reklama

Zbliża się wielki test. Chemia żywiołów w naszym życiu, część II

Maciej WijatkowskiZaktualizowano 
Dziś będzie o wodzie - następny artykuł dr Marioli Iwan z Instytutu Chemii UMCS, który może być pomocny w rozwiązaniu naszego wielkiego testu chemicznego.

Cząsteczka wody, H2O, to jedna z najmniejszych cząsteczek spośród istniejących związków chemicznych - zaledwie trzy atomy: dwa atomy wodoru przyłączone do atomu tlenu. Atomy nie są ustawione wzdłuż linii prostej, tylko umieszczone w narożach trójkąta równoramiennego. Taka budowa sprawia, że cząsteczka wody jest dipolem elektrycznym, czyli jej jeden koniec ma ładunek ujemny, a drugi - dodatni.

Z Chemią za Pan Brat - test wiedzy chemicznej - zgłoszenie.

Pełny regulamin uczestnictwa w teście dostępny jest

TUTAJ

Często słyszymy, że woda jest ciężka. Jak na tak małą masę atomową, woda ma dużą gęstość - 1 litr wody waży aż 1 kilogram (gdy tymczasem 1 litr spirytusu to tylko 810 gramów). Ale jednocześnie stwierdzenie, że „woda jest ciężka” nie oznacza, że to jest „ciężka woda”. Ciężka woda to potoczna nazwa wody, w której zamiast zwykłych atomów wodoru, jest jego cięższa odmiana - deuter. Ciężka woda wygląda bardzo zwyczajnie, ma też podobną gęstość i podobną temperaturę wrzenia, jak zwykła woda. Jednak ma pewne bezcenne właściwości: potrafi spowalniać szybkie neutrony wydzielane w reakcjach jądrowych, czyli działa jak hamulec bezpieczeństwa w reaktorach jądrowych.

Czytaj także

Czysta woda, czyli taka złożona tylko z cząsteczek H2O, nie przewodzi prądu. Dlaczego więc w filmach kryminalnych widzimy sceny, w których ktoś wrzuca komuś drugiemu do wanny włączoną suszarkę, co najczęściej kończy się śmiercią kąpiącego się (zresztą - suszarki też)? Przyczyna jest prosta: wody naturalne (rzeki, jeziora, źródła), a także woda wodociągowa, to nie tylko cząsteczki H2O, ale też wiele rozpuszczonych związków chemicznych (głównie soli nieorganicznych), które rozpadają się w wodzie na jony i powodują, że woda naturalna staje się dobrym przewodnikiem prądu elektrycznego.

Na pewno każdy z nas słyszał przynajmniej raz w życiu uwagę: „Wytrzyj szklankę, bo zostaną ślady po wodzie”. Nie obrażajmy wody: ona paruje i nie zostawia śladów. Ślady zostają właśnie po tych solach. Najpospolitszymi związkami występującymi w wodzie słodkiej są węglany wapnia i magnezu. Ich sumaryczna zawartość określa tak zwaną twardość wody. Twarda woda sprawia, że mydło źle się pieni, a w czajniku szybko osadza się warstwa kamienia. Mieszkańcy Lubelszczyzny coś o tym wiedzą, gdyż nasze wody należą do twardych. Ale z kolei zbyt miękka woda też powoduje problemy z myciem i praniem - trudno jest spłukać pozostałości po środkach czystości.

Bądź z chemią za pan brat. Poznaj bliżej tę tajemniczą panią (QUIZ)

Czym zatem jest woda mineralna? Nie ma jednej uniwersalnej definicji. Umownie przyjmuje się, że są to wody naturalne o dużej zawartości składników mineralnych. Poza wszechobecnymi węglanami wapnia i magnezu wody takie mogą zawierać dwutlenek węgla (tzw. szczawy), krzemiany, fluorki, siarczki, jony żelaza, manganu, arsenu, a nawet izotopy promieniotwórcze (tzw. wody radoczynne). W przypadku wód mineralnych sprawdza się zasada, że substancje, które w większych dawkach są truciznami, w małym stężeniu wykazują działanie lecznicze. Silnie trujące związki arsenu występują w wodach mineralnych w tak małej dawce, że tracą swoje toksyczne właściwości i działając leczniczo pobudzają szpik do produkcji czerwonych krwinek.

Zupełnie odrębną klasą wód są wody morskie. W wodzie morskiej dominują chlorki: przede wszystkim słony chlorek sodu, ale też gorzki chlorek potasu. Zasolenie wód morskich jest różne: w oceanach wynosi ok. 4 procent, a w morzach waha się w zakresie od kilku do kilkudziesięciu procent. Istnieją też słone jeziora, np. Don Juan w Dolinie Wright na Antarktydzie. Jego woda to roztwór chlorku wapnia o stężeniu 40 proc.

Na Ziemi może zabraknąć wody słodkiej, zdatnej do picia. Wypicie wody morskiej powoduje, że organizm musi usunąć nadmiar soli i zużywa więcej wody, niż pobrał w postaci wody morskiej. Prowadzi to do odwodnienia. Woda słodka stanowi zaledwie 2,5 proc. całkowitych zasobów wody na Ziemi. W dodatku około 70 proc. to słodka woda uwięziona w lodowcach. Pozostało więc naprawdę niewiele wody dostępnej dla nas. Starajmy się gospodarować nią oszczędnie.

Zbliża się wielki test. Chemia żywiołów w naszym życiu, część II

Czytaj także

Flesz - nowi marszałkowie Sejmu i Senatu, sukces opozycji

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3