18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Z historii Lublina: Odsłonięcie pomnika Konstytucji 3 maja (ZDJĘCIA)

Witold MichalakZaktualizowano 
3 maja 1981 roku tysiące lublinian szczelnie wypełniły plac Litewski i prowadzące doń ulice. To, co jeszcze kilka miesięcy wydawało się niemożliwe, tamtego dnia stało się faktem: odsłonięto pomnik upamiętniający Konstytucję 3 maja ozdobiony orłem w koronie. Święto stało się okazją do wielkiej patriotycznej manifestacji.

- Oficjalnie mówiono, że wtedy w uroczystościach wzięło udział około 10 tysięcy osób. Nieoficjalnie ubecy twierdzili, że według ich obliczeń było aż 70 tysięcy - relacjonuje Henryk Łusiewicz, ówczesny przewodniczący Komitetu Wojewódzkiego Stronnictwa Demokratycznego w Lublinie.

To dzięki działaczom SD doszło do odsłonięcia obelisku. Na kongresie tej partii uchwa-lono, że 3 Maja stanie się świętem stronnictwa. To była odważna decyzja, bo wcześniej władze PRL nie były zainteresowane celebrowaniem tych uroczystości. Stało się jednak inaczej.

Lubisz stare fotografie? - czytaj nasz serwis specjalny i oglądaj zdjęcia

Lubelscy działacze SD rocznicę przyjęcia konstytucji postanowili uczcić w jeszcze bardziej podniosły sposób. W reprezentacyjnym miejscu Lublina miał stanąć pomnik, który uczci wydarzenie sprzed 190 lat. W mieście był już monument, upamiętniający konstytucję, który odsłonięto 3 maja 1916 r. Był to kamień pokryty reliefami. W II RP nie został on rozbudowany, a w czasach PRL przesunięto go w pobliże publicznego szaletu i przez lata stał ukryty między krzakami i drzewami.

Z inicjatywy Henryka Łusiewicza rozpoczęły się prace nad przeniesieniem i rozbudową pomnika, który teraz miał zostać zwieńczony orłem. - Z prośbą o opracowanie projektu zwróciłem się do Edwarda Kotyłły, człowieka o niezwykłym talencie. On przygotował pięć czy sześć projektów, z których wybraliśmy ten najlepszy. Wyrzeźbienia orła podjął się Witek Marcewicz - wspomina Henryk Łusiewicz.

Twórcy pomnika nie wyobrażali sobie, aby pojawił się na nim inny orzeł niż w koronie. Ale władze komunistyczne bardzo niechętnie patrzyły na posługiwanie się tym symbolem. Henrykowi Łusiewiczowi udało się jednak przekonać do swojego pomysłu lubelskich działaczy PZPR. - Powiedziałem im, że w historycznie uzasadnionych przypadkach władza ludowa nie ma nic przeciwko temu symbolowi - opowiada były działacz SD. Wtedy wspomniał m.in. o herbie Uniwersytetu Warszawskiego. PRL-owskie władze, niechętnie, ale ostatecznie dały się przekonać. Orzeł mógł mieć koronę.

Prace nad pomnikiem toczyły się w zawrotnym tempie. Wszystko udało się przygotować w niespełna trzy tygodnie. Odsłonięcie pomnika oraz świętowanie rocznicy w 1981 r. przyciągnęło tłumy i miało spokojny przebieg.

Zupełnie inaczej wyglądał 3 maja rok później. Milicja i Służba Bezpieczeństwa spacyfikowały demonstrację na pl. Litewskim. Doszło do zatrzymań, a 4 maja wprowadzono godzinę milicyjną od 22 do 5. Pozamykano kina i teatry, wyłączono telefony w Lublinie i zakazano jazdy prywatnymi samochodami. Te represje nie ostudziły emocji i 4 maja ponownie doszło do antyrządowych demonstracji spacyfikowanych przez organy bezpieczeństwa.

Możesz wiedzieć więcej! Kliknij i zarejestruj się: www.kurierlubelski.pl/piano

Wideo

polecane: Flesz: Czy grozi nam katastrofa klimatyczna?

Materiał oryginalny: Z historii Lublina: Odsłonięcie pomnika Konstytucji 3 maja (ZDJĘCIA) - Kurier Lubelski

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 10

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
s
szara myszka cd.

ZA OB. PREZ. o nielikwidowaniu kabaretów ("Ja bylem pewien, że te wybory wygram - za pol. radio) ZALECAM WYSŁUCHAĆ TEŻ:
1- jak w NAGŁ.
2-DO ŻŁOBU, DO ŻŁOBU (takie "na czasie")- WYBORCZY ADWENT
3- FELEK ZDANKIEWICZ CZ.
4- ŻE NIE WSPOMNĘ o WIECZNIE ŻYWYCH "CHŁOPCACH RADAROWCACH"

zgłoś
S
SZARA MYSZKA

Pomnik konstytucji 3-go Maja stal kolo szaletu jeszcze w 1990r. Sz. P.Ł!

zgłoś
M
Maciek

moim zdaniem gen Jaruzelski powinien siedzieć nie za strzelanie do robotników, ale właśnie za te dziewięć lat straconych lat zastoju, cofnięcia cywilizacyjnego Polski i rządów kretynów i złodziei

zgłoś
Z
Zoe

Stał w niej telefon bez tarczy. Milicja już wtedy była on-line.

zgłoś
d
dr Marco

Zwodzili lud pracujący hasłami typu "Jak nas wybierzecie, ro szynkę z bułką jeść będziecie" (wtedy to szczyt luksusu.
Ale we we łbach była im władza, prywatyzacje, Końkordat i panoszenie się kleru, rozpirzenie FSC i Odlewni.
Dzięki Bogu, że Polską rządził wtedy Pan Gen. Jaruzelski i zastopował na 9 lat te knowania. Przy okazji uniknęliśmy dziesiątków tys. ofiar - inwazja Wojsk Układu Warszawskiego

zgłoś
r
rrrrrrrrrrrrrrr

to święto komunistyczne

zgłoś
B
Blob.

Tam niedaleko tego miejsca stała budka telefoniczna z napisem MO i w miarę odkłamywania historii konserwator zabytków powinien nakazać zrekonstruowanie tego przybytku bo to pomnik tamtych trudnych i dziwnych czasów no i jaki folkloryt.

zgłoś
3xtak

W czasie stanu wojennego w okolicach 11 listopada, czy 3 maja zwykle po nabożeństwach kościelnych w kościele Powizytkowskim ruszał nielegalny pochód w okolice pl. Litewskiego gdzie rozpoczynały się demonstracje kończące się ulicznymi burdami. Pomnik ten wówczas był otaczany kordonem ZOMO-wców mających na celu udaremnienie złożenia choćby najmniejszej wiązanki kwiatów. ...niejedna nawet stara babcia aczkolwiek krzepka dostała wówczas pałą przez grzbiet.

zgłoś
P
Polak

widac ze atmosfera przed stanem wojennym byla naprawde podobna do tej z 1956 roku gdzie wladza jest jakby bardziej nasza ale coz... pozniej stalo sie inaczej.

Witaj majowa jutrzenko.

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3