Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Ratowali, chociaż groziła...

    Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Ratowali, chociaż groziła za to śmierć

    Małgorzata Szlachetka

    Kurier Lubelski

    Aktualizacja:

    Kurier Lubelski

    Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Ratowali, chociaż groziła za to śmierć
    1/4
    przejdź do galerii
    Przedstawiciele dziesięciu rodzin z Lubelszczyzny odbiorą w poniedziałek w Lublinie medale „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Organizatorzy zapowiadają wstęp „tylko z zaproszeniami" oraz to, że uroczystość będzie transmitowana na żywo w internecie.
    Dom Stanisława i Feliksy Gajdów stał w oddaleniu od innych zabudowań. Na łąkach, gdzie miejscowi kopali torf na opał. Rodzina z siedmiorgiem dzieci żyła w chacie z jedną izbą. Mieli krowę i pole. W kanałach, pozostałych po wybranym torfie, hodowali ryby.

    - Wśród okolicznych Żydów, w czasie wojny istniała opinia, że u Gajdów można szukać pomocy - mówi prof. Antoni Sułek, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego, który od lat bada wojenne losy kurowskich Żydów.

    Potomkowie małżeństwa Gajdów 20 listopada (poniedziałek) w Lublinie odbiorą medal „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, za ratowanie Żydów w czasie Holokaustu. Na terenie okupowanej Polski groziła za to śmierć ze strony Niemców.

    Prof. Antoni Sułek w poprzednich latach rozmawiał z dwiema córkami Gajdów. „Młodsza, urodzona już w czasie wojny opowiedziała mi w 2013 roku, na podstawie pamięci rodziny, historię o ukrywaniu Żydów w ich domu. Rozmówczyni pragnęła jednak, by jej imię i nazwisko nie zostało tu podane, a jej nagrane wypowiedzi nie były cytowane dosłownie, więc je zredagowała, przez co stały się nieco mniej naturalne niż wypowiedzi oryginalne” - pisał prof. Sułek w jednym z artykułów. Córka Gajdów zapamiętała, że gdy Żydzi przychodzili wieczorami po pomoc, ojciec oddawał im swoją kolację, najczęściej była to kasza gotowana na mleku.

    Najdłużej u Gajdów ukrywała się Dina Rycer, która w 1939 roku miała 12 lat. W dzień musiała siedzieć w dziurze wykopanej w ziemi, wychodziła stamtąd tylko wieczorem lub nocą. „Schron z pewnością nie był nawet na metr głęboki, może miał 60-70 centymetrów. Nie mógł być głębszy, bo gdy rżnęli torf, zaczynała do niego wsiąkać woda. Nie mogłam w nim siedzieć, mogłam tylko leżeć” - to fragment wspomnień, jakimi Dina podzieliła się księdze pamięci Kurowa z 1955 roku.

    Młodsze dzieci Gajdów nazywały Dinę ciocią. Gdyby została odkryta, miała mówić, że jest nieślubnym dzieckiem gospodarza. „Przybranej córuni mamusia” - to dedykacja ze zdjęcia Feliksy Gajdowej dla ocalonej Żydówki.

    W poniedziałek medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” będą wyróżnieni przedstawiciele rodzin z Lubelszczyzny. - Dla mnie najbardziej niezwykle jest to, że o ocaleniu często decydował łańcuszek ludzi dobrej woli. Tak było z ojcem i synem, Samuelem i Józefem Chanesmanami z Kurowa - podkreśla prof. Antoni Sułek.

    Medal „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” odbierze w poniedziałek pięć rodzin, które ratowały m.in. Chanesmanów.

    - W rodzinie nie wiedzieliśmy o tym, że dziadek, który zmarł w 1943 roku, pomagał Żydom. Na mnie ta informacja spadła rok temu jak grom z jasnego nieba, gdy dostaliśmy telefon od prof. Sułka. Jestem naprawdę dumna z dziadka - mówi Kurierowi Marta Antoniuk, wnuczka Stanisława Szeleźniaka.

    Wręczenie medali „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, 20 listopada, godz. 13, aula Centrum Transferu Wiedzy KUL, Al. Racławickie 14. - Uroczystość ma charakter zamknięty - wstęp tylko z zaproszeniami, będzie natomiast transmitowana online na naszej stronie internetowej i do śledzenia tej relacji na stronie www.kul.pl oczywiście zapraszamy - podała w czwartek Katarzyna Bojko z Działu Komunikacji KUL. Informację o charakterze wydarzenia potwierdziła również w czwartek Ambasada Izraela w Polsce.

    Czytaj treści premium w Kurierze Lubelskim Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze (3)

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Nie było warto

    K2 (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    Czas pokazał, że nie było warto.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    To gdzie Lubelszczyzna jest?

    Chełmianin N (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 1 / 2

    NIBY UCZENI, TO CZEMU KŁAMIĄ???
    Prof. Sułek, jeżeli zna historię własnej Ojczyzny
    niech określi teren wspomnianej Lubelszczyzny,
    której na mapie administracyjnej Polski nie ma,...rozwiń całość

    NIBY UCZENI, TO CZEMU KŁAMIĄ???
    Prof. Sułek, jeżeli zna historię własnej Ojczyzny
    niech określi teren wspomnianej Lubelszczyzny,
    której na mapie administracyjnej Polski nie ma,
    ponieważ uczeni wyjaśnili, iż to lubelska ziemia,
    a kto woj.Lubelszczyzną zowie posiada urojenia!
    >>>>>>>>>
    Profesory, doktory, pismaki oraz inne osobistości,
    niby uczone, łżą i nie ma co do tego wątpliwości,
    gdyż Chełmska, Łukowska Ziemia i Płd. Podlasie,
    nie lubelska ziemia i niech sprawdzą to w atlasie.
    Morał! Kłamcy, kiedy prawdę historyczną uznacie
    i kiedy ludowi wciskać kłamstwo zaprzestaniecie?
    Wielką Lubelszczyznę, mądrzy Polacy zmniejszyli,
    do lubelskiej ziemi, która jest w lubelskiej gminie!
    >>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>
    RADA JĘZYKA POLSKIEGO
    PRZY PREZYDIUM POLSKIEJ AKADEMII NAUK
    Warszawa ,dnia 6 lipca 2011 roku RJP-183/W/2011
    Szanowny Panie,
    Lubelszczyzna to 'ziemia lubelska', a nie 'województwo lubelskie'. Wyraz ten powstał przez dodanie do przymiotnika lubelski przyrostka -yzna,wskazującego na jakiś obszar.
    Podobnie zostały utworzone nazwy:
    Opolszczyzna ('ziemia opolska'), Słowiańszczyzna ('ziemia słowiańska'),
    Wileńszczyzna ('ziemia wileńska'), Suwalszczyzna ('ziemia suwalska'),
    Kielecczyzna ('ziemia kielecka') oraz wiele innych.
    Łączę wyrazy szacunku
    /-/ dr Katarzyna Kłosińska
    Sekretarz Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN.
    >>>
    KANCELARIA PREZESA RADY MINISTRÓW
    pismo z dnia 15 lipca 2011r. Nr. DSWRU-571-513/10-(05)/11/JI cytuję:
    " Miarodajne w opisywanej przez Pana sprawie są wyjaśnienia przekazane Panu w piśmie z dnia 31 sierpnia 2005r. przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.Jak słusznie Pan zauważa w mowie potocznej i nie tylko,stosowane są określenia nieadekwatne.Wynika to-jak można sądzić-zarówno przyzwyczajenia jak i również i z niewiedzy stosujących takie określenia." podpisał:Radca Szefa KPRM Jerzy Izdebski.
    >>>
    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Departament Administracji Publicznej.Pismo AP/712-1102/05/Jmo z dnia 31.08.2005.Obecne województwo lubelskie posiada prawne umocowanie w ustawie z dnia 24 lipca 1998r o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa/Dz.U.Nr 96,poz.603/Przepisy tej ustawy są jednoznaczne i nie umożliwiają stosowania w odniesieniu do tej jednostki zasadniczego podziału terytorialnego państwa nazw zamiennych.Zatem używanie nazwy "Ziemia
    Lubelska-Lubelszczyzna/czy innych/ na określenie województwa lubelskiego jest nieuprawnione.Dorota Żebrowska.
    WIKIPEDYŚCI.
    My wiemy, że to stosowanie tego określenia może nie jest uprawnione, może nieodpowiednie, ale fakty i źródła mówią jak w artykule. Proszę napisać do urzędu marszałkowskiego i urzędu wojewódzkiego a szczególnie mediów by tego nie robiły. Wikipedia przedstawia tylko fakty.JDavid 11:28,18 grudnia 2011(CET)zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Lecz nogi synek

    Max (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    Bo na głowę jest już za późno. Takiego barana dawno nie było na forum.

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    O tym się mówi

    Z wizytą na budowie S17. Zobacz zdjęcia i wideo z drona

    Z wizytą na budowie S17. Zobacz zdjęcia i wideo z drona

    Pół roku za pół ceny! Świąteczna promocja prenumeraty cyfrowej Kuriera Lubelskiego

    Pół roku za pół ceny! Świąteczna promocja prenumeraty cyfrowej Kuriera Lubelskiego

    Kolejny, śmiertelny wypadek na ul. Nadbystrzyckiej

    Kolejny, śmiertelny wypadek na ul. Nadbystrzyckiej