Pamięć o zagładzie lubelskich Żydów. Program uroczystości

Małgorzata Szlachetka
Jedno z okupacyjnych zdjęć, widok na ulicę Grodzką. Znajdzie się ono na wystawie „Dzielnice zagłady”. W kadrze jest tablica oznaczająca granicę getta. Fotografia datowana na wiosnę 1941 roku.
Jedno z okupacyjnych zdjęć, widok na ulicę Grodzką. Znajdzie się ono na wystawie „Dzielnice zagłady”. W kadrze jest tablica oznaczająca granicę getta. Fotografia datowana na wiosnę 1941 roku. Kolekcja Łukasza Biedki
Szlak upamiętniający granice getta na Podzamczu; wystawa; przejście drogą, którą Żydzi byli pędzeni na śmierć. Lublin uczci pamięć ofiar sprzed 75 lat. Główne obchody odbędą się w najbliższy czwartek, 16 marca.

75 lat temu Niemcy rozpoczęli akcję Reinhardt, której celem było wymordowanie wszystkich Żydów z Generalnego Gubernatorstwa. Zaczęło się w nocy z 16 na 17 marca 1942 roku, od likwidacji getta na Podzamczu. Lubelskie obchody tej rocznicy w tym roku będą szczególnie bogate. 8 marca na specjalnej konferencji opowiadali o tym ich organizatorzy z Ośrodka Brama Grodzka - Teatr NN i Państwowego Muzeum na Majdanku.

Szlak pamięci zamordowanej społeczności

W czwartek, 16 marca o godz. 10 wszyscy chętni przejdą nowym Szlakiem Pamięci „Lublin. Pamięć Zagłady” - od miejsca przy alei Tysiąclecia, po stronie Zamku Lubelskiego, gdzie stała synagoga Maharszala (do niej Żydzi byli spędzani w czasie likwidacji getta) do punktu przy ulicy Zimnej, skąd bydlęce wagony wypełnione ludźmi odjeżdżały do niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu. Pierwsze transporty akcji Reinhardt dotarły tam ze Lwowa i właśnie z Lublina.

- To będzie pierwsze na taką skalę upamiętnienie w przestrzeni miasta tego, co stało się 75 lat temu - podkreślał Tomasz Pietrasiewicz, dyrektor Ośrodka Brama Grodzka - Teatr NN, instytucji, która przygotowała szlak.

Ostatnia droga Żydów idących na śmierć została opisana 21 betonowymi płytami z metalową opaską, oznaczonymi literami, których krój jest zaczerpnięty z lubelskiego wydania mistycznej księgi Zohar. Litery znajdą się także na metalowym kontenerze, który jest głównym elementem instalacji w rejonie dawnego placu śmierci z okresu II wojny światowej. - Prace budowlane przy instalacji „Nie/Pamięć Miejsca” zlokalizowanej przy ulicy Zimnej jeszcze trwają - zastrzegła 8 marca Joanna Zętar z Teatru NN. Elementem upamiętnienia będzie także oznaczenie w bruku odrębnymi, ale skromnymi płytami, granic getta na Podzamczu. W weekend (18 i 19 marca) mają się odbywać bezpłatne spacery tym szlakiem.

Wystawa historyczna na Starym Mieście

Przewodnicy będą za darmo oprowadzali także zwiedzających plenerową wystawę „Dzielnice zagłady” na Starym Mieście. Przygotowali ją pracownicy naukowi Państwowego Muzeum na Majdanku. „Represje i szykany”, „Grabież”, „Izolacja”, „Wysiedlenia”, „Deportacja” - to tytuły tylko kilku z 15 plansz. Obok siebie zostaną umieszczone archiwalne zdjęcia, relacje i komentarz historyczny. - Udało nam się dotrzeć do unikatowych zdjęć, na przykład tych, na których widać tablice znaczące granice getta - mówił Krzysztof Banach, szef Działu Wystawienniczego Państwowego Muzeum na Majdanku.

Wernisaż wystawy odbędzie się w czwartek, 16 marca o godz. 16.30 w Trybunale Koronnym. Bezpłatne zwiedzanie z przewodnikiem zaplanowane jest na 18 marca (sobota) o godz. 10.30 i 14.30. Wystawie towarzyszy publikacja z ponad 150 fotografiami i ok. 70 relacjami. Mapki związane z ekspozycją od 16 marca będą dostępne w Lubelskim Ośrodku Informacji Turystycznej i Kulturalnej przy ul. Grodzkiej i Zamku Lubelskim.

Żydzi z zlikwidowanego przez Niemców getta na Podzamczu zostali zamordowani w obozie zagłady w Bełżcu. Dziś to miejsce martyrologii upamiętnia Muzeum – Miejscu Pamięci w Bełżcu, które jest filią Państwowego Muzeum Na Majdanku. Uroczystości w tym miejscu zaplanowane są na 17 marca, rozpoczną się o godz. 12.

- Jeżeli mówimy „Holocaust" i „zagłada Żydów europejskich", większości osób w Polsce i za granicą kojarzy się przede wszystkim Auschwitz-Birkenau. Od wielu lat staramy się zwracać uwagę na to, że jednak większość Żydów polskich zginęła w innych miejscach, które związane są z właśnie z Lubelszczyzną - przypominał w czasie konferencji prasowej zapowiadającej obchody Tomasz Kranz, dyrektor Państwowego Muzeum na Majdanku. Podkreślił jednocześnie: - Zagłada Żydów z Generalnego Gubernatorstwa to nie tylko eksterminacja w komorach gazowych, ale też to, co działo się w miastach i miasteczkach.

Kolekcja nieznanych zdjęć z getta

Ośrodek Brama Grodzka Teatr NN poinformował też o jeszcze jednym ciekawym fakcie - do tej instytucji zajmującej się ochroną pamięci o historii Lublina i Lubelszczyzny trafiła właśnie kolekcja 134 zdjęć z getta w Lublinie. Ośrodek dopiero zapowiada ich prezentację. - To dla nas wyjątkowy materiał, w tym momencie jest opracowywany - zaznaczyła Joanna Zętar z Ośrodka Brama Grodzka - Teatr NN.

Lublin. Program obchodów 75. rocznicy rozpoczęcia się akcji Reinhardt

16 marca 2017 roku (czwartek)
godz. 10 - przejście władz miasta, młodzieży z lubelskich szkół oraz mieszkańców Lublina Szlakiem Pamięci „Lublin. Pamięć Zagłady” na teren miejsca pamięci Umschlagplatz (początek: al. Tysiąclecia, od strony Wzgórza Zamkowego, miejsce po nieistniejącej synagodze Maharszala, upamiętnia ją tam tablica)
godz. 16.30 - otwarcie wystawy plenerowej „Dzielnice zagłady”. Wydarzeniu towarzyszy promocja katalogu wystawy wydanego przez Państwowe Muzeum na Majdanku (Trybunał Koronny, ul. Rynek 1)
godz. 18 - Misterium „Światła i Ciemności” (Brama Grodzka, ul. Grodzka 21)
godz. 19 - Oratorium „Opowieści z Nocy” (Sala Czarna, Brama Grodzka, ul. Grodzka 21)

Bezpłatne spacery z przewodnikiem

18 marca 2017 roku (sobota)
godz. 12.30 - spacer na Umschlagplatz. Szlak Pamięci „Lublin. Pamięć Zagłady”. Zbiórka przy schodach, obok Zamku Lubelskiego
godz. 10.30 i 14.30 - zwiedzanie wystawy „Dzielnice zagłady” z przewodnikiem muzealnym. Chęć udziału w spacerze należy zgłosić telefonicznie lub mailowo (81 710 28 33 oraz [email protected]). Zbiórka na placu Łokietka, przy Bramie Krakowskiej
19 marca 2017 roku (niedziela)
godz. 10 - spacer granicami getta. Szlak Pamięci „Lublin. Pamięć Zagłady”. Zbiórka przy schodach, obok Zamku Lubelskiego
godz. 12 - spacer na Umschlagplatz. Spacer Szlakiem Pamięci „Lublin. Pamięć Zagłady”. Zbiórka przy schodach, obok Zamku Lubelskiego

Uroczystości w Muzeum – Miejscu Pamięci w Bełżcu

17 marca 2017 roku (piątek)
godz. 12 - upamiętnienie 75. rocznicy pierwszych masowych deportacji Żydów do niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu.

Wideo

Komentarze 45

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

K
Krystek
Czego nasi-szkopskie pachołki o to nie walczą POd wodzą Korniszona. Także zwrot kosztów wyżywienia szkopów przez polską wieś winny być uwzględnione. Szkopy to liczą POlsce za byle szajs. A Ta babina od żarcia u Sowy nawet zabrała Polsce podatek od marketów. Chyba zrobiła to ze względów patriotycznych a może Jej dziadek w referendum na Śląsku opowiedział się za szkopami i tak zostało Jej w genach.
P
Pawon
Nie zmieniaj faktów. Bo jak przyszedł transport Żydów do obozu. TO; rozbierali Nasich do naga i dawali Im obozowe ciuchy. Natomiast szkopska brygada obrabiała zdjete przez nasich ciuchy. I były skrytki na: gold, walutę ba nawet jak ktoś miał złote zęby to mu "dentysta" amator natychmiast wyrywał. I co zostało po obozie gdzie trzymali Żydów? GWno. To tylko nasi Gross puścił bąka, że goje obrabiali ziemie po obozie. A fanty co szkopska brygada zebrała od przyjezdnych poszły na stal ze Szwecji i aluminium ze Szwajcarii. Chociaż w/w płacono nasim złotem. A Polakom - rolnikom Tym co żywili szkopski naród i armię mogli dać i często dawali kulkę w głowę. Taką miała Polska nagrodę od szkopów i nasich. Nasi "rzundzili" w Polsce do 1956 r. ZaPOmniałeś ZOMOlku?
S
Sir Fred
Jak nic do cholery nie rozumiem ? Przecież gadam o PISie !
L
Liberał
Nic nie rozumiesz :)
P
Pilak
W tej grupie pomordowanych byli: dziadek i ojciec mojego kolegi z klasy . Ojca nie widział bo urodził się jako pogrobowiec w 1945 r. Dziadek i ojciec kolegi mieli zakład stolarski. Dlaczego szkopy Ich zamordowali na 5 min przed ucieczką z Lublina? Matka kolegi wychowywała go sama. Dopiero Pę to nasi co dostali władzę od Stalina kontynuowali mordownię dla Polaków w tym młodzieży. Dopiero Pan Bierut zmienił przeznaczenie Zamku na Dom Kultury. W Judelandzie nie dziwota, że goje mają milczeć. A w czasach wojny tylko Żydów mordowali Szkopy. A Polacy ? A pies Im mordę lizał jak mawiał Kuba Rappaport.
g
gość
Pierd się w ten głupi łysy wygolony łeb
G
Gość
to prawda co napisałeś. Dzisiaj jest 12 marca.
H
Hans bleib do
Taka prawda. Albo pierdolą bzdury, że "wygrali". Dzielą Polaków, wyzywając ich od gorszych sortow. Nielegalnie nie dopuścili posła PO do głosu 16 grudnia. Robią też cyrki z tymi kwiatami dla Szydło, jak wróciła z Brukseli i pierdolą, że " to porażka dla UE, polski rząd się nie zgadza na stanowisko Tuska" itd. To jest chore.. Kaczyński sieje nienawiść wobec tych, co są przeciwko totalitarnej partii PIS , to jest już dyktatura lewicowa, tak jak w III Rzeszy w 1939- Kaczyńskiemu się marzy Druga Grecja . Ciemna masa dała się przekupić programem dla bogatych, który promuje patologie i wspiera nieróbstwo. Do tego totalitarna partia PIS nas osmieszyla przed całą Europą i przegrali 27-1, a ich reakcja, że "Pan wygrał, ale Polska przegrała( do Schetyny w Sejmie)" to jest pojebany rząd i tyle w tym temacie. Stop dyktaturze PISu.
L
Liberał
Mnie przeraża jak brutalnie rozpędza się pokojowe demonstracje, jak się ich zakazuje, jak w imieniu organizatorów wypowiadają się PiS-owscy prowokatorzy, gadający bzdury kompromitujące opozycję, jak aresztuje się posłów rzekomo wzywających do interwencji z zagranicy, jak bezczelnie wypomina się niepłacenie alimentów jednemu z najszlachetniejszych liderów opozycji, jak stawia się dysydentów przed Trybunałem Stanu, jak zamyka się ludziom usta, jak cenzuruje się media.
L
Liberał
Jestem przekonany, że decydenci Ośrodka Brama Grodzka bardzo przychylnie spojrzą na projekt Pomnika Ku Czci Żydów Ratujących Polaków Podczas II Wojny Światowej. To byłby wspaniały hołd złożony tym dzielnym Żydom, którzy pomagali naszym rodakom, zwłaszcza na terenach znajdujących się pod okupacją sowiecką, ale także tym, znajdującym się poza teatrem działań wojennych, którzy przesyłali do Polski pomoc materialną.
k
koks
9 marca 2017 roku zatrzymano ekspansję wścieklizny o podłożu faszystowskim na Europę.
Przypomina to rok 1920.
k
koks
9 marca 2017 roku zatrzymano ekspansję wścieklizny o podłożu faszystowskim na Europę.
Przypomina to rok 2920.
A
ANtypIsior
smoleńska była, jak dobrze wie o tym każdy wyznawca Kaczora, tylko udaje idiotę, wynikiem:błędów załogi, pilotów, zadufania i buty Kaczyńskiego i PiS, nieznajomości nawigacji, terenu,olewania procedur,co jest typowe dla Kaczystowskiej Hołoty!!Mentalność PiSiorstwa zaś jest taka,że zawsze winny jest:Tusk,Żyd, Rosjanin, Arab, Niemiec i nawet Kosmita!!Amen.
H
Hans bleib do
ale oni wprowadzają zamordyzm.
Tuska chcą wsadzić jak faszystowski reżim pułkowników Józefa PiSdupskiego polityków opozycji w Brześciu nad Bugiem w 1930.
Nie można wykluczyć otwarcia obozów koncentracyjnych dla przeciwników jak w Berezie Kartuskiej,
Demokratyczne instytucje już zlikwidowali lub właśnie dorzynają
B
Bolek
bo Niemcy i ta stara UE już dawno zostały podporządkowane i dziś pełną parą trwa budowa
"Kalifatu Germańskiego".
Dodaj ogłoszenie