Wojenny Lublin na niemieckich fotografiach. Zobacz nieznane dotąd ZDJĘCIA!

Małgorzata SzlachetkaZaktualizowano 
Dworzec kolejowy w Lublinie. Wydaje się, że na tej fotografii dzieje się niewiele. Na pierwszym planie widzimy dorożki, a dalej niemieckich żołnierzy wchodzących na teren dworca. Przed chwilą wysiedli z wojskowej ciężarówki. W kolekcji przekazanej do Muzeum Lubelskiego przez Sybillę Trzemeską jest jeszcze jedno ujęcie przedstawiające dworzec kolejowy w Lublinie, widać na nim jedynie dworcowy budynek. Muzeum Lubelskie, Oddział Martyrologii pod Zegarem
Przedstawiamy niezwykłą historię kolekcji, w większości nigdy wcześniej niepublikowanych, fotografii Lublina z okresu II wojny światowej.

- Kolekcję trzynastu fotografii dostaliśmy od pani Sybilli Trzemeskiej. Powiedziała, że w czasie okupacji pracowała w zakładzie fotograficznym przy Krakowskim Przedmieściu, gdzie Niemcy przynosili negatywy do wywołania. Szczególnie cenne są dla nas zdjęcia z lubelskiego getta, bo zachowało się ich niewiele - opowiada Barbara Oratowska, szefowa Muzeum Martyrologii "Pod Zegarem", oddziału Muzeum Lubelskiego.

Sybilla Trzemeska dziś ma 90 lat. W czasie wojny pracowała w zakładzie Stanisława Magierskiego, współzałożyciela Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. - W lecie 1940 roku dostałam nakaz wyjazdu do Niemiec. Żeby zostać w Lublinie musiałam mieć pracę. Moja mama przyjaźniła się z panią Magierską, więc dostałam u nich posadę pomocy księgowej. Wielu Niemców przychodziło wywoływać zdjęcia do Magierskich, a ja nie znałam niemieckiego, więc pan Stanisław odesłał mnie na górę i powiedział "będziesz robiła zdjęcia, to żadna sztuka" - opowiada Sybilla Trzemeska. I dodaje: - Czasami tylko zostawiałam sobie widoki Lublina.

Wiele lat po wojnie pani Sybilla oddała zdjęcia do Muzeum Lubelskiego. Fotografie rzadko były pokazywane, głównie na wystawach organizowanych przez muzeum. Nieliczne zdjęcia z kolekcji zostały wcześniej publikowane. Tak było w przypadku fotografii przedstawiającej synagogę Maharszala. Już z okresu, kiedy na rozkaz Niemców było burzone getto na Podzamczu.
- To jedyne takie ujęcie Wielkiej Synagogi, jakie znamy. Przed wojną, z miejsca gdzie stał fotograf widziałby tylko jej dach, bo resztę zasłaniałyby zabudowania przy ul. Jatecznej. Jednak na tym zdjęciu już ich nie ma, bo zostały zburzone - mówi Marcin Fedorowicz z Pracowni Ikonografii Ośrodka Brama Grodzka-Teatr NN w Lublinie, który opisał dla nas poszczególne zdjęcia z kolekcji.

Co jeszcze zainteresowało niemieckich fotografów?

Weszli na teren getta, aby zrobić zdjęcie ul. Grodzkiej - uchwyceni w kadrze Żydzi mają na ramieniu białe opaski z Gwiazdą Dawida. Wzdłuż ul. Grodzkiej biegną tory.

- Zamontowano je, aby wagonikami wywozić gruz ze zniszczonych kamienic po bombardowaniach 1939 roku. Wśród przechodniów widać mężczyznę bez nogi, opierającego się na dwóch kulach. Czy został inwalidą w czasie wojny? - zastanawia się Marcin Fedorowicz. I dodaje: - Tę fotografię datowałbym na początek okupacji, być może 1940 rok.

Ciekawe jest jedno z dwóch zdjęć dworca w Lublinie. Wydaje się, że w mieście toczy się leniwe życie: jeżdżą dorożki, działa drewniany kiosk z gazetami, ludzie śpieszą się ze sprawunkami do domu. Tylko jedno nie pasuje do tego sielskiego obrazu. To grupa niemieckich żołnierzy, którzy pewnie przed chwilą wysiedli z wojskowej ciężarówki. Wchodzą po schodach na teren dworca.

- Na gmachu nie ma już orzełka w koronie, został usunięty na rozkaz okupantów. Uwagę zwracają też charakterystyczne białe tablice informacyjne, to drogowskazy dla nowo przybyłych Niemców, aby nie zgubili się w Lublinie - wyjaśnia Fedorowicz.

Nie da się nie zauważyć śladów wojny: zbombardowana katedra i wypalone przez bomby kamienice przy ul. Jezuickiej. Uważna osoba zauważy też, że także z budynku poczty przy Krakowskim Przedmieściu zdjęto polskiego orła w koronie.

Nie wszystkie fotografie powstały w tym samym czasie.
Fedorowicz: - Mamy na przykład dwa zdjęcia katedry: przed i po bombardowaniu z 1939 r. Zdjęcie Bramy Krakowskiej jest sprzed daty 9 września, bo Hotel Centralny nadal stoi.

Możesz wiedzieć więcej! Za to warto zapłacić: Raporty, analizy, gorące tematy

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 13

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

T
Tomasz

Dawny Lublin miał swój klimat .Zadbane skwery ,parki ,fontanny.Odpowiednie służby dbały o zieleń miejską .Obecnie wiele rzeczy niszcxzy się bezpowrotnie .

g
gosc

Proszę poszukać:Jak wygladal Lublin w latach 1937-39.

A
Anna

Czy ktoś z was ma może zdjęcia okolic KULu, dawnej Nowotki, basenu na ul.Nowotki, lodowiska na ul.Grottgera?

...

mysle ze toba tez by sie zajeli i zrobili "Ordnung"

k
kinol

dzięki

b
belt

Zainstaluj sobie odpowiedni program i nie będziesz miał wyskakujących reklam....myślenie nie boli

t
tolo

Bardziej prestiżowe ulice wykładane były brukiem, te o mniejszym znaczeniu "kocimi łbami", natomiast peryferyjne uliczki przypominały wiejskie drogi z koleinami, bagniste w czasie deszczu i roztopów, a sypiące kurzem po oczach w czasie upałów. Np. brukowana ul. Mełgiewska jeszcze w latach 70-tych kończyła się tuż za wiaduktem na pętli autobusowej, za którą zaczynała się wieś Zadębie z typową wiejską, nieutwardzoną drogą po której poruszały się jedynie furmanki.

a
antygłupol

pewnie to ci się tak bardzo podoba. Gdzie ty widzisz ten schludny bruk szloik?

M
Maciek

Zwróciliście uwagę o ile ładniej było w tamtych czasach na ulicach? Schludny bruk, brak dziurawego asfaltu. Przede wszystkim - brak wszechobecnych dzisiaj reklam. Może w końcu ktoś zabrałby się pracy nad prawnym usystematyzowaniem miejskiego krajobrazu?

A
Agaton

Żeby tak Niemcy, chociaż na rok wrócili do Lublina i zrobili porządek.

B
ByłyKlikacz

Czy ktokolwiek od Was z "redakcji" próbował obejrzeć te zdjęcia? Co zdjęcie to kliknięcie i wyskakujące pop-upy i inny spam-syf. W ogóle aby zaoszczędzić nerwów czytelnikom(obecnie- klikaczom) nie udostępniajcie takich "galerii" dopóki się nie nauczycie jak to powinno wyglądać. Żenada...

w
www

aż nie chce sie ogladac, za kazdym razem przeladowanie strony

t
telesfor

Bruk i dorożki zwane "dryndami" utrzymały się bodajże do końcówki lat sześćdziesiątych.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3