Mija 90 lat od otwarcia jesziwy w Lublinie. Zobacz na zdjęciach, jak wygląda teraz

Gabriela Bogaczyk
Gabriela Bogaczyk
To była największa uczelnia talmudyczna na świecie kształcąca rabinów. Na uroczystość otwarcia Jeszywas Chachmej Lublin zjechało do Lublina 10 tys. Żydów z całego świata. Wybór miasta nie był przypadkowy, bo Lublin nazywany był Jerozolimą Królestwa Polskiego. W tym roku przypada 90. rocznica uroczystego otwarcia znanej na całym świecie uczelni religijnej.

Idea powstania wyższej szkoły rabinackiej powstała w 1923 roku na zjeździe Żydów ortodoksyjnych w Wiedniu. Religijna uczelnia wyższa miała umożliwić naukę wszystkim zdolnym Żydom. Inicjatorem przedsięwzięcia był rabin Majer Szapiro. Budowa jesziwy wymagała wielkich nakładów finansowych, dlatego poproszono o wsparcie społeczność żydowską na całym świecie. Tylko dzięki wykładom i wystąpieniom rabina w Ameryce, Kanadzie, Niemczech i Czechosłowacji udało się zebrać ponad 50 tys. dolarów.

Dlaczego wybór padł akurat na Lublin?

- Ten pomysł nawiązywał do idei Lublina jako żydowskiego Oksfordu. Lublin był miastem o silnej tradycji nauczania Talmudu, bo od XVI wieku istniała tu słynna jesziwa kształcąca rabinów. Z pewnością ten wybór był również związany z drukarstwem żydowskim, które stosunkowo wcześnie zaczęło u nas działać na ziemiach polskich.

Pomysł powstania jesziwy w naszym mieście był nawiązaniem do wielkich tradycji Lublina nazywanego Jerozolimą Królestwa Polskiego - zwraca uwagę Joanna Zętar z Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN".

Czytaj także

Uroczyste otwarcie jesziwy odbyło się 24 czerwca 1930 roku (28 siwan 5690). Do miasta przybyło wtedy około 10 tysięcy Żydów z całej Polski. Ulice udekorowano kwiatami i transparentami, a nad gmachem uczelni powiewał sztandar państwowy i czarno-biały - haftowany w desenie złoto-niebieskie - sztandar uczelni.

- Na zdjęciach z tego wydarzenia widzimy tłum ludzi. To było poważne wyzwanie logistyczne. Z tego powodu zwiększono liczbę pociągów jadących do Lublina oraz uruchomiono dodatkowe miejskie linie autobusowe kursujące od dworca kolejowego do ulicy Lubartowskiej. Spokoju pilnowało i kierowało ruchem kilkuset porządkowych i policjantów

- mówi Zętar.

Gmach Jeszywas Chachmej Lublin został zaprojektowany przez Agenora Smoluchowskiego. Budynek był tak wielofunkcyjny, że studenci nie musieli praktycznie go opuszczać. W środku oprócz sal wykładowych, pokoi dla studentów, była też synagoga, mykwa, stołówka z koszernymi posiłkami, ogród i bardzo bogato wyposażona biblioteka.

Aby zostać studentem jesziwy należało znać na pamięć kilkaset stron Talmudu. Kurs nauczania trwał 5 lat. Około 130 studentów jesziwy pochodziło na ogół z niewielkich, prowincjonalnych miast południowo-wschodniej Polski, ale wśród nich było też kilku studentów z zagranicy. Założyciel uczelni, rabin Szapiro, nie doczekał pierwszego rocznika absolwentów Jesziwas Chachmej Lublin, bo zmarł w 1933 roku w wyniku komplikacji pogrypowych.

Przy Lubartowskiej trwa remont dawnego szpitala żydowskiego....

Lata świetności uczelni nie trwały długo, wraz z wybuchem II wojny światowej i zajęciem miasta przez Niemców w budynku ulokowano posterunek niemieckiej żandarmerii, a od 1942 r. szpital. Po wojnie budynek został przekazany Akademii Medycznej w Lublinie, która kształciła tam studentów i pracowników służby zdrowia aż do 2003 r. Obecnie właścicielem budynku jest Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie oraz zarząd spółki zarządzającej hotelem Ilan, który działa w zabytkowym obiekcie.

W tym roku przypada 90. rocznica uroczystego otwarcia znanej na całym świecie uczelni religijnej – Jeszywas Chachmej Lublin. W najbliższy piątek w Galerii Ratusz odbędzie się wystawa autorstwa Andrzeja Samborskiego i Jerzego Liniewicza, która składa się z fotografii historycznych i aktualnych, opatrzonych poetyckim komentarzem. W wydarzeniu zapowiedział udział naczelny rabin Polski Michael Schudrich.

Czytaj także

Hit TVN - serial "Usta usta" - wraca do TV!

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3