Wielkie czyszczenie mozaiki na dworcu PKS w Lublinie

Małgorzata Szlachetka
Udostępnij:
Mozaika na wewnętrznej ścianie budynku dworca PKS przy al. Tysiąclecia powstała w 1971 roku. Była jednak tak brudna, że trudno było stwierdzić co przedstawia, nie mówiąc już o dostrzeżeniu kolorów. Pasjonaci lubelskiego modernizmu postanowili to zmienić.

- Ta mozaika jest charakterystycznym elementem wystroju. Te powstające na dworcach w latach 70. najczęściej związane były z motywem podróży. Tak jest też w tym przypadku - mówi architekt Marcin Semeniuk, twórca strony "Modernizm w Lublinie" i jeden z pomysłodawców akcji czyszczenia.

Na początku chciał umyć ją własnymi siłami, z takim pomysłem zwrócił się do właściciela budynku, czyli spółki Lubelskie Dworce, a ta podchwyciła pomysł. I wynajęła specjalistyczną firmę, która we wtorek po godzinie 20 rozpoczęła prace. Ich koszt to około 1 tysiąca złotych.

- Będziemy próbowali umyć mozaikę z wieloletniego brudu. Ze względów bezpieczeństwa nie mogliśmy się zgodzić, aby zajęli się tym pomysłodawcy akcji - mówił do dziennikarzy chwilę przed rozpoczęciem prac Jerzy Leziak, koordynator ds. organizacji i nadzoru właścicielskiego spółki Lubelskie Dworce.

- Kiedy mozaika była myta? Pewnie jakieś trzydzieści lat temu. Każdy w niej widzi co innego. Podobno przedstawia człowieka z lunetą - zastanawiał się we wtorek przedstawiciel właściciela modernistycznego pawilonu.

Jakby na dowód tych słów, podszedł pan zapewniający, że na ścianie jest przedstawienie nie kogo innego, jak człowieka grającego na fortepianie. Był o tym święcie przekonany.

Swoje trzy grosze po chwili dorzucił architekt Marcin Semeniuk: - Najprawdopodobniej jest to postać patrząca przez lunetę, siedząca nad brzegiem morza. Liczę, że wreszcie ujrzymy piękno tej mozaiki oraz to, że została wykonana z kolorowych brył szkła.

O tym, że nie było to myślenie życzeniowe przekonaliśmy się już po kilku minutach pracy ekipy czyszczącej, kiedy nieśmiało zaczęły się pokazywać się niebieskie, a może granatowe, fragmenty mozaiki. Trzeba było jednak wówczas mocno się wpatrywać, aby je dostrzec.

Słynne mozaiki z Lublina

Twórcą mozaiki z budynku dworca PKS jest prawdopodobnie artysta plastyk Lucjan Wengorek. Ten sam, który jest autorem, obecnie zasłoniętej, mozaiki z rektoratu Uniwersytetu Medycznego, a w PRL siedziby Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Ta mozaika była odkryta przez robotników w czasie remontu gmachu.

- Lublin słynął z mozaik. Obecnie zostało ich dosyć dużo - zauważa Marcin Semeniuk, twórca strony "Modernizm w Lublinie".

Przykłady? Mozaika w hallu Wydziału Prawa UMCS, kolejne w szpitalu przy Jaczewskiego i zespół kolorowych mozaik na os. Słowackiego. Te ostatnie w latach 70. powstawały w prześwitach bloków. Nie wszystko daje się uratować, na przykład realizacja z zewnętrznej ściany auli Wydziału Chemii UMCS została zniszczona.

Modernizm na Podzamczu ocaleje?

Tak naprawdę nie wiadomo, czy uda się ocalić dwa przykłady powojennego modernizmu z Podzamcza: wspomnianego budynku dworca PKS oraz dawnej siedziby inspektoratu PZU. Przyjęty niedawno przez radnych miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu w żaden sposób nie chroni tych obiektów. Mogą więc być w każdej chwili zburzone, albo drastycznie przebudowane.

Strona społeczna wielokrotnie podnosiła ten problem. Akcje organizowane przez środowisko związane ze stroną "Modernizm w Lublinie" to jeden ze sposób walki o ocalenie modernistycznej architektury Podzamcza. Stąd niedawne spacery szlakiem modernistycznych realizacji Śródmieścia i opisywany pomysł umycia mozaiki z gmachu dworca PKS.

Projektantem lubelskiego dworca autobusowego jest Wiesław Żochowski. Budynek powstał w latach 1965-1968.
- Jest to przykład ciekawej architektury z lat 60. XX wieku, gdzie ważną rolę odgrywa konstrukcja - tłumaczy Marcin Semeniuk. I dodaje: - To niezwykle charakterystyczny obiekt dla Podzamcza.

Semeniuk przyznaje również, że ma też nadzieję, że przyszłość ma przed sobą gmach dawnego inspektoratu PZU. - Ufam, że obecny inwestor będzie chciał zaadaptować go na funkcje biurowe - podkreśla.

Wideo

Komentarze 12

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

S
Son
Jaki efekt po wyczyszczeniu?
Ładnie wygląda?
K
Konopacki
Tam pomoże tylko dynamit czyli wysadzenie tego kurnika. Gorszego dworca chyba w Polsce nie ma ale chętnie się doinformuje jeśli jest gdzieś gorzej.
m
mieszkaniec
pracownicy powinni mieć jakieś maski
nawdychanie się tego wszystkiego, straszne
r
reasumując
nie dopuściłaby aby znajdował się w takim stanie i grosza pewnie by nie pożałowała na jego odnowienie ?.
Bo tu lepiej dać publiczne pieniądze np. na pokazanie szkieletu Józefa Piłsudskiego i jego konia niż na poprawienie wizerunku obywatelskiego Miasta.
Odkąd lubelskiego Koziołka zastąpiono odwróconymi kapeluszami Widzącego z Lublina -po środku pewnie z jego okiem to i przewartościowano priorytety tego Miasta.
w
widzący
Mozaiki są naprawdę ciekawe, projektowali je artyści plastycy i nie były to jakieś powielane masowo wzory jak teraz się czasem widzi. Najciekawsze jest to, że właściciel obiektu w ogóle go nie sprząta i nie odnawia, trzeba było grupy zapaleńców aby ścianę z mozaiką umyć, w ogóle ta współczesna Polska w UE to jest często brud, smród i ubóstwo (tak się to pisze?) to jest wielkie osiągnięcie polskiego kapitalizmu, nic nikomu nie potrzebne, nic się nie opłaca i wszystko co z prl to złe jest!
g
grzesio
No i co ona przedstawia, ta mozaika?Ona przedstawia św.Prezydenta Dudę wybranego przez samego Boga na Prezydenta, obrońcę hostii, Słońce Polski, Westchnienie Maryji, który mówi;
-Powiem tak.Szydło na Królową Polski zaprawdę powiadam wam, tylko ona jest niepokalana.
p
patriota lokalny
Mozaika kogostam, ratujmy tor lublin wybudowany przez mieszkancow naszego miasta w 78 roku a nie mozaike jakiegos prywaciarza
g
galerianka Madzia
w czynie społecznym swoim długim ozorem powinien ją umyć towarzysz dr marco
;--))
A ten fotograf umył krzesełko po tym jak stał na nim w butach?
m
m
Lubelskie dworce czy jakas firma - bo z wypowiedzi wynika że dyrektor sam zaraz wskoczy na rusztowanie i będzie szorował ścianę. Nauczcie się urzędnicy jednego: jesli coś jest robione na wasze zlecenie - to nie WY to robicie - tylko zleceniobiorca. a wy tylko za to płacicie moimi pieniędzmi
J
Jelopy
I odkryli że ukryta pod brudem mozaika przedstawia sobą nic.
A
Asbezt
jw
Dodaj ogłoszenie