reklama

Symfonie Beethovena w filharmonii. Cztery nuty, wiele teorii (WIDEO)

PAFZaktualizowano 
Wykonaniami symfonii pokieruje czworo dyrygentów. W piątek dyrygować będzie Jan Miłosz Zarzycki (na zdjęciu), a w niedzielę: Wojciech Rodek. Kolejne koncerty beethovenowskie za tydzień
Wykonaniami symfonii pokieruje czworo dyrygentów. W piątek dyrygować będzie Jan Miłosz Zarzycki (na zdjęciu), a w niedzielę: Wojciech Rodek. Kolejne koncerty beethovenowskie za tydzień Małgorzata Genca
„Da-Da-Da-DAM!!!”. Lubelska filharmonia wykona w ten weekend pięć pierwszych symfonii Ludwiga van Beethovena, w tym tę najsłynniejszą, piątą. To początek akcji "Dziewięć symfonii Beethovena w dziewięć dni". Gargantuiczne przedsięwzięcie zakończy się 26 stycznia.

O samych kompozycjach można by napisać nie artykuł, a grubą jak portfel milionera książkę, kilku zresztą to zrobiło. Wystarczy, że badacze poświęcili setki godzin na rozszyfrowanie czterech, otwierających „V Symfonię” nut. Słyszeliście je w stu filmach, pięćdziesięciu serialach i tysiącu kreskówek, jako dźwiękową ilustrację dramatycznych wydarzeń na ekranie. Są znakiem rozpoznawczym Beethovena i zaczynem dla ekstrawaganckich teorii.

Choćby tej o trznadlu żółtobrzuchu. Trznadel ów to żółty ptaszek, którego śpiew Beethoven miał usłyszeć na spacerze w wiedeńskim parku Prater. Od jesieni do lutego trznadle chętnie śpiewają swoją melodię, czyli „krótki, równobrzmiący motyw z szybko powtarzanych tonów z wysokim zakończeniem”. To wysokie zakończenie nie bardzo pasuje, ale z Carlem Czernym, uczniem Beethovena, który to opowiadał tę historię, nie będziemy się kłócić.

Chyba, że Czerny wszedłby w spór z Antonem Schindlerem. Schindler jest autorem innej, bardziej spopularyzowanej koncepcji dotyczącej otwarcia „V”. Pewnego dnia kompozytor spoglądając na początek zapisu nutowego miał powiedzieć mu: „Oto przeznaczenie pukające do drzwi!”. Rzecz brzmiała romantycznie, nie można się więc dziwić, że dziewiętnastowieczna publika szybko przyjęła tę wersję. Eksperci byli bardziej sceptyczni, bo wkrótce okazało się, że Schindler miał tendencję do konfabulacji. Czy więc schemat „krótka nuta - krótka nuta - krótka nuta - długa nuta”, być może najsłynniejszy fragment w historii muzyki w ogóle, nie doczeka się sensownej analizy? Niekoniecznie.

Całe dzieło symbolizuje walkę mroku ze światłem. Utwór stopniowo przechodzi z „mrocznej” tonacji C-moll do jasnego jak letnie słońce C-dur (niektórzy sądzą, że chodzi o walkę autora z własną głuchotą). Być może sam „motyw przeznaczenia” zapowiada trudy owych zmagań.

Pozostaje zagadką, jak w niedzielę dyrygujący Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Wojciech Rodek potraktuje wskazówki kompozytora. Beethoven naciska, by za drugim powtórzeniem motywu, „DAM!!!” było dwa razy dłuższe niż poprzednio. I czy między pierwszym motywem a drugim zrobi efektowną przerwę (wbrew intencjom twórcy), niczym Wilhelm Furtwangler w 1943, czy zatrzyma się tylko na krótki oddech? Jak grane będą pierwsze trzy nuty? Muzycy prześlizgną się między nimi jak u Bruno Weila, czy posiekają jak kucharz marchewkę, jak zrobili to u Leopolda Stokowskiego?

A to przecież pytania o kilka krótkich nut z jednej części jednej symfonii. Czy teraz zdajecie sobie sprawę z rozmiaru wyzwania, jakie czeka lubelskich muzyków?

Symfonie Beethovena I-V, Collegium Maius, piątek i niedziela, godz. 19.00 (piątek), godz. 17.00 (niedziela), bilety 15-30 zł

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3