Znaleziono kolejne macewy w Gorzkowie. Już wiadomo z czyich grobów pochodzą

Gabriela Bogaczyk
Gabriela Bogaczyk
Urząd Gminy w Gorzkowie
Udostępnij:
Udało się nawet dotrzeć do wnuka Izraela Izaaka Bergeijzena, który zmarł w 1936 roku. To z jego grobu pochodziła pierwsza macewa odnaleziona w kwietniu przez Lubelskie Stowarzyszenie „Wschód”.

Niedawno koło Gorzkowa odnaleziono dwie macewy. Pierwsza z nich przez lata służyła jako fragment chodnika. Dopiero po wydobyciu okazało się, że jest to kamienna stella. Po opublikowaniu artykułu skontaktował się z nami Meir Bulka, szef żydowskiej organizacji J-nerations, zajmującej się ochroną cmentarzy żydowskich w Polsce. Udało mu się dotrzeć do potomków zmarłego z Gorzkowa.

- Nazwisko zmarłego należało do Izraela Izaaka Bergeijzena, syna Racheli i Elizera. Zmarł 8 dnia Szewat (1 lutego 1936) w wieku 70 lat. Wiemy, że jego żona miała na imię Bluma. Mieli ośmioro dzieci. Jednym z nich był Isachar, który zmarł w Izraelu w 1995 roku. Mieszkał w Jerozolimie, nie miał dzieci, ale jego bratanek odwiedził Polskę dwa lata temu w poszukiwaniu rodzinnych korzeni - mówi Meir Bulka, któremu udało się odnaleźć wnuka Bergeijzena.

I dodaje: - Opowiedziałem mu o nagrobku, był bardzo podekscytowany. Nie wiedział, że jego dziadek zmarł przed wojną i nie został zamordowany w czasie Holokaustu - mówi szef J-nerations.

Druga macewa w kształcie koła należała do grobu zmarłego o imieniu Zeew, który był synem Chaima Szmuela. To nie koniec odkryć w Gorzkowie. Okazało się, że wcześniej podczas robót ziemnych wokół remizy OSP w Gorzkowie-Osadzie odnaleziono jeszcze trzy żydowskie nagrobki. Znajdowały się głęboko w ziemi. - Od razu je zabezpieczyliśmy z zamiarem przeniesienia w przyszłości na teren pozostałości po cmentarzu żydowskim. W międzyczasie pojawiło się stowarzyszenie "Wschód", którego członkowie znaleźli dwie macewy, więc przekazaliśmy im nasze trzy nagrobki. Założenie jest takie, aby wróciły one na swoje pierwotne miejsce, czyli cmentarz - mówi Piotr Cichosz, zastępca wójta gminy Gorzków.

Macewa przez lata służyła jako chodnik. Odkrycie koło Gorzkowa

Przed wojną ludność żydowska stanowiła ok. 60 proc. mieszkańców Gorzkowa. To było około stu rodzin. W 1942 r. zostali deportowani do obozu zagłady w Bełżcu. Kirkut na terenie Gorzkowa powstał po 1834 roku. Liczył około pół hektara powierzchni. - Odnalezione nagrobki pochodzą z dwudziestolecia międzywojennego. Przypuszczam, że łącznie takich macew mogło być nawet kilkaset. Cmentarz żydowski został zniszczony przez Niemców w okresie II wojny światowej. Obecnie ten teren jest nieużytkowany, zalesiony, bez ogrodzenia. Nie zachował się tam ani jeden nagrobek. Dlatego będziemy chcieli zabezpieczyć i zadbać o ten teren zanim wrócą tam odnalezione macewy - dodaje wójt.

Jaki jest plan? - Nagrobki są zabezpieczone przed warunkami atmosferycznymi. Poprosiliśmy prof. Andrzeja Trzcińskiego, kierownika Zakładu Kultury i Historii Żydów UMCS o przetłumaczenie napisów na tych macewach. Czekamy teraz na opinię Naczelnego Rabina Polski w sprawie przeniesienia nagrobków na dawny cmentarz. Trwają ustalenia, w jaki sposób należy wyeksponować te macewy - mówi Paweł Wira, kierownik Delegatury w Chełmie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie.

Według tłumaczenia Meira Bulka jedna macewa pochodzi z grobu Neta, syna Menachema Mendla, zmarłego 29 Tammuz (19 lipca 1917). - Symbol z macewy prawdopodobnie przedstawia szkołę lub jesziwę. Dlatego myślę, że mógł być uczniem jesziwy, bo napis mówi, że był młody - zauważa nasz rozmówca.

Następne imię zmarłej należało do Rebecca-Rachel, córki rabina Natana-Davida. Zmarła 8 Eyar (29 kwietnia 1909). Na macewie namalowana jest skrzynia darowizn. Podobno była skromną, ale ważną kobietą, która udzielała datków charytatywnych na rzecz ubogich.

- I na koniec bardzo ciekawa macewa. Zmarły to Szlomo, syn Abrahama Icchaka Goldfarba, który zmarł 19 Elul (15 września 1938 r.). W inskrypcji czytamy metaforycznie, że "chronił się w cieniu sprawiedliwych. Ktokolwiek tu przybywa, to tak jakby rabbi trzymał go za rękę" - odczytuje Meir Bulka.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Rosja niszczy ukraiński przemysł

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Kurier Lubelski
Dodaj ogłoszenie