Wyjątkowe zdjęcia sprzed 150 lat - portrety zesłańców

Małgorzata Szlachetka
Historyczną wartość mają cztery fotografie przedstawiające rysunki Usola - wszystkie datowane na 1863 rok. Przedstawiają rynek, szpital, zabudowania warzelni soli oraz przeprawę przez rzekę Angara. Muzeum Lubelskie/kolekcja Wacława Lasockiego rep. Piotr Maciuk
Zdjęć podarowanych Muzeum Lubelskiemu przez Wacława Lasockiego jest około 500. Ich historia jest tak skomplikowana jak losy polskich zesłańców.

Wacław Lasocki, po katordze jeden ze wskrzesicieli Zakładu Leczniczego w Nałęczowie, sam był zesłany przez zaborcę w głąb Rosji, w ramach fali represji po powstaniu styczniowym.

Jeszcze w trakcie trwającej 25 miesięcy (!) wieloetapowej podróży na miejsce zesłania, Lasocki zbierał zdjęcia innych zesłańców. Dostawał także pamiątkowe fotografie ich rodzin - żon i dzieci. Niektóre portrety umieszczone zostały w piękne passe-partout z motywem kwiatów albo krajobrazu.

- W XIX wieku był zwyczaj wręczania sobie zdjęć na pamiątkę. Dzięki temu powstała ta niezwykła kolekcja - mówi Grażyna Jakimińska, zastępca dyrektora Muzeum Lubelskiego.

Najważniejsze są zdjęcia samych zesłańców. Także te wykonane w Usolu pod Irkuckiem, gdzie Polacy pracowali w dziesięciu warzelniach soli.

Fotografią - symbolem jest portret pięciu mężczyzn, którzy nieprzypadkowo zdecydowali się dać sfotografować w strojach roboczych i z młotami w ręce. Widać, że jeden z nich jest bosy. Równie ważny jest podpis z epoki: "Przestępcy polityczni na Usolu w 1865 r. - po zakończeniu dziennych ciężkich robót". Dzięki autorowi wpisu znamy także nazwiska uwiecznionych na zdjęciu osób:Stanisław Wiśniewski, Roman Frankowski, Lucjan Wielobycki, Aleksander Abakanowicz i August Kręcki. Bohaterowie innych fotografii pozostaną anonimowi już na zawsze.

"W niewielkiej miejscowości tej zebrała się "sama polska śmietanka". Jak podaje Czetwertyński "Usole było w tym szczęśliwym położeniu, że większość zesłanych stanowili ludzie wykształceni, pojmujący jakie powinno być stanowisko Polaków na wygnaniu". Być może dlatego stosunki miedzy zesłańcami w Usolu były przyjacielskie, bez względu na ich pochodzenie społeczne i rolę jaka odgrywali w powstaniu styczniowym." - pisze w jednym ze swoich artykułów dyrektor Grażyna Jakimińska.

Historyczną wartość mają cztery fotografie przedstawiające rysunki Usola - wszystkie datowane na 1863 rok. Przedstawiają rynek, szpital, zabudowania warzelni soli oraz przeprawę przez rzekę Angara.

Zaskakuje to, w jak dobrym stanie zachowała się większość fotografii i innych pamiątek. Czarny atrament na listach z 1866 roku wygląda tak, jakby słowa zostały spisane wczoraj. Sznurek, którym są związane kartki, zachował niebieski kolor.
Opuszczając miejsce katorgi, Lasocki uznał, że musi zabrać do ojczyzny zdjęcia swoich towarzyszy niedoli. Jakiś czas po powrocie związał się z Nałęczowem.

- 15 maja 1921 roku, siedem miesięcy przed śmiercią, Wacław Lasocki zapisał kolekcję fotografii Muzeum Lubelskiemu - mówi Grażyna Jakimińska. I dodaje: - Część z cennych zbiorów przepadła w czasie II wojny światowej.

Przed 1939 rokiem muzeum miało także powstańczą czapkę Lasockiego. Zachowane do naszych czasów zdjęcia z kolekcji znajdują się w zbiorach Muzeum Historii Miasta Lublina.

FLESZ: Polacy żyją krócej. Co nas zabija?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 8

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

p
pestka

Debilna, całkowicie skretyniała ilość reklama powoduje że jesteście największym możliwym śmietnikiem!!!!!!!!!! Co za młot tam u Was rządzi ?!?!?!?!?!

A
Adamek

WOJNA 2 ŚWIATOWA BYŁA POTSZEBNA PONIEWASZ ZROBIŁA SELEKCJE TERAS TRZECIA BY SIE PSZYDAŁA.BO JEST DURZO PLEW

j
jon

nasze przyjaciele ukraińcy koło 150 tysięcy . ale chłopów.
kto by się nimi przejmował , inteligencja to co innego

g
gość

każdy sądzi według siebie a głodnemu chleb na myśli

s
spokojny

te zdjęcia to tylko przypomnienie czy
też także ostrzeżenie na czasy współczesne?

D
Darío

Dal dobrego obserwatora, to zwazywszy na znaczne wybrzuszenie w gornej czesci lewej nogawki jego spodni, wydaje sie ze byl posiadaczem calkiem zdrowego ptaszyska ... . stad ta ´lapka w spodniach´. A tak powaznie, to rozne byly tzw. ulubione pozy w procesie robienia fotografii, jak i rozne gadzety w modzie. W latach piecdziesiatych sie fotografowano z palacym papierosem ( powtorka z lat 20tych), siedzac, stojac itp. Chyba tylko nie wiszac ! Pozdrawiam !!

G
Gość

a w Katyniu wymordowali 22 tysięcy najbardziej wykształconą inteligencję polską...

L
Lublinianin

Pan na zdjęciu nr 1 lubił sobie pogrzebać.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3