Z historii Lublina: Trąba powietrzna zabiła kilka osób i zniszczyła budynki

Wojciech Klusek, EP
Kolumna ze zdjęciami w gazecie z 1931 r.
Kolumna ze zdjęciami w gazecie z 1931 r. archiwum
Dziś, m.in. na obszarze Polski południowo-wschodniej, mogą wystąpić gwałtowne burze z opadami gradu, a nawet trąby powietrzne - ostrzega Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. - Spodziewane są silne porywy wiatru (20- 25 m/s) i intensywne opady deszczu. W Kurierze pisaliśmy już kiedyś o kataklizmie, który dokładnie 81 lat temu zniszczył Lublin. Dziś przypominamy tamte wydarzenia.

Najprawdopodobniej największa nawałnica w historii naszego kraju przeszła nad Lublinem przed II wojną światową. Co najmniej kilka osób zginęło, kilkadziesiąt zostało rannych, a część Koziego Grodu legła w gruzach - takie były skutki trąby powietrznej, która pojawiła się 20 lipca 1931 r.

Według niektórych źródeł prędkość wiatru mogła sięgać trudnej do wyobrażenia wartości 500 km/godz. Czy to możliwe? Zdaniem meteorologów, taka siła żywiołu zmiotłaby miasto z powierzchni ziemi. Jednak w archiwum IMGW zachowały się zapiski o lubelskim kataklizmie, o którym rozpisywała się ówczesna prasa.

Czytaj także:
*Burza w Lublinie, 8 lipca 2011: Zalane ulice, kałuże na drogach (ZDJĘCIA)
*Burze nad Lubelszczyzną, rok 2010 (WIDEO, ZDJĘCIA, AKTUALIZACJA)

Jako pierwszy informację o katastrofie podał dziennik ABC z 22 lipca 1931 r. - Ok. godz. 7 ( 20 lipca, w poniedziałek - przyp. red.) wieczorem horyzont od północy pokrył się czarnym kłębem chmur, równocześnie spadł ulewny deszcz w śródmieściu. Od strony Czechówki dał się zauważyć słup ciemny mający przy ziemi kształt leja. Posuwał się szybko w stronę południową. W chwili, gdy znalazł się na przestrzeni łąk nadbystrzyckich i połączył z takim samym słupem czarnym z płd. zachodu powstała trąba powietrzna wysoka na kilkadziesiąt metrów, która wśród przeraźliwych błyskawic i huku piorunów przeszła ul. 1 Maja w stronę Wrotkowa, a napotkawszy stojący na torach zapasowych pociąg z końmi wyścigowymi, oderwała wagony przenosząc je jak igraszkę.

Głos Lubelski, z 23 lipca krzyczał wielkimi tytułami: "Wieczór i noc grozy", "Huragan nad Lublinem", "Część miasta legła w gruzach". Reporterzy relacjonowali: "Autobus miejski wraz z pasażerami został rzucony przez wichurę o ścianę domu i zgnieciony. Pasażerowie odnieśli ciężkie rany. Poważnym uszkodzeniom uległ most prowadzący w kierunku Zamościa. Wszystkie przewody elektryczne i telefoniczne zostały przerwane. Z wielu domów huragan zerwał dachy. Zawaliły się kominy fabryczne. Drzewa w parkach zostały powyrywane z korzeniami. Ludźmi znajdującymi się na ulicach wiatr miotał jak piórkami. Mało tego, nawet samochody i autobusy porywane były przez wichurę. W gruzach legł młyn".

Szlak trąby powietrznej z 20 lipca 1931 roku, to był pas o szerokości 250 - 300 m, ciągnący się przez ok. 20 km przypominał obraz zniszczenia wojennego - informował dziennikarz Głosu Lubelskiego.

Straty po nawałnicy były ogromne. Według pierwszych szacunków Głosu wyniosły 2 mln zł, ale już kilka dni później pracownicy PZU ocenili je na 5 mln zł. Tylko w majątku Tatary straty wyniosły 1 mln. zł. Do Lublina przyjechał wicepremier rządu, aby zorientować się w skali zniszczeń. Lubelski dramat znalazł się na czołówkach gazet. "Straszliwa katastrofa żywiołowa, która dotknęła Lublin wywołała w kraju wielkie przygnębienie" - pisał Głos.

Dziennikarze relacjonujący kataklizm często nazywali wichurę huraganem lub cyklonem "szalejącym nieraz w innych częściach świata, ale o których nigdyśmy w Polsce nie słyszeli". Na podstawie opisu zjawiska meteorolodzy uważają, że była to trąba powietrzna, która jest odpowiednikiem amerykańskich tornad.

Z pogodą bywało gorzej

Z Adamem Kieliszkiem z pracowni monitoringu meteorologicznego w Zakładzie Meteorologii i Klimatoloii UMCS rozmawia Ewa Pajuro

Burze, ulewy, wichury, nawałnice, pioruny, grzmoty, trąby powietrzne, pogodowa apokalipsa - grzmią tytuły w gazetach i na portalach inter-netowych. Czy to, co obserwujemy za oknem, powinno nas martwić? Czy mamy do czynienia z czymś niespotykanym do tej pory?
Ilość opadów nie odbiega zasadniczo od normy. Także obserwowane w innych częściach kraju zjawiska ekstremalne, jak trąby powietrzne występowały już wcześniej, także u nas. Przypomnę na przykład, że w latach 30. ubiegłego wieku trąba powietrzna, która pojawiła się w okolicach Lublina, niszczyła budynki i wywracała wagony towarowe (piszemy o tym na str. 1). Wprawdzie były one drewniane, ale mimo wszystko świadczy to o jej sile.

Chce nam Pan powiedzieć, że bywało gorzej.
Odnotowujemy pewne zjawiska ekstremalne, ale patrząc na dłuższy okres czasu, to nie ma w tym nic nadzwyczajnego. Większość tych zjawisk ma charakter lokalny. Wcześniej informacja o nich nie docierała do tak wielu osób. Dziś, dzięki mediom, słyszy o nich prawie każdy i może stąd też bierze się przeświadczenie, że dzieje się coś niespotykanego.

Czy na podstawie tych pojedynczych zjawisk występujących lokalnie możemy wnioskować, że nasz klimat się zmienia? Często słyszymy na przykład o globalnym ociepleniu. Czy te ekstremalne zjawiska możemy z nim wiązać?
Trudno określić to jednoznacznie. Od czasu do czasu mamy na przykład dane o większej ilości opadów. Mieszczą się one jednak w przyjętej szerzej normie i dlatego potrzeba dłuższych obserwacji, by to stwierdzić.


Codziennie rano najświeższe informacje z Lublina i okolic na Twoją skrzynkę mailową. Zapisz się do newslettera!

Wideo

Komentarze 10

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

W
Widzący

Jeszcze w październiku rynek gwałtownie załamie się i wszystkie indeksy pójdą w dół. Zacznie się od sektora usług i surowców (metali). Ceny paliwa wzrosną drastycznie do tego stopnia, że upadnie mnóstwo małych i trochę mniej średnich firm. Będą problemy z zaopatrzeniem. Wysokie ceny i niedobór na rynku objawią się w postaci pieczywa kosztującego ponad 20 złotych za bochenek. Inwestujcie w złoto i metale ale szlachetne. Dobrą inwestycją będzie posiadanie własnej ziemi. Wbrew pozorom mocno będzie trzymał się funt, a Wielka Brytania będzie dążyć stanowczo do wyjścia z Unii Europejskiej. Stany Zjednoczone całkowicie odsuną się od spraw Europy, pogrążone w większym kryzysie i kolejnej wojnie, która wkrótce zawita do Europy, a wcześniej wyrazi się poważnymi starciami z imigrantami, w tym muzułmańską większością. Będzie już jednak zbyt późno by reagować standardowymi metodami i władze posuną się do poważnych ograniczeń. Polacy znienawidzą policję po tym jak wielu z nich wyjdzie na ulicę i weźmie udział w starciach. Rząd upadnie, załamie się powszechne zaufanie do demokracji. Władzę w Polsce obejmie silny człowiek, który już teraz zaczyna zdobywać niemałą popularność. Dla jego bezpieczeństwa nie mogę zdradzić nazwiska. Będzie miał duże poparcie w tym co robi. Stanie się to na krótko przed agresją naszego sąsiada. Dojdzie do ataków terrorystycznych w tym pierwszego na terenie kraju. Nie będą one jednak przeprowadzone przez ludzi których oskarży władza, co wyjdzie po latach. Jeżeli dojdzie do pierwszych złych prognoz rynkowych, nie wierzcie w zapewnienia, że są tylko przejściowe i nie grożą niczym poważnym. W dalszym wypadku zaopatrujcie się w długoterminową żywność, inwestujcie w dobra materialne i fizyczne, nie ufajcie bankom. Wyjedźcie z miast. Tam zapanuje anarchia: tymczasowa ale niebezpieczna. Nie wyjeżdżajcie za granicę. Nasza sytuacja geopolityczna po raz pierwszy okaże się bardziej dogodna niż w poprzednich epokach. I nie chwalcie się potem tą wiedzą. I tak niewielu to przeczyta. Tak będzie lepiej.

S
Szymon

To jakiś przyklejony komentarz z serwisu z serwisu niewiarygodne.pl kolejny "jasnowidz" obwieścił tam swoje moce...

W
Widzący

12-22 października.

w
wróżenie z fusów

Można się śmiać, niedowierzać ale to wszystko zmierza niestety w takim właśnie kierunku ...pytanie retoryczne - kiedy to nastąpi?

:)

Trochę sprzeczności w radach i sugestiach, ale w sumie ... co wizjoner to lepszy... żeby to jeszcze się kupy trzymało i chociaż te wizje były zbliżone do siebie... a tak prywatnie, to przerażające, że niektórzy mają tyle czasu, żeby tworzyć takie fantazje o godzinie 11 w czwartek.... :)

k
kjhl

wez gościu wyjdź z domu na powietrze
zajmij sie jakos sensowną robotą
i przestań czytać niewiarygodne proroctwa itp bo nie wiadomo kto to pisze

R
Racjonalny

Nie wiem co bierzesz ale bierz połowę

Z
Zymeon - widzący z Lublina

Jeszcze w październiku rynek gwałtownie załamie się i wszystkie indeksy pójdą w dół. Zacznie się od sektora usług i surowców (metali). Ceny paliwa wzrosną drastycznie do tego stopnia, że upadnie mnóstwo małych i trochę mniej średnich firm. Będą problemy z zaopatrzeniem. Wysokie ceny i niedobór na rynku objawią się w postaci pieczywa kosztującego ponad 20 złotych za bochenek. Inwestujcie w złoto i metale ale szlachetne. Dobrą inwestycją będzie posiadanie własnej ziemi. Wbrew pozorom mocno będzie trzymał się funt, a Wielka Brytania będzie dążyć stanowczo do wyjścia z Unii Europejskiej. Stany Zjednoczone całkowicie odsuną się od spraw Europy, pogrążone w większym kryzysie i kolejnej wojnie, która wkrótce zawita do Europy, a wcześniej wyrazi się poważnymi starciami z imigrantami, w tym muzułmańską większością. Będzie już jednak zbyt późno by reagować standardowymi metodami i władze posuną się do poważnych ograniczeń. Polacy znienawidzą policję po tym jak wielu z nich wyjdzie na ulicę i weźmie udział w starciach. Rząd upadnie, załamie się powszechne zaufanie do demokracji. Władzę w Polsce obejmie silny człowiek, który już teraz zaczyna zdobywać niemałą popularność. Dla jego bezpieczeństwa nie mogę zdradzić nazwiska. Będzie miał duże poparcie w tym co robi. Stanie się to na krótko przed agresją naszego sąsiada. Dojdzie do ataków terrorystycznych w tym pierwszego na terenie kraju. Nie będą one jednak przeprowadzone przez ludzi których oskarży władza, co wyjdzie po latach. Jeżeli dojdzie do pierwszych złych prognoz rynkowych, nie wierzcie w zapewnienia, że są tylko przejściowe i nie grożą niczym poważnym. W dalszym wypadku zaopatrujcie się w długoterminową żywność, inwestujcie w dobra materialne i fizyczne, nie ufajcie bankom. Wyjedźcie z miast. Tam zapanuje anarchia: tymczasowa ale niebezpieczna. Nie wyjeżdżajcie za granicę. Nasza sytuacja geopolityczna po

w
wspomnienia

W opowieściach moich przodków zawsze jako anegdota funkcjonowało zdarzenie z tamtych lat o "kobicie", co ją wiatr rzucił razem z miednicą z praniem na dach komórki przy ul. Biłgorajskiej w Lublinie.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3