Ustawa Zakrzewskich, czyli nowatorska edukacja w domu

Partnerem cyklu jest Inny Wymiar Agencja Interaktywna
Reforma oświaty ponad partyjnymi podziałami: jednomyślne głosowanie ws. edukacji domowej

Kilka dni temu Prezydent RP Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o edukacji domowej. Nowelizację niezwykle zgodnie popieraną przez Sejm i Senat, jako że w głosowaniu tego pierwszego tylko trzech posłów opowiedziało się przeciwko zmianom (przy 393 głosach za), zaś w Senacie wszystkich 94 senatorów i senatorek jednomyślnie poparło zmiany.

Główne dwa zapisy skupiły się na wyeliminowaniu odgórnej zasady regionalizacji przypisywania uczniów do placówek oświaty oraz rezygnacji z konieczności uzyskania opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej. W praktyce ta pierwsza kwestia oznacza zaoferowanie uczniom i ich rodzicom wyboru dowolnej placówki edukacyjnej z całej Polski, nie tylko z zamieszkanego województwa.

Bez konieczności dojazdów i organizowania skomplikowanej i nieraz kosztownej logistyki związanej z przeprowadzką i utrzymaniem dziecka w bursie szkolnej lub na stancji. Druga kwestia zaś znacznie upraszcza całą formalną procedurę składania wniosku o wydanie zgody na nauczanie w domu.

Projekt nowelizacji został zatwierdzony bez zgłaszania poprawek, a w Sejmie niemal jednogłośnie opowiedzieli się za nim przedstawiciele partii: PiS, PO, PSL, Polski 2050, Kukiz'15 oraz Konfederacji.

Głównym promotorem tego modelu nauczania w Polsce jest prof. Paweł Zakrzewski, który wspólnie z żoną Marzeną edukuje polityków, ale także rodziców i zainteresowane grupy społeczne poprzez promocję sprawdzonych wzorców tego modelu nauczania.

To dzięki prowadzonej przez nich merytorycznej debacie zmiany w ustawie zostały wprowadzone w życie, chociaż według samego zainteresowanego i tak za późno w porównaniu do innych europejskich krajów.

Dla kogo nauka w domu?

Przede wszystkim warto wyjaśnić na czym nauka w domu polega. W tym modelu edukacji dziecko realizuje program nauczania w domu pod okiem rodzica. Nie ma tu więc sztywno narzuconym ram czasowych, a więc np. ustalonej odgórnie godziny rozpoczęcia „zajęć”. Rodzic, obserwując swoje dziecko i jego efektywność, optymalizuje proces nauki, tak by był on jak najbardziej dostosowany do potrzeb i potencjału ucznia.

Statystycznie zdecydowana większość rodziców nie wie, że może nieodpłatnie, w ramach pokrycia kosztów z subwencji oświatowych, uzyskać zgodę na edukację swojego dziecka w domu. O taką zgodę może ubiegać się opiekun dziecka w wieku przedszkolnym oraz szkolnym (dot. to szkoły podstawowej i ponadpodstawowej). Przy czym trzeba nadmienić, że w ramach realizacji nauczania w domu, rodzic ma zapewnione wsparcie akademickie ekspertów oraz uzyskuje dostęp do różnych form poradnikowych.

- W mojej opinii edukacja domowa ma wiele zalet i podpisuję się pod inicjatywą prof. Zakrzewskiego, by ten model nauczania popularyzować. W województwie lubelskim wiele dzieci musi pokonywać spore odległości do szkół, tracąc czas swój i często rodziców na dojazdy. To tylko jeden z pragmatycznych przykładów, kiedy warto rozważyć tę opcję. Nie wspominając rzecz jasna o innych zaletach spersonalizowanego nauczania, takich jak wydobywanie maksimum potencjału z dziecka czy jeszcze szerszym zacieśnieniu więzi rodzinnych – powiedział poseł na Sejm RP Sławomir Skwarek, który jak przyznał, zagłosował za przyjęciem nowelizacji.

Edukacja polska, model amerykański

Jak podkreśla prof. Zakrzewski, jego misja popularyzacji edukacji w domu ma na celu polepszenie stanu oświaty w Polsce. Bo im wyższy poziom edukacji, tym silniejsza pozycja Polski na arenie międzynarodowej. Swoje know-how oparte na rozwiązaniach funkcjonujących m.in. w Stanach Zjednoczonych przenosi na rodzime poletko. Skupia się ono m.in. na umożliwianiu uczniom na tzw. homeschoolingu dostępu do szerokiej oferty dydaktycznej specjalistów z całego świata i zachęcaniu ich do znajdywania własnych, kreatywnych sposobów przyswajania wiedzy.

Jak zauważa posłanka Joanna Mucha z Polski 2050 w sygnowanej między innymi przez siebie Interpelacji nr 13376 do ministra kultury, dziedzictwa narodowego i sportu w sprawie dyskryminowania kulturotwórczych i ekumenicznych inicjatyw podejmowanych w obszarze edukacji domowej przez Pawła i Marzenę Zakrzewskich https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BUUE99:

„Państwo Paweł i Marzena Zakrzewscy byli i są twórczo zaangażowani w szeroko rozumiany rozwój kultury i dziedzictwa narodowego. Od 2007 roku wraz z Jackiem i Anną Weigl tworzyli ogólnopolską sieć szkół, w których kierowali działem edukacji domowej. W 2009 roku zredagowali pionierską pracę zbiorową „Edukacja domowa w Polsce. Teoria i praktyka”, gdzie dwudziestu siedmiu autorów zaangażowanych w rozwój edukacji pozaszkolnej dzieli się swoją refleksją i doświadczeniem.

Publikację tę recenzowało ośmiu profesorów i rozeszła się do dnia dzisiejszego w ponad 40 tysiącach egzemplarzy. Efektywnie zaangażowali się oni w korzystne zmiany legislacyjne w obszarze edukacji pozaszkolnej, które to miały swój finał w 2009 roku.

Należy podkreślić, że państwo Zakrzewscy są autorami innowacyjnych badań w obszarze edukacji domowej. Aktywnie angażowali się między innymi w takie przedsięwzięcia jak np. w 2011 - Międzynarodowym Festiwalu w Bandar Abas, Iran; w 2012 – Festiwalu Maraton w Guadalajarze, Hiszpania; w 2012 – Międzynarodowym Festiwalu w New Dehli; 2012 – Targach Książki w New Dehli oraz Montrealu i Toronto; w 2013 – Digital Storytelling Festiwal w Ankarze; czy 2013 – Konferencji Generalnej ICOM w Rio de Janerio. Od 2009 roku zakładali w Polsce, jak i poza jej granicami kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej. Niektóre z nich przekształciły się następnie w szkoły.

I tak między innymi powstała na warszawskiej Pradze szkoła Salomon, która po kilku latach funkcjonowania w 2015 roku zrzeszała kilka tysięcy uczniów. W 2014 roku zorganizowano innowacyjny Festiwal Bajek, Baśni i Opowieści "Czarodzieje Słowa" (2014), następnie Festiwal Niematerialnego Dziedzictwa Końca i Początku Roku "Kolędnicy Tradycji. Od Barbary do króla – radość mej tradycji hula" (2014/2015), ekumeniczny zjazd: Przy rodzinnym stole - Rodzina. Edukacja domowa. Wychowanie (2015) czy w 2016 roku Festiwal Kreatywnego Myślenia - Karnawał Bajek (2016), jak i przekrojową konferencję w prezydenckim Belwederze: Edukacja domowa – wczoraj, dziś i jutro (2016).

Paweł i Marzena Zakrzewscy nieprzerwanie od 2007 roku dotowali z majątku prywatnego swoją społeczną działalność w obszarze kulturotwórczego rozwoju edukacji alternatywnej, traktowali ją jako misję wsparcia dla innych rodzin – dla Polski.

Informacje te są i były dostępne publicznie m.in. na stronach internetowych:
https://edukacjaspersonalizowana.com/
https://szkolysalomon.pl/
https://www.edukacjadomowawpolsce.pl/
czy na kanale YouTube:
https://www.youtube.com/c/szkolysalomon/videos

- Model nauki w domu od lat przynosi pozytywne efekty w Stanach Zjednoczonych czy Kanadzie, a to właśnie wysoki poziom edukacji stanowi ważny czynnik siły tych państw. Mam nadzieję, że Polska od tej pory zmierza w tej sferze również ku zmianom na lepsze. Pierwszy krok został już poczyniony, z czego bardzo się cieszę – dodał poseł Sławomir Skwarek.

Dodaj ogłoszenie