Geriatria w Polsce – kluczowa, ale zaniedbana. Wyniki raportu NIK o opiece zdrowotnej nad seniorami. Kluczowy problem to brak specjalistów

Marta Siesicka-Osiak
Marta Siesicka-Osiak
W świetle raportu NIK, opieka geriatryczna najlepiej zorganizowana jest w województwie śląskim, ale to właśnie tam pacjenci muszą czekać na pomoc najdłużej, bo nawet ponad dwa miesiące.
W świetle raportu NIK, opieka geriatryczna najlepiej zorganizowana jest w województwie śląskim, ale to właśnie tam pacjenci muszą czekać na pomoc najdłużej, bo nawet ponad dwa miesiące. bialasiewicz/123rf
Udostępnij:
Ponad 20 proc. społeczeństwa w wieku powyżej 60. roku życia i tylko 518 aktywnych zawodowo geriatrów na całą Polskę – takie liczby nie wróżą nic dobrego dla opieki zdrowotnej kierowanej do seniorów. Najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK) nie pozostawia złudzeń. Przy wrastającej liczbie seniorów i bez podjętych niezwłocznie działań ze strony państwa opieka geriatryczna w Polsce nie ma szans na odpowiednie funkcjonowanie.

Spis treści

Osoby w wieku 60+ stanowią według danych GUS już ponad 20 proc. ludności naszego kraju. Jak zakłada prognoza rozwoju demograficznego, w 2050 r. ponad 32 proc. społeczeństwa będzie miało 65 lat lub więcej. Właśnie dlatego odpowiednia organizacja opieki geriatrycznej w Polsce powinna być w najbliższych latach kwestią absolutnie priorytetową.

Kluczowe problemy opieki geriatrycznej w Polsce

Jak czytamy w raporcie NIK, w badanym okresie od 1 stycznia 2017 r. do 6 października 2021 r. funkcjonujący w Polsce system medycznej opieki geriatrycznej nie zapewniał seniorom prawidłowej i wystarczającej opieki.

Objęte kontrolą podmioty lecznicze na ogół spełniały niezbędne warunki dla realizacji tej opieki, jednak zmagały się z wieloma problemami, utrudniającymi zapewnienie opieki geriatrycznej na najwyższym poziomie. Wynikały one głównie z braku kompleksowych rozwiązań służących rozwojowi tej dziedziny.

Jako kluczowy problem autorzy raportu podają zbyt małą liczbę personelu medycznego mającego kwalifikacje w tej dziedzinie. Jak podaje NIK w krajach Unii Europejskiej liczba geriatrów przypadająca na milion mieszkańców wynosi od 16 do 50, natomiast w Polsce liczba ta wynosi tylko 12,8.

Częste są sytuacje, w których lekarze zatrudnieni na podstawie zawartych ze szpitalem umów cywilnoprawnych wykonują swoje obowiązki nieprzerwanie przez ponad 24 godziny, często w przedziale 31-35 godzin, a w skrajnym przypadku – nawet 240 godzin!

W czerwcu 2021 roku mieliśmy w Polsce zaledwie 518 aktywnych zawodowo geriatrów, co prowadzi do sytuacji takich jak w województwie świętokrzyskim, w którym jeden specjalista miał pod opieką ponad 60 tys. seniorów.

Wśród innych problemów związanych z dostępem seniorów do fachowej opieki lekarskiej wymienione zostały m.in.:

  • nierówny dostęp do opieki geriatrycznej – w województwie śląskim w 2021 r. (stan na 1 września) funkcjonowało 14 oddziałów geriatrycznych, podczas gdy w województwach podlaskim i zachodniopomorskim znajdowało się po jednym, a w województwie warmińsko-mazurskim nie było żadnego oddziału geriatrycznego;
  • niewykorzystanie potencjału Narodowej Rady Geriatrii i Gerontologii – minister zdrowia dostrzegł potrzebę rozwoju geriatrii i w tym celu powołał w latach 2015 i 2020 Zespół do spraw Zdrowotnej Polityki Senioralnej, który jednak nie podjął działalności;
  • brak realizacji niektórych zadań dotyczących poprawy medycznej opieki nad seniorami – nie wdrożono m.in. bilansu zdrowotnego 60-latka, przewidzianego w NPZ na lata 2016–2020. Nie zrealizowano także zadań dotyczących opracowania standardów profilaktyki i opieki nad osobami starszymi, poprawy koordynacji opieki oraz określenia zasad postępowania medycznego w różnych grupach wiekowych, ze szczególnym wyróżnieniem grupy osób starszych;
  • brak zwiększenia środków przeznaczanych na poprawę dostępności świadczeń geriatrycznych;
  • brak opracowania i wprowadzenia standardów opieki geriatrycznej.

Co należy zmienić w polskim systemie opieki medycznej nad seniorami?

Wnioski płynące z raportu są proste, NIK zwraca się do Ministra Zdrowia o:

  1. Stworzenie systemu wsparcia organizacyjnego i finansowego dla podmiotów leczniczych, sprzyjającego podejmowaniu decyzji o utworzeniu nowych oddziałów i poradni geriatrycznych;
  2. Zwiększenie atrakcyjności specjalizacji w dziedzinie geriatrii, co wpłynie na zwiększenie zainteresowania lekarzy wyborem tej specjalizacji;
  3. Wprowadzenie do stosowania w drodze przepisów powszechnie obowiązujących standardów organizacyjnych opieki geriatrycznej, na podstawie delegacji przewidzianej w art. 22 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej.

Dowiedz się więcej:

Czym w ogóle jest geriatria?

Geriatria to stosunkowo młoda dziedzina medycyny w Polsce, zajmująca się w sposób kompleksowy schorzeniami wieku podeszłego. Jej głównym celem jest poprawa funkcjonowania osób starszych, w celu podniesienia jakości ich codziennego życia.

Najczęściej stwierdzane choroby i problemy pacjentów geriatrycznych można uporządkować w kolejności:

  • nadciśnienie tętnicze (60 proc.),
  • depresja (52 proc.),
  • nietrzymanie moczu (48 proc.),
  • upadki (41 proc.),
  • otępienie (35 proc.),
  • cukrzyca (31 proc.),
  • niewydolność serca (27 proc.),
  • choroba wrzodowa (22 proc.),
  • niedożywienie białkowo energetyczne (20 proc.),
  • majaczenie (19 proc.),
  • zespoły jatrogenne (17 proc.),
  • przewlekła choroba nerek (17 proc.),
  • choroba Parkinsona (16 proc.),
  • nowotwory (9 proc.).

Jak podaje NIK, jako główne korzyści wynikające z geriatrycznego podejścia do pacjenta, wskazuje się:

  • zmniejszenie ryzyka śmierci – o 22 proc. po 12 miesiącach od interwencji szpitalnej, o 14 proc. dla wszystkich,
  • zwiększenie prawdopodobieństwa dalszego mieszkania w swym domu – o 47 proc. po 12 miesiącach od interwencji szpitalnych, o 26 proc. dla wszystkich,
  • zmniejszone ryzyko ponownego przyjęcia do szpitala – o 12 proc.,
  • większa szansa poprawy stanu funkcjonalnego po interwencji szpitalnej – o 72 proc.
Źródła:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wsparcie psychologiczne dla ukraińskich dzieci

Wideo

Materiał oryginalny: Geriatria w Polsce – kluczowa, ale zaniedbana. Wyniki raportu NIK o opiece zdrowotnej nad seniorami. Kluczowy problem to brak specjalistów - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Kurier Lubelski
Dodaj ogłoszenie