u siebie program PPK. Głośno jest o nim w mediach i nie brakuje sporów interpretacyjnych ustawy. Jednak już wiadomo, jakie korzyści mają PPK dla pracownika i jakie są założenia tego systemu oszczędzania. Czy warto przystępować do programu?

Pracownicze Plany Kapitałowe docelowo mają zmobilizować osoby pracujące do oszczędzania i pomnażania środków, aby zapewnić sobie bezpieczeństwo finansowe na emeryturze. Mogą objąć 11 milionów pracowników – mogą, ponieważ przystąpienie do programu jest dobrowolne. Tym bardziej warto wiedzieć, jakie PPK dla pracownika mają korzyści i czy przystąpienie do programu jest w ogóle opłacalne.

Najważniejsze założenia PPK

Pracownicze Plany Kapitałowe to powszechny system oszczędzania, w którym środki będzie się gromadziło na rachunkach PPK. Co ważne, zgromadzone oszczędności będą prywatne, a więc niedyspozycyjne dla nikogo oprócz nas, podlegają również dziedziczeniu. Pracodawcy muszą uruchomić u siebie program obowiązkowo i każdy pracownik będzie automatycznie zapisywany do niego, z tym że będzie mieć prawo do rezygnacji. Pierwsze grupy pracowników będą mogły rozpocząć gromadzenie oszczędności już od 1 lipca 2019 r., bo właśnie w tym terminie ustawa zaczyna obowiązywać przedsiębiorców zatrudniających co najmniej 250 osób.Środki na rachunku PPK będą pochodzić z trzech źródeł. Pierwszym z nich są wpłaty od pracodawcy. Tutaj pracodawca wpłaca składkę podstawową o wartości 1,5 proc. wynagrodzenia brutto pracownika. Będzie mógł dokonywać również wpłat dodatkowych w wysokości do 2,5 proc. wynagrodzenia.Drugim źródłem są wpłaty dokonywane przez pracownika, które wyniosą 2 proc. Przy czym warto zaznaczyć, że osoby najmniej zarabiające będą mogły mieć niższą składkę (od 0,5 do 2 proc.) pod warunkiem, że miesięczne wynagrodzenie uzyskiwane z różnych źródeł będzie równe lub niższe niż 120% minimalnego wynagrodzenia w danym roku.

Dodatkowo każdy pracownik będzie miał możliwość zwiększenia swojej wpłaty o kolejne 2%. W efekcie na PPK dla pracownika oznacza comiesięczny wpływ od 3,5 do 8 proc. wynagrodzenia. Ostatnim źródłem zasilania konto jest pomoc od Skarbu Państwa. Każda osoba, która przystąpi do programu i przez pełne trzy miesiące dokona wymaganych wpłat, otrzyma kwotę powitalną w wysokości 250 złotych. Następnie, co roku, może liczyć na dopłatę w wysokości 240 złotych. Ile ostatecznie rząd dołoży do PPK? Szacuje się, że w ciągu 10 lat będzie to od 35 do 40 mld złotych.Zgromadzone środki finansowe mają zapewnić dodatkowe oszczędności, aby po osiągnięciu 60. roku życia (taki sam pułap wiekowy dla kobiet i mężczyzn) przestać się martwić o swoją emeryturę. O zgromadzone środki nie musimy się martwić, ponieważ konto prowadzić będzie zaufana instytucja finansowa (np. TFI - Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych), wybrana przez pracodawcę w porozumieniu z pracownikami, która ma wymagane zgody i zezwolenia.

PPK to nie OFE!

Ustawa o Pracowniczych Planach Kapitałowych weszła w życie 1 stycznia 2019 roku i od początku program był porównywany do OFE. Premier Mateusz Morawiecki zaznaczał niejednokrotnie, że nie należy stawiać znaku równości między tymi programami. To, na co trzeba zwrócić uwagę, z jakimi korzyściami wiążą się dla pracownika PPK. – Jak najbardziej chcę zwrócić uwagę na to, że to jest program, który buduje korzyść dla pracowników, buduje korzyść dla pracodawców, ale buduje też korzyść dla państwa, dla całego społeczeństwa. Dlatego tak bardzo jest to program, który znakomicie odpowiada na dzisiejsze potrzeby Rzeczpospolitej – mówił.

PPK nie mają nic wspólnego z Otwartymi Funduszami Emerytalnymi, z systemem ubezpieczeń społecznych czy systemem podatkowym. To dobrowolny program oszczędnościowy, dzięki któremu oszczędzamy dzięki udziałowi pracodawcy i państwa. To sposób na dodatkowy kapitał na starość.

Jak zaznacza Paweł Borys, prezes Polskiego Funduszu Rozwoju, Pracownicze Plany Kapitałowe nie powtórzą losu Otwartych Funduszy Emerytalnych i nie można ich nazywać OFE-bis. – Dlaczego PPK nie będą OFE-bis? Bo są w całości prywatne. Dostęp do pieniędzy każdy z uczestników będzie miał w każdym momencie programu – przekonuje.

Co istotne, każdy pracownik wprawdzie będzie zapisany automatycznie do PPK, ale będzie mógł z tego zrezygnować, składając odpowiednią deklarację, a także wrócić do programu w dowolnym momencie.

Korzyści z PPK dla pracownika

PPK mogą stać się dla pracodawcy jednym z narzędzi zwiększania atrakcyjności na rynku pracy i motywowania pracowników. Wprawdzie będzie wpłacać składkę podstawową, ale może też różnicować wysokość wpłat dodatkowych dla różnych grup pracowników, aby przykładowo nagrodzić tych najlepszych. Będzie to więc rodzaj premii uznaniowej i wyraz troski o przyszłość osoby zatrudnionej.PPK dla pracownika to z kolei sposób na oszczędzenie pieniędzy, które będą do użytku po ukończeniu 60. roku życia. Każdy uczestnik programu będzie mógł wypłacić środki, z tym że wypłata nie będzie jednorazowa, tylko będzie odbywać się w ratach: 25 proc. środków otrzymamy jednorazowo, resztę w postaci comiesięcznych rat przez okres 10 lat, o ile nie zdecydujemy się na inny sposób wypłaty.

Jeśli zaś mowa o wysokości oszczędności, wszystko zależy od wynagrodzenia pracownika. Zakładając, że roczna stopa zwrotu wyniesie 5,5%, pracownik zarabia stale średnią krajową (4500 zł brutto) i rozpocznie oszczędzenie w PPK w wieku 25 lat, to po 60. roku życia może liczyć na comiesięczną dodatkową wypłatę w wysokości nawet 1500 złotych. Otrzyma również jednorazowy zastrzyk finansowy w wysokości ponad 40 tysięcy złotych – takim wyliczeniem m.in. AXA przekonuje pracowników do oszczędzania w ramach PPK.

Bardziej optymistyczny scenariusz zakłada, że wpłacając dodatkowo 2 i 2,5 proc. wynagrodzenia, świadczenia wzrosną do ponad 3 tysięcy złotych miesięcznie, a jednorazowa wpłata wyniesie 100 tysięcy złotych!

Środki gromadzone na kontach PPK będą odpowiednio inwestowane przez instytucję finansową, ale w taki sposób, aby uczestnik miał zagwarantowaną wypłatę w momencie osiągnięcia przez niego określonego wieku. Jak możemy przeczytać na stronie AXA: „Ustawa określa dopuszczalne zakresy alokacji aktywów, odpowiednio w instrumenty części udziałowej i części dłużnej, tak aby zapewnić realizację zasady przyświecającej funduszom zdefiniowanej daty, tj. stopniowego zmniejszania poziomu ryzyka inwestycyjnego danego funduszu wraz ze zbliżaniem się przez uczestników danego funduszu do wieku 60 lat”.

Najważniejsze: środki będziemy mogli wycofać nawet przed osiągnięciem 60. roku życia. Wystarczy wtedy złożyć odpowiedni wniosek. Musimy się jednak liczyć z tym, że wycofanie środków wiąże się z utratą kwoty stanowiącej równowartość wpłaty powitalnej i dopłat rocznych od Skarbu Państwa, a 30 proc. wpłat pochodzących od pracodawcy będzie przekazana na nasze indywidualne konto w ZUS. Pozostała kwota będzie mogła być wypłacona, ale będziemy musieli od niej zapłacić podatek dochodowy.

Istnieją również wyjątki, w których możemy wypłacić nawet do 100 proc. oszczędności. Dotyczy to konieczności pokrycia na przykład wkładu własnego do kredytu na zakup domu czy mieszkania. Jest to jednak traktowane jako pożyczka zwrotna – środki muszą zostać zwrócone w ciągu 15 lat. Dodajmy, że możliwa jest również natychmiastowa wypłata 25 proc. w przypadku choroby pracownika lub jego najbliższej rodziny, co daje pewną elastyczność i zabezpieczenie finansowe w nagłych przypadkach.

PPK dla pracownika jest dodatkowym sposobem na zdobycie pieniędzy na przyszłość. Jeśli sami nie zadbamy o swoją emeryturę, możemy liczyć tylko na 30-50 proc. ostatniego wynagrodzenia – tyle bowiem przeciętny Polak dostanie z ZUS po przejściu na emeryturę. Kluczem do sukcesu jest konsekwencja i systematyczne oszczędzanie, a Pracownicze Plany Kapitałowe właśnie spełniają te założenia. Warto zadbać o swoją emeryturę już teraz!

Źródła:
-https://axa.pl/o-nas/centrum-informacyjne/aktualnosci/szczegoly/ppk-na-ratunek-przyszlym-emerytom-474/
-https://axa.pl/emerytura-i-inwestycje/ppk/
-https://axa.pl/emerytura-i-inwestycje/ppk/pytania-o-ppk-i-odpowiedzi/
-https://praca.gazetaprawna.pl/artykuly/1315274,ppk-pracownicze-plany-kapitalowe-kiedy-wejda-w-zycie-skladki-wyplata.html
-https://dzienniklodzki.pl/coraz-wiecej-osob-porownuje-ppk-do-ofe-premier-apeluje-zeby-tego-nie-robic/ar/13794640
-https://kadry.infor.pl/kadry/ubezpieczenia/pracownicze-plany-kapitalowe/2737150,Pracownicze-Plany-Kapitalowe-PPK-juz-w-2019-r-najwazniejsze-zasady.html
-https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/ppk-nie-sa-ofe-bis-wyplata-pieniedzy-jest,33,0,2420769.html