Jan Karski nie był paranoikiem

Redakcja
Kazimierz Pawełek, redaktor naczelny Kuriera w latach 1992-2001
Kazimierz Pawełek, redaktor naczelny Kuriera w latach 1992-2001 Jacek Babicz
Z Kazimierzem Pawełkiem, dziennikarzem, rozmawia Ewa Czerwińska

Aż tak poruszyła Pana książka Yannicka Haenela "Jan Karski. Powieść", że napisał Pan jej recenzję do francuskiego tygodnika?
Po pierwsze dementuję: nie napisałem artykułu do tygodnika "Le Point", tylko tekst do internetu, skąd ściągnęli go Francuzi. O tej niezwykle kontrowersyjnej książce dowiedziałem się z mediów i od przyjaciół. Znalazłem ją w Lublinie - są dwa egzemplarze: jeden w bibliotece UMCS, drugi w KUL-owskiej, wypożyczyłem i przeczytałem wersję oryginalną od deski do deski podczas świąt Bożego Narodzenia. Jestem prezesem Towarzystwa Jana Karskiego, więc tym bardziej książka Haenela była dla mnie lekturą obowiązkową. Rzeczywiście, moi znajomi, którzy także zwrócili uwagę na tę publikację, mieli rację: jest niesłychanie kontrowersyjna.

Dlaczego?
Yannick Haenel jest młodym człowiekiem. Nie znał Karskiego. Nigdy z nim nie rozmawiał. Wprawdzie w podtytule znalazło się słówko powieść, ale jest to powieść z tezą. Składa się z trzech części. Pierwsza to streszczenie książki Jana Karskiego "Tajne państwo". Druga dotyczy filmu "Shoah" Lanzmanna, w którym Karski miał swój znaczący udział. I trzecia, która wzbudza najwięcej kontrowersji, to ta, w której Yannick Haenel wciela się w postać kuriera, ogląda świat jego oczami.

Jaki jest ten świat?
Nieprawdziwy, wyimaginowany. A sam Karski jawi się w tym wcieleniu jako jakiś zdziwaczały schizofrenik czy paranoik, którego po nocach męczą koszmary. Haenel przypisuje mu zrujnowaną psychikę. W dodatku to wróg Ameryki, który z odrazą patrzy na Statuę Wolności. Wiele razy rozmawiałem z panem Janem i wiem, że był człowiekiem pogodnym, towarzyskim, kochał Amerykę, w której przez wiele lat żył i pracował. Autor książki manipuluje też kwestią żydowską, pisząc, że Karski chciał iść na zagładę razem z Żydami... A on przecież chciał ich ratować. Apelował do Roosevelta, by ten pospieszył im z pomocą. Prezydent słuchał z uwagą opowieści polskiego kuriera o zagładzie Żydów, o czym opowiadał nam, jak Pani pamięta, na spotkaniu w redakcji Kuriera przed laty. A w książce fakt ten autor potraktował z nonszalancją: Roosevelt miał być znudzony słuchając Karskiego, wolał się gapić na nogi jakiejś kobiety... Bzdura.

Haenel broni się, że to fikcja literacka.
Fikcja, ale według mnie, jeśli człowiek, o którym się pisze, naprawdę żył i tak wiele zrobił, to ta fikcja jest zwyczajnym fałszerstwem.

A inne błędy?
Obóz w Izbicy, dokąd dotarł Karski, nie był, jak pisze Haenel, obozem zagłady. Pisze też, że w 1942 roku polscy partyzanci walczyli z okupującymi Polskę Niemcami i Sowietami. Prawda historyczna jest taka, że nie było na terenie Polski żadnych wojsk sowieckich, bo Rosjanie byli mocno zajęci pod Stalingradem i Leningradem. Autor książki musiał niewystarczająco przykładać się do lekcji historii. Wiele innych faktów podawanych przez niego również nie trzyma się kupy. Pisze, że Radom leży w zachodniej Polsce, że z Warszawy do Oświęcimia jest sto kilometrów...

Można, Pana zdaniem, tak dowolnie używać prawdziwego życiorysu?
To krzywdząca manipulacja. Karski to jedna z najwybitniejszych postaci XX wieku. Dlatego po publikacji powieści Yannicka Haenela pojawiły się głosy nawołujące do tego, by zablokować wydanie polskie. Ja nie jestem za nakładaniem cenzury. Ale wydanie w kraju powinno się ukazać z przedmową polskiego historyka, żeby czytelnik mógł poznać prawdziwą historię Karskiego i skonfrontować ją z bajeczką francuskiego autora. Tylko pod takim warunkiem to science fiction mogłoby u nas zaistnieć.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Komentarze 4

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

W
Wieśniak
Mów mi Franiu a walizka uciekła z peronu. Przecież nie każdy zna język angielski.
W
Wala
Bez wchodzenia w szczegóły np Francja rozliczyła się z przeszłością ,ale my ciągle nie możemy spojrzeć prawdzie w oczy tylko żyjemy mitami ;skąd to się bierze .Czy powiemy też za parę lat ,że ratowaliśmy Irak .Czy historia oceni nas inaczej .
P
Polo
Nie pierwszy to i nie ostatni raz kiedy to różne nacje nawet te dzięki którym cała ta wojna została rozpętana w takiej czy innej formie odpychają od siebie winę przyklejając na razie małą łatkę do win czy ew. zbrodni popełnionych przez Polaków i Niemcom się nie dziwię jako że nigdy miłością nasze narody do siebie nie pałały od zarania dziejów bo od czasów państwa krzyżackiego o wcześniejszych można nie wspominać ale od tych czasów Krzyżacy byli pod swoim godłem krajem roszczeniowym wojowniczo nastawianym do wszystkich no i zawsze starało się wykazywać rasą panów , Francuzi za to zawsze spolegliwi i nieco zapatrzeni w siebie i swoje ego może nie wszyscy ale to bardzo rozlazła i ciapowata nacja choć sympatyczna i uczynna .Jednak zadziwia ewenement niewdzięczności Żydowskiej bo kiedy wszyscy w europie od Hiszpanów zacząwszy po inne nacje ich pogonili ze swych terytoriów znaleźli przytulisko w naszym państwie gdzie pozwolono im na wszystko i teraz żydzi pochodzenia min. Francuskiego i nie tylko opowiadają takie czy inne głupoty -Dlaczego ten naród jest taki niewdzięczny taki podły i wyrachowany z planami zniszczenia swoich wybawicieli ??? Fakt nie wszyscy żydzi są tego pokroju ale większość niestety tak !
C
Chłop Polski
I bardzo dobrze....w ten sposób żydowski świat"dziękuje" Polakom za ŻEGOTĘ, za spontaniczność i heroizm jaki Polacy wykazali w ratowaniu ich "skóry"...pokazuje jak być może w przyszłości załatwi i tych ,którym dzisziaj daje odznaczenia -sprawiedliwy wśród narodów świata.Dalej oburzajcie się Bpa Pieronka zamiast wyciągać głęboko idące wnioski z jego ostatnio wygłoszonej konkluzji.Niech dalej"ślepcy"czytają historię pisaną ręką Aliny Całej a Kurtce i jego pracownikom wtykają nienawistny knebel.Niech dalej ze spokojem patrzą na poczynania polskiego MSZ-etu który ostatnio coraz częściej
nazywany jest MSŻ-etem(Ministerstwo Spraw Żydowskich).
Patrząc z perspektywy czasu nie raz się zastanawiałem co Polacy powinni zrobić aby zaskarbić sobie
wdzięczność u żydowskiej społeczności ? .....i doszedłem do takiego wniosku :ustawić się czwórkami x
10 mln i pójść....najlepiej do ??? piekła.
Wróć na kurierlubelski.pl Kurier Lubelski
Dodaj ogłoszenie