MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Przemoc rówieśnicza w szkole. Jakie kroki powinni podjąć rodzice? Co zrobić, gdy szkoła nie radzi sobie z powszechnym bullyingiem?

Barbara Wesoła
Barbara Wesoła
Rodzic musi interweniować w szkole, kiedy dochodzi do aktów przemocy
Rodzic musi interweniować w szkole, kiedy dochodzi do aktów przemocy Unsplash
Przemoc rówieśnicza, znana również jako nękanie (ang. bullying), to zjawisko, które stanowi poważny problem w szkołach. Dzieci i młodzież doświadczają różnych form agresji ze strony swoich rówieśników lub też uczniów z wyższych klas. To może prowadzić do trwałych szkód emocjonalnych i psychicznych. Kiedy kończy się zabawa, a zaczyna przemoc? Jak reagować, kiedy dziecko opowiada o byciu nękanym? Wyjaśniamy, czym jest przemoc rówieśnicza, jakie są jej różne formy, oraz jak rodzice i szkoły mogą skutecznie chronić dzieci przed tym problemem.

Spis treści

Czym jest przemoc rówieśnicza?

Przemoc rówieśnicza to zjawisko, w którym jedno dziecko lub grupa dzieci wykorzystuje swoje wpływy (np. ze względu na siłę fizyczną, status, wiek, pozycję społeczną wśród innych uczniów), aby szkodzić innemu dziecku.

– Nie ma wątpliwości, że bullying wpływa negatywnie na zdrowie, zarówno psychiczne, jak i fizyczne. Konsekwencje przemocy są tak poważne, że specjaliści podkreślają, że bullying stał się problemem zdrowia publicznego. Badania prowadzone na Uniwersytecie Almería przyniosły zatrważające wnioski – pokazały, że bullying i samobójstwo, do którego dochodzi w jego wyniku, jest trzecią najczęstszą przyczyną śmierci wśród młodych ludzi w wieku od 15 do 29 lat – opowiada o bullyingu Karolina Tuchalska-Siermińska.

Formy tej przemocy są różnorodne, obejmują zarówno agresję słowną, jak i fizyczną, a także coraz bardziej powszechną cyberprzemoc. Może to być m.in.:

  • werbalne wyzywanie i obrażanie (przezwiska, wyśmiewanie się, upokarzanie wyglądu, osiągnięć, pasji, rodziny, zachowań itd.),
  • wykluczanie i izolowanie (ignorowanie, namawianie innych do zerwania relacji z dzieckiem, wykluczanie z akcji klasowych, zabaw, gier sportowych, celowe wprowadzanie w błąd, zostawianie samemu);
  • fizyczne ataki i bicie (popychanie, szarpanie, przewracanie, rzucanie w dziecko, ochlapywanie, unieruchamianie, przytrzymywanie, bicie);
  • przywłaszczanie rzeczy i niszczenie (niszczenie pracy domowej, zabieranie części garderoby, śniadania, chowanie przedmiotów przed dzieckiem);
  • cyberprzemoc i ataki w świecie wirtualnym (publikowanie wizerunku dziecka w mediach społecznościowych, ośmieszanie, hejt w komentarzach, rozsiewanie nieprawdziwych informacji, banowanie z grup, portali, gier);
  • przemoc o charakterze seksualnym (sexting, zmuszanie innych do obnażania się itp.).

Co zrobić, gdy dziecko jest ofiarą przemocy w szkole?

Kluczowym elementem jest zapewnienie wsparcia emocjonalnego dziecku oraz poczucia bezpieczeństwa. Jeśli dziecko doświadcza przemocy i nie uzyskuje wsparcia od dorosłych, może zniechęcić się do wyjawiania swoich trudności w przyszłości.

W rozmowie z dzieckiem warto podkreślić wyraźnie, że nie jest winne sytuacji, która ma miejsce i że osoby stosujące wobec niego przemoc nie mają prawa tego robić. W trakcie podejmowania dowolnego rodzaju interwencji bardzo ważne jest, aby dziecko wiedziało, co robimy w jego sprawie, kto i z jakiego powodu dowie się o jego sytuacji; dzięki temu możemy zwiększyć jego poczucie kontroli nad tym, co się dzieje i sprawić, że poczuje się bezpiecznie – czytamy na stronie telefonu zaufania dla rodziców i nauczycieli.

Należy docenić dziecko za szczerość i przyjście z trudnym tematem, odwagę do szukania pomocy, aby wiedziało, że zrobiło słusznie. Ponadto trzeba zapewnić je, że jest się po jego stronie, a zachowania krzywdzących go uczniów są jednoznacznie złe.

Dobrze jest doradzić dziecku, jak powinno zachowywać się w trudnych sytuacjach w szkole (wezwać pomoc, pójść do pedagoga lub wychowawcy, a także zadzwonić do rodziców), a przede wszystkim jak najszybciej skontaktować się ze szkołą.

Współpraca rodziców i szkoły

Rodzic powinien niezwłocznie po rozmowie z dzieckiem i pierwszych sygnałach o przemocy umówić się na rozmowę z wychowawcą klasy, a także pedagogiem.

Jeżeli akty przemocy nie są łatwe do udowodnienia, a także nie znamy uczniów, którzy stosują agresję w szkole, to nauczyciele powinni szczególną uwagą otoczyć dziecko pokrzywdzone.

Obserwować to, jak i z kim spędza przerwy. Uczeń, który jest nękany, powinien także odbyć konsultacje ze szkolnym psychologiem lub ze specjalistą w poradni pedagogiczno-psychologicznej, aby dorośli lepiej zrozumieli formy nękania, jakich doświadcza, a sam uczeń poradził sobie z konsekwencjami emocjonalnymi.

Kiedy natomiast wiadomo, kim są uczniowie-sprawcy, szkoła powinna przeprowadzić rozmowy z rodzicami i z dziećmi, a także wypracowanie planu wychowawczego, który ułatwi zrozumienie motywów uczniów nękających i ich zniwelowanie we współpracy z rodzicami. Jeżeli przemoc jest efektem trwającego między uczniami konfliktu, warto rozważyć mediacje rówieśnicze.

Ponadto warto przeprowadzić warsztaty grupowe oraz spotkania edukacyjne dla wszystkich uczniów i rodziców. Również ankieta anonimowa wśród uczniów na remat przemocy w szkole może być narzędziem, które wiele uświadomi dorosłym i pomoże im zająć się kwestiami, które przeoczyli.

Są to rozwiązania, które w rozmowach z wychowawcą czy dyrekcją może zaproponować rodzic.

Co zrobić, gdy szkoła bagatelizuje problem przemocy?

W przypadku braku skutecznych działań ze strony szkoły rodzice mogą zgłosić się wnioskiem o dokonanie oceny działań szkoły w sprawie dziecka do odpowiedniego dla danej placówki oddziału Kuratorium Oświaty. Dodatkowo istnieje możliwość zgłoszenia agresji w szkole na policję lub do Rzecznika Praw Dziecka.

Przemoc rówieśnicza w liczbach

Według raportu z 2023 roku Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę pt. „Diagnoza przemocy wobec dzieci”, aż 66 proc. badanych nastolatków odpowiedziało, że najczęściej doświadczają przemocy ze strony rówieśników. Jednocześnie badania pokazały, że w ciągu 10 lat zmniejszyła się przemoc wobec dzieci ze strony dorosłych, ale zwiększyła się właśnie przemoc rówieśnicza.

Najbardziej znaczące zmiany w rozpowszechnieniu przemocy wobec dzieci i nastolatków w ostatnich latach wskazują na spadki, ale też wzrosty.

Wzrósł odsetek osób, które doświadczyły ze strony rówieśników przemocy fizycznej (z 41 proc. w 2013 r. do 48 proc. w 2023 r.) i przemocy psychicznej (odpowiednio, z 28 proc. do 43 proc.), a spadł odsetek osób, które doświadczyły przemocy fizycznej ze strony bliskich dorosłych (odpowiednio, z 33 proc. do 24 proc.) – czytamy w raporcie.

Walka z przemocą rówieśniczą to wspólny wysiłek rodziców i szkół, aby zapewnić dzieciom bezpieczne i zdrowe środowisko do nauki i rozwoju. Rozpoznanie różnych form nękania oraz odpowiednie działania wobec nich są kluczowe w ochronie naszych dzieci przed skutkami przemocy rówieśniczej.

Telefon dla rodziców potrzebujących wsparcia czynny w dni powszednie od godziny 14 do 22. Numer telefonu do ePoradni: 116 123

Twoje dziecko ma problemy? Potrzebujesz wsparcia, ale nie wi...

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Upalne dni bez stresu. Praktyczne sposoby na zdrowe lato

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Przemoc rówieśnicza w szkole. Jakie kroki powinni podjąć rodzice? Co zrobić, gdy szkoła nie radzi sobie z powszechnym bullyingiem? - Strefa Edukacji

Wróć na kurierlubelski.pl Kurier Lubelski