PKP S.A. prowadzi największy w swojej historii program przebudowy dworców kolejowych. Nowoczesność czy tradycja?

Materiał informacyjny PKP S.A.
Rozmawiamy z Wojciechem Zabłockim, pełnomocnikiem zarządu PKP S.A. ds. inwestycji

Kolej w Polsce przechodzi proces zmian. W sierpniu 18 spółek utworzyło holding Grupy PKP, dzięki czemu ma zostać wzmocniona pozycja rynkowa polskiej kolei oraz jej dalszy rozwój. Jak się okazuje, to jednak nie jedyne zmiany, jakie będą miały wpływ na jakość i wygodę podróży kolejami. Trwa także program modernizacji polskich dworców. O inwestycjach, renowacji dworców i zmieniającej się kolei podczas InnoTrans 2022 - Międzynarodowych Targach Technologii Transportu w Berlinie, rozmawiamy z Wojciechem Zabłockim, pełnomocnikiem zarządu PKP S.A. ds. inwestycji. W czasie targów odbyła się także konferencja prasowa Krzysztofa Mamińskiego, prezesa PKP S.A. nt. pomocy narodowi ukraińskiemu i współpracy z Kolejami Ukraińskimi.

Zwykły pasażer jest zainteresowany tym, żeby pociąg przyjechał na czas, i żeby miło spędzić czas na dworcu czekając na przesiadkę. To podstawowa funkcja dworca kolejowego. Ostatnie inwestycje PKP wykraczają jednak znacznie poza takie rozumienie dworca…

Program Inwestycji Dworcowych, które obecnie realizujemy, to prawdopodobnie największy program ochrony zabytków w Polsce. Zostało w nim ujętych 191 dworców z czego aż 60 proc. stanowią zabytki. To program z dużym rozmachem, na którego łącznie wydamy przeszło 2 mld złotych! Oczywiście – są w nim ujęte świetnie znane zabytkowe dworce takie jak Gdańsk, Białystok czy Rzeszów Główny. Są także obiekty, które nie przyciągają aż tylu podróżnych, ale także posiadają zabytkowe walory. To na przykład przepiękny dworzec w Węglińcu, który niedawno otworzyliśmy po przebudowie.

W Białymstoku mamy do czynienia z budynkiem pochodzącym z XIX wieku. To obiekt z całkiem innej epoki, a dziś po przebudowie poza tym, że odzyskał historyczny wygląd i pięknie się prezentuje, to również jest na wskroś nowoczesny i bardzo komfortowy. Jak tego dokonaliście? Jak wygląda współpraca z konserwatorem zabytków? Ważniejsze są walory zabytkowe, czy funkcjonalność budynku?

Zabytkowe dworce muszą być rewitalizowane zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi. Zależy nam na kilku rzeczach. Po pierwsze na przywróceniu historycznego wyglądu budynku. Pamiętajmy jednak, że dworzec to nie tylko jego wygląd. To również obiekt użyteczności publicznej, dlatego musi posiadać systemy bezpieczeństwa oraz przeciwpożarowe, a także być dostępny dla wszystkich podróżnych, w tym osób z niepełnosprawnościami. Poza tym zależy nam, aby nasze dworce były komfortowe. Dlatego wyposażamy je w elektroniczne tablice przyjazdów i odjazdów pociągów, klimatyzację, nowoczesne systemy nagłośnienia. Zgodnie ze współczesnymi trendami ważna jest również ekologia, dlatego inwestujemy na przebudowywanych dworcach w fotowoltaikę, pompy ciepła czy odzysk wody deszczowej.

To się przekłada na korzyści także finansowe - dworzec jest wygodny w użytkowaniu, i tańszy w utrzymaniu. A zabytek? To także są jakieś korzyści?

Nie zawsze ochrona zabytku niesie ze sobą bezpośrednie wpływy do budżetu. Dzięki inwestycjom sprawiamy, że dworce takie jak Wrocław Główny, czy obecnie przebudowywany Gdańsk Główny, stają się piękne, przyciągając turystów i pasażerów. W takich miejscach łatwiej wynająć przestrzeń na kawiarnię oraz inne usługi. Z resztą przyjemność picia kawy w ciekawym wnętrzu jest większa. Podobnie działają na nas wszystkich zabytkowe centra miast. Turyści chętniej idą na kawę czy herbatę na starówce. Zabytkowe piękne wnętrza mają w sobie to „coś”, swój niepowtarzalny klimat, czego często brakuje budynkom nowoczesnym czy postmodernistycznym. Kiedy odwiedzają mnie znajomi z innego miasta – to prędzej zaprowadzę ich właśnie do takiego miejsca, o którym można coś opowiedzieć.

Jak pogodzić rozwiązania nowoczesne z architekturą z XIX wieku, gdy powstawała kolej? W tamtym czasie nie było nawet tablic z odjazdami…

Mamy wytyczne konserwatorskie. One oczywiście są dla nas wiążące. To jednak, że dany dworzec wybudowano w XIX wieku, nie znaczy, że powstał w jednym stylu i przez kolejne 150 lat nic się na nim nie działo. Dworce jako elementy infrastruktury również się zmieniały, tak jak otaczający je świat. Często jeden obiekt jest świadkiem wielu przebudów. Innymi słowy coś było dobudowywane, coś było przebudowane i modernizowane. We współpracy z konserwatorami zabytków staramy się zachować historyczny charakter dworców, ale musimy pamiętać, że żyjemy w latach 20. XXI wieku. Pewne rzeczy musimy dodać, dla zwiększenia komfortu podróżnych. One też kiedyś będą częścią historii tego budynku. Nie niszczymy, a dbamy o historię i ulepszamy, dodając np. rozwiązania dla osób z niepełnosprawnościami, elektroniczne tablice odjazdów i przyjazdów pociągów czy systemy bezpieczeństwa. Chcemy, żeby dworce były żywymi przestrzeniami.

Kiedy pojawiają się takie nowoczesnej rozwiązania w starych budynkach trzeba się zastanowić nad tym, jak to zrobić, żeby zachować ich spójność wizualną. Panele fotowoltaiczne możemy starać się wkomponować w dach albo je „ukryć”, schować tak, aby dla przechodnia nie były widoczne.

Nie zawsze panele fotowoltaiczne idealnie pasują wyglądem do dachu budynku. Technologia jednak się rozwija. Obecnie są już dostępne na rynku panele, w różnych kolorach, w tym na przykład czerwone. Chcemy takie zamontować na niektórych dworcach w Dolinie Popradu, żeby dach prezentował się jednolicie. Rozmawiamy o tym z konserwatorem zabytków. Z kolei w Białymstoku panele idealnie wpasowuje się w kolorystykę dachu. Zawsze dostępnych jest wiele możliwości.

Jeśli chodzi o program renowacji i rewitalizacji dworców - jakie są to konkretnie liczby i gdzie znajdują się modernizowane dworce?

W obecnym programie mamy 191 dworców, ale myślimy już o kolejnej jego edycji, która obejmie modernizacje kolejnych budynków. Inwestycje prowadzimy w każdym województwie. Zarówno w dużych miastach, jak i niewielkich miejscowościach. Do tej pory otworzyliśmy już w ramach PID 60 dworców kolejowych. Wśród nich są obiekty niewielkie np. Jabłoń Kościelna, ale również bardzo duże jak Skarżysko-Kamienna czy Białystok.

W Warszawie powstanie w XIX wieku poprzednika dzisiejszego dworca centralnego sprawiło, że na południe przesunęło się centrum miasta. To wydarzenie miało tak dużą siłę oddziaływania. Dla każdej miejscowości dworzec, to taki rodzaj „okna na świat”.

W średniowieczu do miasta wchodziliśmy przez bramę. W XIX wieku wraz z rozwojem kolei taką bramą miasta zaczęły być dworce – miejsca pełniące nie tylko funkcje transportowe, handlowe, ale również centrotwórcze. Moment budowy dworca był iskrą do powstawania infrastruktury towarzyszącej: hoteli, restauracji, a czasem nawet całych osiedli czy dzielnic miast. Dziś jest nieco inaczej. W czasach, kiedy mamy także porty lotnicze, a samochody są powszechnie dostępne – musieliśmy się zastanowić jak sprawić, żeby dworce były dalej miejscami ważnymi dla mieszkańców, a z drugiej strony co zrobić z przestrzenią, która wcześniej była użytkowana do celu służbowych przez kolejarzy. Dlatego na dworcach poza strefą obsługi podróżnych coraz częściej można spotkać domy kultury czy biblioteki. Na przykład w Łukowie w wyniku współpracy z samorządem na dworcu po przebudowie powstanie sala widowiskowa dla mieszkańców. W Węglińcu na dworcu działa małe kino, a w Zgorzelcu – harcówka. Z kolei w budynku dworca Kraków Swoszowice – lokalne centrum kultury.

Jak remonty odbierają lokalne społeczności? Pewnie jest to duże wydarzenie?

Odbiór jest bardzo pozytywny. Jak zauważyłem - im mniejsza miejscowość, tym większe zainteresowanie mieszkańców. Choć są takie inwestycje, jak Poznań Główny, gdzie całe miasto żyje tym, jak będzie wyglądał dworzec po przebudowie. Myślę, że wszędzie dworce kolejowe budzą zainteresowanie i emocje. Kolej przyciąga i ma co raz więcej pasażerów. Ci, którzy będą chcieli częściej korzystać z kolei będą chcieli mieć piękne i funkcjonalne dworce, bezpieczne i dogodne także dla osób np. z ciężkimi bagażami. Sądzę, że podróżni docenią ten olbrzymi wysiłek, które wkładamy w prowadzone inwestycje.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: PKP S.A. prowadzi największy w swojej historii program przebudowy dworców kolejowych. Nowoczesność czy tradycja? - Dziennik Bałtycki

Wróć na kurierlubelski.pl Kurier Lubelski
Dodaj ogłoszenie