Niezwykła kolekcja zdjęć Lublina i Lubelszczyzny. Z domu...

    Niezwykła kolekcja zdjęć Lublina i Lubelszczyzny. Z domu partii do archiwum

    Małgorzata Szlachetka

    Kurier Lubelski

    Aktualizacja:

    Kurier Lubelski

    Ulica Głęboka w Lublinie. Zdjęcie pochodzi z "Albumu pamiątkowego budownictwa lubelskiego 1944 - 1964".
    1/31
    przejdź do galerii

    Ulica Głęboka w Lublinie. Zdjęcie pochodzi z "Albumu pamiątkowego budownictwa lubelskiego 1944 - 1964". ©Zbiory Archiwum Państwowego w Lublinie

    Zdjęcia pochodzą z albumów, jakie przez okres PRL wpływały do Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Lublinie. Obecnie kolekcja licząca prawie 80 tomów znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie. Pierwsza partia zdjęć została właśnie umieszczona w internecie. Piszemy o niej również w piątkowym Kurierze Lubelskim.
    Albumów jest prawie 80, ale każdy inny, bo powstawały przy różnych okazjach. Najciekawsze są te, w których znalazły się fotografie sprzed lat. Nawet z lat 50. XX wieku.

    CZYTAJ TAKŻE: Fotografie z archiwum partii odkryte na nowo

    Archiwum Państwowe w Lublinie właśnie umieściło w internecie pierwszą porcję zdjęć pochodzących z albumów, które przez lata leżały w Komitecie Wojewódzkim PZPR w Lublinie.
    - Na razie zeskanowaliśmy blisko 60 albumów. Na prowadzonym przez nas portalu Lubelskie Archiwum Cyfrowe, lac.lublin.pl, w pierwszej kolejności udostępniamy ponad sto zdjęć przedstawiających Lublin - mówi Marek Krzykała z Archiwum Państwowego w Lublinie.

    Niektóre z fotografii prezentujemy także na naszej stronie. Całość kolekcji, album po albumie, można oczywiście obejrzeć także w czytelni Archiwum Państwowego przy ulicy Jezuickiej, po wcześniejszym złożeniu zamówienia.

    - Ta kolekcja nie była do tej pory w naukowym obiegu, sam jestem jej ciekawy. Trzeba patrzeć nie na intencję powstania tych zdjęć, ale na to, że są dokumentacją pewnej rzeczywistości. Podejrzewam, że jest na nich wiele budynków i miejsc, które dziś nie istnieją, albo się zmieniły. Z tego powodu te fotografie są wartością samą w sobie - nie ma wątpliwości historyk prof. Janusz Wrona z UMCS, badacz dziejów Lublina z okresu PRL.

    Rynek przed i po remoncie


    Przykładów nie musimy długo szukać. W albumie "Annopol wczoraj i dziś 1961 roku oglądamy zdjęcia szeregu drewnianych, na pewno co najmniej przedwojennych. I od razu nasuwa się pytanie: ile z nich istnieje do dnia dzisiejszego? Zdjęcia kamienic przy rynku przed i po remoncie, wreszcie moment pokrywania nawierzchnią placu samego rynku. Sielski widok polnej drogi i szpaleru drzew w kontekście podpisu umieszczonego obok nabiera nowego znaczenia. Autorzy chcą towarzyszom z Lublina pokazać "miejsce projektowanej stacji benzynowej".

    Zdjęcia, które stały się modne


    W omawianej kolekcji Archiwum Państwowego w Lublinie są też fotografie dokumentujące to, jak Lublin wyglądał kilkadziesiąt lat temu. Mamy więc zdjęcie dorożki na placu Wolności, nowe domy na Bronowicach i LSM. Nie mówiąc już o serii zdjęć z dzielnicy uniwersyteckiej UMCS, także "z lotu ptaka".

    - Jeszcze 10 lat temu sądzono, że zdjęcia budynków z okresu powojennego modernizmu mają głównie wartość sentymentalną, dziś coraz częściej docenia się ich wartość historyczną. Z tymi fotografiami jest jak z porcelaną i szkłem z okresu PRL, które nagle stały się modne - komentuje historyczka sztuki Izabela Pastuszko, autorka książki "Architektura dzielnicy uniwersyteckiej w Lublinie" i organizatorka Lubelskich Dni Modernizmu.

    Prawdopodobnie w 1950 roku została wykonania seria zdjęć dokumentujących propagandowy wiec zorganizowany w związku z wojną koreańską. Ludzie mają na transparentach hasła: "Braterskie pozdrowienia dla walczącego ludu Korei", albo "Niech żyje wielki Stalin - chorąży pokoju. Wódź socjalizmu i postępowej ludzkości". Niektórzy niosą ze sobą portrety Bieruta. Zapomnijmy jednak na chwilę o komunistycznej propagandzie i spójrzmy jedynie na miasto widoczne fragmentarycznie w tle, na przykład elewację dworca PKP i hotelu Europa. Obok budynku poczty na Krakowskim Przedmieściu stoi płot, w miejscu, gdzie była kamienica zbombardowana przez Niemców 9 września 1939 roku. Właśnie wtedy pod jej gruzami zginął Czechowicz. Po drugiej stronie pocztowego gmachu stoją jeszcze, dziś już nieistniejące, dwie kamienice.

    Fabryki w roli głównej


    Wśród blisko 80 albumów przechowywanych w APL ważne miejsce zajmują fotografie wykonane w fabrykach. Interesująco wygląda kolekcja dedykowana Fabryce Samochodów Ciężarowych w Lublinie (pretekstem do przygotowania albumu była gospodarska wizyta Edwarda Gierka).

    Możemy też przestudiować makiety zabudowań Zakładów Azotowych w Puławach.

    Znajdziemy też kadry z Komibinatu Maszyn Rolniczych Agromet w Lublinie, które powstały z okazji wizyty w Lublinie wicepremiera, Mieczysława Jagielskiego. Miała ona miejsce 23 czerwca 1977 roku. W środku zbiorówka: oficjele za stołem, moment wręczenia "sztandaru przechodniego Ministra Przemysłu Maszyn Ciężkich i Rolniczych", zdjęcie z pochodu pierwszomajowego, ale też maszyny rolnicze fotografowane na tle miasta i wnętrza fabrycznych hal.

    W albumie Agrometu też kilka interesujących kadrów Lublina, na przykład plac Zebrań Ludowych (obecnie Zamkowy) z widokiem na Zamek Lubelski; Brama Krakowska uwieczniona jeszcze z rondem; Pomnik - Brama na terenie Państwowego Muzeum na Majdanku oraz widok na gmach Biblioteki Głównej UMCS, którego budowa zakończyła się dokładnie pięćdziesiąt lat temu.

    Liga Obrony Kraju czuwa


    Nie jest tak, że wśród albumów nie będzie takiego przygotowanego na XXX-lecie PRL, albo z okazji oddania jednej z tysiąclatek i to imienia bojowników o Polskę Ludową. Nie koniec na tym, bo wspomnianą szkołę ufundowali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej.

    W albumie przygotowanym przez Ligę Obrony Kraju mam na przykład dziewczynę pozującą w plenerze, razem z radiostacją. Komentarz do niego brzmi: "Niezwykle użyteczna jest umiejętność pracy na radiostacji. Liga Lubelska już pięciokrotnie zajęła I miejsce w krajowych zawodach krótkofalarskich". Jeśli nie praca z radiostacją to można było się wybrać na zawody modelarskie do Radawca, albo... pomóc budować drogę w czynie społecznym.

    Znajdzie się i podarunek od harcerzy i zuchów z Dubienki. Na początku chwalą się, że wykonali pewne prace społeczne "na rzecz szkoły i środowiska". Na liście znalazło się: zrobienie jedenastu sztuk pomocy naukowych, czy praca przy zbiórce plonów w PGR-rze. Harcerzy z Dubienki w statystyce na papierze przebiła młodzież z Chorągwi Lubelskiej im. PKWN, która meldowała w 1968 roku pierwszemu sekretarzowi wykonanie w "czynie zjazdowym" m.in. zbiórki 7 mln kg runa leśnego, posadzenia 130 tys. sztuk drzewek i krzewów.

    Czytaj treści premium w Kurierze Lubelskim Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze (29)

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    komunizm w Polsce to byl totalitaryzm

    Polak (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 3

    ci co stworzyli ten system w Polsce to nie przedwojenni komunisci bo ci zostali wymordowani w koncowce lat 30 tych. Ci co go wprowadzili byli pokoleniem przechodzacym na komunizm podczas II wojny...rozwiń całość

    ci co stworzyli ten system w Polsce to nie przedwojenni komunisci bo ci zostali wymordowani w koncowce lat 30 tych. Ci co go wprowadzili byli pokoleniem przechodzacym na komunizm podczas II wojny swiatowej. Oni stworzyli system juz totalitarny stalinowski ze sklepami dla wybranych za zoltymi firankami mieszkajacmi w nowych blokach ze schronami przeciwatomowymi. Oni to stworzyli "nowe spoleczenstwo" ktore chcialo konkurowac na modernizm z tym okropnym kapitalizmem. Jak ta konkurencyjna rywalizacja sie skonczyla to widzielismy po produktach konsumpcyjnych obu systemow. Ludzie tez jako nowy produkt zostali stworzeni i tak jak towary ktore produkowali byli chuj..wi w porownaniu do przecietnegop obywatela zachodniej Europy. Nie zrozumieja tego ci co sie w tym systemie wychowali i nie wiedzieli jak wyglada swiat poza tym barakiem.zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    ideologia KK to atak na Polskę!

    Gienek Gender (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

    Czytam ten wywód, a widzę nie lata 50., a naro-kato-pisią mafię!


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Gender

    Weteran (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

    Gdzie jest tu o Kosciele, Narodzie? Napisal prawde! Problem to masz ty wszedzie podejrzewajac narodowy spisek, a komunizm byl zbrodniczym, totalitarnym systemem na rowni z faszyzmem!

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    27

    eicza (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4

    Zdjęcie 27 wykonane z miejsca obecnej Aqua Lublin, w tle budynki 1go Maja i Pl. Bychawskiego :-)


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Focia 27

    gość 27 (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    Fotka 27 bardziej przypomina tereny położone za rzeką z tyłu stadionu żużlowego i tyły ul.M.Buczka dziś ul.Zamojska i ul.Rusałka.W oddali widać również nieistniejący już komin przy ul.Farbiarskiej.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    MŁODZI! OBYŚCIE MIELI 50% TAK DOBRZE JAK MY ZA PRL:

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 7 / 7

    1. Bezpłatne szkolnictwo i służba zdrowia.
    2. Bezpłatne wczasy i kolonie.
    3. Brak biedy i bezrobocia. Tydzień temu podali, że 2 miliona populacji żyje w skrajnej nędzy.
    4. Dbanie Władzy Ludowej...rozwiń całość

    1. Bezpłatne szkolnictwo i służba zdrowia.
    2. Bezpłatne wczasy i kolonie.
    3. Brak biedy i bezrobocia. Tydzień temu podali, że 2 miliona populacji żyje w skrajnej nędzy.
    4. Dbanie Władzy Ludowej o młode pokolenie. Po studiach nikt nie myślał aby emigrować na zmywak. Każdy dostawał z automatu pracę.
    5. Całkowite bezpieczeństwo Polski w ramach Układu Warszawskiego, którego siła nojowa była tak wielka że nikt nie śmiał podskoczyć.
    6. Leki za bezcen, tudzież artykuły dziecięce. W PRL przyrost naturalny był jeden z najwyższych w Europie!zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    NAJGORSZE TO, ŻE WCISKAJĄ WAM KIT O PRL!!

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 5 / 8

    Nikt z KOR, KPN, górnej półki Solidarności a i hierarchów kościelnych nie musiał emigrować nawet za czasów mrocznej PRL. Dość kłamstw na forach. Jaja sobie z młodych robicie. Podobno, było takie...rozwiń całość

    Nikt z KOR, KPN, górnej półki Solidarności a i hierarchów kościelnych nie musiał emigrować nawet za czasów mrocznej PRL. Dość kłamstw na forach. Jaja sobie z młodych robicie. Podobno, było takie zniewolenie za PRL, że nikt nie mógł wyjeżdżać. To jak Wyszyński, Kuronie, Gieremki i wielu, wielu innych bywało poza granicami, spotykając się z wrogami PRL? Podobno, nie było telefonów, a te, co były, były cały czas inwigilowane przez UB, a KOR-owcy i KPN-owcy utrzymywali łączność telefoniczną z Radiem Wolna Europa? Podobno, był tylko ocet, to skąd tylu wypasionych w archiwalnych materiałach filmowych? Podobno, nie można było kupić spodni, ale gołych nie widać na zdjęciach i filmach. Podobno Kościół był tępiony, to skąd tyle kościołów, tyle ochrzczonych i po ślubach kościelnych? Podobno niszczono pamięć o historii, zwłaszcza II RP, to skąd filmy takie jak Orzeł, Hubal, Kanał, Kolumbowie, Westerplatte, Lotna i wiele, wiele innych? Podobno, nie było przemysłu, to skąd te Żuki, Nysy, Autosany, Warszawy, Mikrusy, Syreny, Junaki, WFM, SHL, czy Komary? Wówczas te konstrukcje niewiele odbiegały od ówczesnych zachodnich, bo VW 5, czy Audi Q9 też nie było. Coś tu nie gra...zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Telefony

    Weteran (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 8 / 4

    Na telefon normalny obywatel musial czekac 7-lat-chyba ze dal komu trzeba lapowke, samochody na talony dla "swoich" na gieldzie dwa razy drozsze! Nie bylem opozycjonista, ale otrzymalem odmowe...rozwiń całość

    Na telefon normalny obywatel musial czekac 7-lat-chyba ze dal komu trzeba lapowke, samochody na talony dla "swoich" na gieldzie dwa razy drozsze! Nie bylem opozycjonista, ale otrzymalem odmowe paszportu z uzasadnieniem, ze moge nie wrocic! {jest uzasadnione podejrzenie, za obywatel moze nie powrocic do Kraju!} Jesli chodzi o wolnosc to wtedy musisilem chodzic na pochody 1-wszo majowe i sluchac tej prymitywnej zaklamanej propagandy, chociaz nie mialem na to ochoty, inaczej zaszkodzilbym sobie w szkole, czy w pracy! Teraz nie chodze do kosciola i nikogo w pracy czy otoczenia to nie obchodzi i w zwiasku z tym nie mam klopotow, a wyjezdzac moge gdzie chce, nawet na El Abrador!zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Al Abrador

    O le (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 1

    O widzę nowe państwo:El Abrador.
    Ciekawe czy tam luddziska gadają po hiszpańsku czy portugalsku ?.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Zdjęcie 30

    Janosik (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 3

    Zdjęcie nr 30 to chyba pedały jakieś.


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    .

    . (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 2 / 1

    Oczywiście, że tak - to Kain Kalkstein z partnerem przy pomniku swojej ofiary smoleńskiej!

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Maciek

    zdjęcia 21 i 27 (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

    Zdjęcie 21 przed dworcem PKP na pewno nie było zrobione w roku 1950, w rogu widać trakcje trolejbusową a te mamy w Lublinie od 1953 roku. Zdjęcie 27 jest zrobione mniej więcej w miejscu dziś...rozwiń całość

    Zdjęcie 21 przed dworcem PKP na pewno nie było zrobione w roku 1950, w rogu widać trakcje trolejbusową a te mamy w Lublinie od 1953 roku. Zdjęcie 27 jest zrobione mniej więcej w miejscu dziś istniejącej trasy zielonej na "tyłach" ul 1-go maja :)zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Partia i mieszkania

    kumaty - koleżka dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 5

    Mój koleżka ma miłe wspomnienia z tych zdjęć . Pewnie jego rodzice jako pierwsi dostali mieszkanie od partii . Tylko ciekawe czym się zasłużyli ?


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    JAKI KARWASZ TWASZ TWÓJ KUMOTER???

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 6 / 9

    PRL to jeden z najlepszych okresów w historii Polski! Ot choćby z powodów geopolitycznych - obecność w Układzie Warszawskim zapewniała nam 100% bezpieczeństwo. A dziś? Co dzień dywagacje o bliskiej...rozwiń całość

    PRL to jeden z najlepszych okresów w historii Polski! Ot choćby z powodów geopolitycznych - obecność w Układzie Warszawskim zapewniała nam 100% bezpieczeństwo. A dziś? Co dzień dywagacje o bliskiej i nieuchronnej wojnie...zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    frajerze miałes by pieczony

    Jack Strong (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

    razem z eszelonami przez amerykańskie i kacapskie atomki

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Piękne czasy

    Zygmunt (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 10 / 5

    To były piękne czasy, kiedy wszyscy obywatele byli równi. Celem ludzi było po prostu spokojne, błogie życie, a nie szaleńcza praca i gonitwa za pieniądzem. Pokój gwarantował nam potężny Związek...rozwiń całość

    To były piękne czasy, kiedy wszyscy obywatele byli równi. Celem ludzi było po prostu spokojne, błogie życie, a nie szaleńcza praca i gonitwa za pieniądzem. Pokój gwarantował nam potężny Związek Radziecki. Ale niestety ludzie nigdy ni potrafią docenić dobrobytu i dzięki temu mamy teraz dziki kapitalizm, partyjniactwo połączone z żądzą władzy i pieniądza.zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Piekne czasy

    Weteran (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 7 / 5

    Dla swoich! A dla 80% normalnych wszystko na kartki, talony, przydzialy, deputaty, asygnaty! Dostawal taki "swoj" talon powiedzmy na Fiata 126, placil 63-tys nastepnego dnia jechal na gielde i ten...rozwiń całość

    Dla swoich! A dla 80% normalnych wszystko na kartki, talony, przydzialy, deputaty, asygnaty! Dostawal taki "swoj" talon powiedzmy na Fiata 126, placil 63-tys nastepnego dnia jechal na gielde i ten sam samochod sprzedawal za 90 -tys .odpowiednio 120 i 190tys. Podobnie bylo z innymi przydzialami i talonami. Normalni pracowali za 20-30$ na miesiac! Ciekawe, ze czolowi dzialacze propagujac ten system sami woleli zgnily zachod. U mnie na uczelni [ lata 70-te] , dzialacze SZSP-wyjezdzali w wakacje do pracy {Szwecja, Szwajcaria, NRF} i po dwoch takich wyjazdach kupowali w Pewxie fiaty 125p i szpanowali nimi po Lublinie . Normalny nie mogl lczyc na wyjazd bo nie dostawal paszportu! To byl najbardziej zaklamany system w historii ludzkosci! Teraz wiem, ze moge liczyc tylko na siebie , moje zdolnosci i prace a nie na lapowki, uklady, znajomosci , kiedy chce normalnie kupic 100g szynki!zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    MOŻESZ KUPIĆ I 100 TON SZYNKI!!!

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 2 / 4

    I o to chodziło! Szynka symbolem wolności...

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    O TAKE CHODZIŁO SOLIDARUCHOM!

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 9 / 7

    Rozwalić przemysł (np. FSC, Cukrownia). Zrobić dobrze klerowi kat. Wygnać młodych z kraju, a tych co ostali uwiązać na dziesięciolecia na kredyty u banksterów. I podtrzymywać nienawiść do Rosji...rozwiń całość

    Rozwalić przemysł (np. FSC, Cukrownia). Zrobić dobrze klerowi kat. Wygnać młodych z kraju, a tych co ostali uwiązać na dziesięciolecia na kredyty u banksterów. I podtrzymywać nienawiść do Rosji poprzez np. zburzenie pomników...zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    o take chodziło

    kurczynoga (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 2 / 3

    wszyscy murem za żukiem

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    dr Marco

    Grzegorz (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 6 / 4

    Masz 100% racji przyjacielu . Widze tu Twoje wpisy jak czasami wejde i masz moje 100% poparcia w tym co piszesz. Pozdrawiam serdecznie


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    DZIĘKI !!

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 5 / 2

    Też serdecznie pozdrawiam !

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Najlepszy prawisz?

    Weteran (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 9 / 5

    Mnie PRL kojarzy sie przedewszystkim z dzidostwem, nichlujstwem, zasranymi publicznymi kiblami, kartkami, kolejkami, lapowkami, wylaczeniami pradu, huliganstwem na Starym Miescie. PRL zabrala mi...rozwiń całość

    Mnie PRL kojarzy sie przedewszystkim z dzidostwem, nichlujstwem, zasranymi publicznymi kiblami, kartkami, kolejkami, lapowkami, wylaczeniami pradu, huliganstwem na Starym Miescie. PRL zabrala mi mlodosc-okres w zyciu , ktory wspomina sie najmilej!
    zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    NIE ZAŁAPAŁEŚ się NA KOMBATANCTWO WALKI PRZECIW KOMUNIE!?

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 5 / 5

    Teraz płacz...

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    zdjęcie 27

    pw (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 3 / 2

    zdjęcie jest zrobione w miejscu gdzie obecnie stoi aqua park , w oddali widać kamienice na 1 Maja ( chyba się nie mylę) może ktoś kojarzy zdjęcie nr 1 i to z trolejbusem na tle dwóch bloków.


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    ZDJĘCIA 1 i 14!!

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 10 / 3

    To żadna wówczas GŁĘBOKA! To ALEJE PKWN!!!

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    PIĘKNE ZDJĘCIA ŚWIADECTWA PIĘKNYCH CZASÓW!!!

    dr Marco (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 10 / 6

    Niech młodzi patrzą i się uczą, jak wyglądała nierozgrabiona Polska...


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    pla,pla,pla....

    Tomek (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 5 / 4

    najpierw niemcy a potem ruski ją rozgrabiły


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    POLAK polakowi polakiem !

    Wernyhora (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 1

    ...a potem to już tylko POLACY grabili co tylko się dało ! Nie ma to jak POLAK POLAKA grabi i je.bie ile wlezie. Taka TRADYCJA !

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    O tym się mówi

    Wideo