18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Lublin na sensacyjnym filmie z 1944 roku (ZDJĘCIA, WIDEO)

Małgorzata Szlachetka
Defilada na Krakowskim Przedmieściu. Kadr z archiwum British Pathe
Płonąca Brama Krakowska, czołgi na ulicach i tłumy opłakujące ofiary niemieckiej egzekucji. Tak wyglądał Lublin pod koniec lipca 1944 roku. Na jednym z ujęć widać samego generała Berlinga.

Jest koniec lipca 1944 roku. Niemcy uciekli, do Lublina weszli Rosjanie. Wojsku towarzyszyli operatorzy i to oni nakręcili historyczne kadry.

Na pierwszym ujęciu z Wieży Trynitarskiej widać zniszczone miasto, m.in. częściowo zrujnowany ratusz. Cięcie i widz trafia w środek walki - radziecki czołg wyjechał z ulicy Cyruliczej w kierunku dzisiejszego placu Zamkowego. Załoga otwiera ogień w stronę Zamku. Na kolejnym ujęciu obserwujemy ostrzał artyleryjski, dalej pochyleni żołnierze biegną zniszczoną ulicą. Płonie Brama Krakowska.

- W scenach z Cyruliczej pojawia się działo samobieżne SU-76, strzelające w kierunku Zamku. Na Królewskiej widać radzieckie czołgi T-34 i amerykańskie Shermany, dostarczane w czasie wojny do ZSRR w ramach umowy o współpracy - mówi Marcin Fedorowicz z Pracowni Ikonografii Ośrodka Brama Grodzka-Teatr NN w Lublinie.

British Pathé

Widzimy też ruiny hotelu Victoria przy Krakowskim Przedmieściu. Budynek został zbombardowany jeszcze w czasie niemieckiego nalotu z września 1939 roku. - To ujęcie operator zrobił z naprzeciwka, z dachu Hotelu Europa - wyjaśnia Fedorowicz.

Zdjęciom z lipca 1944 roku towarzyszy komentarz oraz napisy początkowe i końcowe w języku angielskim. Film obecnie jest własnością agencji British Pathe. Niedawno British Pathe umieściła go na You Tybe - dzięki temu obraz znany wcześniej głównie historykom jest powszechnie dostępny.

Jak film z wyzwolenia Lublina znalazł się w Wielkiej Brytanii?

- Sama zadawałam sobie to pytanie, kiedy po raz pierwszy obejrzałam ten wyjątkowy materiał. Byli przecież operatorzy Czołówki Filmowej Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Rosjanie też mieli swoich filmowców - opowiada Barbara Oratowska, szefowa Muzeum Martyrologii "Pod Zegarem".

- Najprawdopodobniej bardzo szybko taśmy zostały przekazane korespondentom brytyjskim. Miały być dowodem niemieckich zbrodni, który pójdzie dalej w świat - przypuszcza Oratowska.

Filmowcy weszli także do Zamku, gdzie Niemcy w ostatniej chwili rozstrzelali 300 więźniów. Zdruzgotani lublinianie oglądają ciała pomordowanych, pewnie też szukając wśród nich bliskich. Jest najprawdopodobniej 25 lipca 1944 roku.

- Nakręcone w tym momencie sceny są wstrząsające. Ludzie widzieli efekty egzekucji z 22 lipca. Po jej dokonaniu niemiecka załoga, około godz. 13,opuściła Zamek. Zostali polscy i ukraińscy strażnicy - mówi Barbara Oratowska. I dodaje: - Pierwsi mieszkańcy weszli na Zamek już 22 lipca. Z relacji wiemy, że jeszcze tego samego dnia, około 16, Niemcy wrócili. Skończyło się na grzecznym wyproszeniu cywili. Walki o Lublin trwały jeszcze dwa dni.

27 lipca - już po pokonaniu Niemców - sfilmowany został pogrzeb 127 ofiar ostatniej, niemieckiej egzekucji na Zamku Lubelskim. Na mszę przyszedł cały Lublin. Ofiary zostały pochowane przy Zamku, obok symbolicznego, drewnianego krzyża.

Nie mogło też zabraknąć defilady wojskowej z okazji zwycięstwa. Czołgi i samochody jechały Krakowskim Przedmieściem. Lublinianie wiwatowali na ich cześć, niektóre z kobiet miały w rękach liście palm. Obok Rosjan szli żołnierze Armii Berlinga. Widzimy też AK-owców. Ci ostatni częściowo po cywilnemu - angielski komentator mówi, że to partyzanci.

Fedorowicz:- Partyzanci wychodzą z 3 Maja na Krakowskie Przedmieście.

Jeden z dowódców pozdrawia tłum z jadącego samochodu. Zbliżenie, ten sam mężczyzna nachyla się do lublinian. Następuje krótka wymiana zdań.

- To generał Zygmunt Berling, dowódca I Armii Wojska Polskiego, utworzonej w ZSRR- mówi Marcin Fedorowicz.

- Berling był w tym czasie w Lublinie. Zaprzysiężenie nowych członków jego armii odbyło się na polach bronowickich - dodaje Barbara Oratowska.

Wideo

Materiał oryginalny:

Komentarze 69

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

m
mat

przez takich ludzi jak faszyści z nop, onr , mw , piSS , i ruch narodowy są wojny . powinno się ich wyłapać i rozstrzelać , hailujących gnoi.

B
Barska

Głupis....

t
telewidzacy

SS przygotowalo scenariusz oddawania Lublina sowietom już w 1943r prawdopodobnie razxem z 43tysiącami żydowskich robotnikow "imperium ekonomicznego SS Globocnika", którzy zostali rozstrzelanio w rowach egzekucyjnych w dniu 3 listopada 1943r w ramach "Akcji Erntefest" ("dożynki") wskutek "rewolt" w getcie warszawskim i Sobiborze (zaatakowano ekspedycję, która miala "pr5zesiedlić" resztki getta warszawskiego po likwidacji obozu śmierci w Treblince na Majdanek gdzie nie bylo w tym czasie krematorium)
"Zarządzenie obrony" a wlascxiwie przekazania Lublina wpadło przypadkiem w ręc e AK gdyż żołnierz oddziału Szarugi ukradł torbę niemieckiego szofera. Przewidcywało wysadzenie 22 "obiektow" w tym śródmieście (przygotowano do wysadzenia ruiny hotelu Wiktloria i zgromadzono miny i pociski artyleryjskie na Placu Litewskim) oraz skoncentrowano 4300 żołnierzy i policjantów i 47 czołgów i dział sam lobieżnych glownie na Majdanku, który miał zostać spalony i zniszczony. W miście zostaly resztkowe grupki Niemcow atakowane przez Państwowsy Korpus Bezpieczeństwa (jakby milicvja przy Delegacie Rządu Londyńskiego z ochotników i podchorążych AK)
Byłem naocznym swiadxkie ataku kompanii sowieckioej ze sztykami na plonace budynki obecn ie Farmacji i ruiny kina Corso gdzie w podziemiach ukryło się kilku nIEMCÓW z Magistratu. Wyszli dopiero po dwu tygodniach

W
Waldorf

Mądry człowiek jesteś. Dziękuję za te słowa

W
Waldorf

Straszny film, jeszcze Polacy nie wiedzieli ile ich nowi wyzwoliciele wymordują naszych rodaków.....i

Y
Yup

to należałoby wysadzić w powietrze, to co zostanie spalić i park zrobić. Starczy już sponsorowania bandy nawiedzonych historyków, którzy na podstawie esbeckiej makulatury próbują zbawiać Polskę. Z jakim skutkiem wszyscy wiemy, od lat sądy odsyłają akty oskarżenia do prokuratury celem uzupełnienia, tylko jak je uzupełnić jak nie ma,dowodów lub poszły z dymem. Póki co, to jeszcze obowiązuje zasada "brak dowodów - brak winy" chociaż nie podoba się to różnej maści prawicowym oszołomom.

O
Ość

bez komentarza

O
Ość

tak było... co nie zmienia faktu, że gdyby Rosja nie wytłukła Niemców w tej części Europy - nas chyba by już nie było... jak i sporej części Rosjan. No cóż, zwycięzca bierze wszystko - choćby z racji przewagi. Przewagi uzyskanej też dzięki zachodowi - o tym wyżej. Ot, polityka...
Wkurzają mnie, używane obecnie określenia - hitlerowcy, faszyści itp - ludzie, to byli NIEMCY, zdecydowana większość narodu niemieckiego, akceptująca, (jeżeli już nie współpracująca, a przecież współpracowali, i to jak chętnie!) - niewielką grupkę faszystów i współpracowników Hitlera! Bez poparcie tego narodu Hitler, jego filozofia, demagogia i polityka nie miały by szansy zaistnieć!

O
Ość

słowo chętnie używane w Polsce... och, jest jeszcze sporo określeń innych nacji różnych, ale nie przytoczę, bo wygwiazdkują...
jak to było o Bogu i Kubie?

O
Ość

bogdanie...

O
Ość

No nie, bez przesady! Zwykłe słowo określające przeciwieństwo mądrości...

O
Ość

w tym masz...
To bezwzględna polityka. Alianci Zachodni - po rozważeniu kosztów, doszli do wniosku, że za drogo by ich kosztowało samodzielne pokonanie Niemiec. Za drogo w sensie strat w ludziach, co mogło by doprowadzić do buntu społeczeństw tych krajów... w konsekwencji, zaprzestania dalszych działań zbrojnych, zatem MUSIELI udzielić pomocy ekonomicznej i wsparcia politycznego Rosji.
Rosja na tym skorzystała, realizując zamierzenia jeszcze sprzed wojny - ba, jeszcze od czasów Piotra I (Komuna? Jaka komuna! - nazwy, nazwiska i propaganda nieco inne jeno!) - opanowania jak największego terytorium Europy - do TEGO się przygotowywali przez lata międzywojenne... i, gdyby nie wyszli z tej wojny bez olbrzymich strat ekonomicznych i ludzkich - to nawet ta namiastka państwowości PRL i krajów demoludu by nie powstały. Hitler doskonale wiedział, że Rosja prędzej czy później wyciągnie łapy po "swoje" - nie miał wyjścia, jak przetrącić jej kark... jeno, dzięki niezmierzonej głupocie wyrażającej się w polityce wobec ludności podbitych krajów, polegającej na jej eksterminacji - nie udało się. Bo nie wolno zapominać, że Niemcy przez Ukraińców, Litwinów itd, a także przez samych Rosjan byli witani na początku jako WYZWOLICIELE od komuny... Przecież, przez jakiś czas, nawet rosyjskie zawiązki partyzanckie - raczej dywersyjno-wywiadowcze - na ich terenach nie otrzymywały żadnej pomocy ze strony miejscowej ludności, często wręcz przeciwnie... No cóż, szybko otrzeźwieli. Może poza Ukraińcami... oni mieli dwóch wrogów: Rosjan i Polaków (TAK, Polaków! Nie wolno uciekać od tej myśli - w imię przyszłości! Nie jest ważne, co MY o tym myślimy, ważne jest to, co ONI myślą!) ). Co ciekawe, w Polsce - mocno ograniczona, ale była szczątkowa współpraca i ludności i sił zbrojnych z, nader nieliczną i słabą partyzantką rosyjską działającą na naszych terenach...
Tak na zimno - cóż, Polska była od początku na przegranej pozycji... za późno wzięto się za uprzemysłowienie kraju, "alianci' zachodni okazali się za g***** (wada demokracji) - przykre to, ale prawdziwe.
I TYLKO OD NAS zależy teraz, czy tak też będzie obecnie i w przyszłości. Szanse mamy.

c
czytelnik

dla cenzora , już po godzinie wyciął grzeczny komentarz na temat wiedzy historycznej o wyzwoleniu Lublina

K
KL

Tytułem uzupełnienia ... pruskie barbarzyństwo, czyli co Prusacy zrobili ze zrabowanymi regaliami koronnymi? cytat za Sz. Kazimierski, Kurier Galicyjski "Wreszcie na rozkaz Fryderyka Wilhelma III dnia 17 marca 1809 skarb polski został zniszczony. Złoto pozbawione już upiększających kamieni szlachetnych i pereł zostało przetopione na monety. Kamienie i perły zostały sprzedane. Jeszcze tylko car Mikołaj I, nie wiedząc nic o tym, zapragnął od Prusaków polskiej korony na swoją koronację na króla polskiego. Odpowiedziano mu, że nie wiadomo co się stało z polskimi regaliami."

.

jak z dział kropią do szkopów czy to nie rusałka?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3