Dzień Żołnierzy Wyklętych w Lublinie. Zobacz program obchodów

Ilona Leć
Uroczystości z okazji Dnia Żołnierzy Wyklętych w Lublinie w 2014 roku
Uroczystości z okazji Dnia Żołnierzy Wyklętych w Lublinie w 2014 roku Małgorzata Genca/archiwum
W niedzielę 1 marca po raz piąty będziemy obchodzić Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Święto ustanowiono w 2011 roku. Data nie jest przypadkowa. Pierwszy dzień marca jest symboliczny dla żołnierzy antykomunistycznego podziemia. Tego dnia w 1951 roku wykonano wyrok śmierci na kierownictwie IV Komendy Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość".

WiN sprzeciwiał się prześladowaniom politycznym i czynionej przez wojska sowieckie dewastacji kraju. Członkowie tej organizacji chcieli stworzyć wspólną armię i uniezależnić się politycznie od Związku Radzieckiego.

Walkę z władzą komunistyczną toczyli żołnierze, którzy nie złożyli broni po zakończeniu II wojny światowej. Liczbę członków wszystkich organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120-180 tysięcy osób. Ostatnim w Polsce działaczem podziemia antykomunistycznego był Józef Franczak ps. "Lalek" z oddziału kpt. Zdzisława Brońskiego "Uskoka". Zginął w ubeckiej obławie w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami w województwie lubelskim. "Lalkowi" udało się przeżyć w ukryciu przez 18 lat od zakończenia wojny. Bezpieka policzyła, że pomagało mu blisko 200 ludzi.

Tortury, a potem bezimienny grób
Władze komunistyczne nie miały litości dla członków konspiracji, których udało im się zdemaskować. Po torturach ciała zamordowanych grzebano w błocie, ukrywano na wysypiskach. Wszystko po to, aby o zbrodniach nie dowiedziały się ich rodziny i społeczeństwo. Niektórych z Żołnierzy Wyklętych pogrzebano w bezimiennych grobach. W sierpniu 2013 roku udało się zidentyfikować po ekshumacjach na warszawskich Powązkach szczątki majora Hieronima Dekutowskiego ps. "Zapora", dowódcy oddziałów partyzanckich AK i WiN na Lubelszczyźnie.

W lutym 2014 r. wśród kolejnych ofiar terroru komunistycznego, pochowanych na Powązkach, zostały zidentyfikowane cztery inne osoby związane z Lubelszczyzną: Roman Groński, Arkadiusz Wasilewski, Edmund Tudruj oraz Jerzy Miatkowski. Mężczyźni zostali aresztowani 16 września 1947 roku w Nysie i skazani na śmierć. To byli oficerowie WiN-u walczący w oddziale "Zapory".
- Dzisiaj po 25 latach polskiej wolności mamy pewność, że na "Łączce" na Powązkach chowano zamordowanych więźniów UB, mamy pewność, że w odpowiednim miejscu stanął ten pomnik, ale mamy także coraz dalej idącą pewność dotyczącą tego, że to nie koniec zbadania całego problemu, odkrycia wszystkich grobów, wszystkich szczątków bohaterów dramatu powojennego - mówił prezydent Bronisław Komorowski 28 lutego 2014 r. w Belwederze, w trakcie uroczystości poświęconej Żołnierzom Wyklętym.

Dla młodego pokolenia Żołnierze Wyklęci są dziś bohaterami
- Młodzież buduje w oparciu o życiorysy Wyklętych swoją świadomość historyczną. Obserwuję, jak młodzi ludzie spontanicznie angażują się w obchody 1 marca i biorą czynny udział w wielu wydarzeniach - przyznaje dr Sławomir Poleszak, historyk z lubelskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, który od lat bada biografie pokolenia Żołnierzy Wyklętych. - Cieszę się, że Żołnierze Niezłomni odzyskali miejsce na kartach historii. Pamięć o polskim państwie podziemnym po 1949 roku została odkłamana i przedstawiona na nowo.

Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Lublinie i regionie
LUBLIN
28 lutego

godz. 10-13, spotkanie autorskie Ewy Kurek, autorki popularnych książek o Żołnierzach Wyklętych w antykwariacie Archiwum, ul. Narutowicza 69. Gościem specjalnym będzie jeden z Żołnierzy Wyklętych Marian Pawelczak, pseudonim "Morwa", który opowie swoją historię.

1 marca
godz. 11, msza św. w kaplicy pw. Najświętszego Zbawiciela na cmentarzu przy Unickiej w intencji pomordowanych więźniów Zamku Lubelskiego oraz poległych i zamordowanych Żołnierzy Wyklętych.
godz. 12, uroczystość przy Mogile Zamordowanych na Zamku Lubelskim w latach 1944-1954, ceremoniał wojskowy z apelem poległych - złożenie wieńców i zapalenie zniczy
godz. 12, Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczpospolitej organizuje na pl. Litewskim "Namiot dla Wyklętych" - akcja odbywa się w kilku miastach w Polsce
godz.13, koncert "Polsko święta! Polsko wieczna!", kościół garnizonowy, Al. Racławickie 20
godz. 13.15, bieg "Tropem Wilczym" ulicami: Podwale (pod prąd), Królewską, Lubartowską, Kowalską, Tysiąclecia i Zamkową
godz. 17, plac Litewski w Lublinie Marsz Pamięci Żołnierzy Wyklętych 2015, przemarsz przez deptak, Stare Miasto pod Zamek Lubelski

2 marca
godz. 10, Lubelski Urząd Wojewódzki, Sala Błękitna, ul. Spokojna 4, uroczyste podsumowanie etapu regionalnego IV edycji Ogólnopolskiego Konkursu "Żołnierze Wyklęci - Bohaterowie Niezłomni".
26 marca
godz. 10, Gra miejska "Żołnierze Wyklęci, Żołnierze Niezłomni" przed siedzibĄ NSZZ "Solidarność" przy ul. Królewskiej 3.

KRAŚNIK
1 marca

godz. 12, bieg "Tropem Wilczym - Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych" (park im. Jana Pawła II). Projekt wystartuje w 81 miastach. Po raz pierwszy do cyklicznej już imprezy dołączył Kraśnik. Symboliczny dystans biegu we wszystkich miastach wynosi 1963 metry. Liczba ta jest nawiązaniem do daty śmierci ostatniego Żołnierza Wyklętego - Józefa Franczaka "Lalusia", który został zamordowany w 1963 roku. Zapisy: sport@kraśnik.eu.
8 marca
Uroczystość 70. rocznicy zamordowania przez komunistyczną bezpiekę ks. Stanisława Zielińskiego - kapelana Narodowych Sił Zbrojnych.
godz. 11, skrzyżowanie ulic Podleskiej i Strażackiej - zbiórka przy domu ks. Stanisława Zielińskiego i złożenie wieńców przed tablicą upamiętniającą Kapelana Wyklętego.
godz. 11.20, złożenie wieńców na grobie ks. Zielińskiego (plac kościoła rektoralnego pw. Św. Ducha ul . Narutowicza 31)
godz. 11.30, msza św. w intencji ks. Stanisława Zielińskiego w kościele pw. Św. Ducha.BIAŁA PODLASKA
27 lutego
godz. 18, konferencja naukowa pt. "Żołnierze Wyklęci na Podlasiu" w siedzibie Bialskiego Centrum Kultury, ul. Warszawska 11. Udział w niej wezmą: dr Mariusz Bechta ("Powojenne podziemie polskie na Podlasiu w latach 1944-47") oraz
Paweł Sudewicz ("Zaplecze ideowe Narodowych Sił Zbrojnych. Zbigniew Stypułkowski i służba cywilna narodu").
1 marca
godz. 11, zbiórka przed siedzibą Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, ul. Krótka (w programie m.in. apel poległych oraz przemarsz ulicami miasta)
godz. 12, "Tropem Wilczym - Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych". Wydarzeniu towarzyszy otwarcie wystawy poświęconej "podziemiu niepodległościowemu na terenie miasta i powiatu bialskiego prezentowanej na murach i w świetlicy Zakładu Karnego.
godz. 13, "Koncert Pieśni Patriotycznej" w wykonaniu Zespołu Wokalnego Funkcjonariuszy Służby Więziennej Zakładu Karnego w Zamościu (plac na terenie Zakładu
Karnego)

RADZYŃ PODLASKI
1 marca

godz. 12.15, msza św. w kościele Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Radzyniu Podlaskim. Po nabożeństwie Marsz Żołnierzy Wyklętych do pałacu Potockich, gdzie odbędzie się uroczyste zakończenie uroczystości. Po drodze delegacje złożą kwiaty pod tablicą upamiętniającą Żołnierzy Wyklętych więzionych w ubeckiej katowni przy ulicy Warszawskiej. Żołnierzem Wyklętym ziemi radzyńskiej wspominanym podczas tegorocznych uroczystości będzie Jan Grudziński "Płomień".BEŁŻYCE
8 marca
godz. 10.30, msza św. w Kościele pw. św. Pawła, uroczystość Narodowego Dnia Pamięci o Żołnierzach Wyklętych oraz w rocznicę śmierci cc mjr. Hieronima Dekutowskiego ps. "Zapora".

Najnowsze informacje dot. koronawirusa

Wideo

Materiał oryginalny:

Komentarze 72

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

D
Dziadek

Walczyli na przykład napad na posterunek w Hrubieszowie, gdzie wymordowali wszystkich milicjantów i ich rodziny, napady na sklepy i mordowanie ich właścicieli.w czasie takiego napadu zginęła moja ciotka, poderżnęli jej gardło. W innym miejscu wpadli do pierwszego z brzegu wsi domu chłopcy ,,Łupaszki,, wyciągnęli całą rodzine i zabawili się, złupili dom i po podrzynali gardła, a potem spalili. Zostawiając ciała na drodze przed domem, tam zginął mój stryj z rodziną był normalnym polakiem z dziada pradziada. I należał w czasie wojny do NSZ-u, a tu piszą mi niektórzy że walczyli z żydami gdzie oni byli?- pytam. Przecież ich hitlerowcy wymordowali, Winowcy {walczyli} z polakami, całe wsie wyrżnięte co do jednego człowieka. Jeden z takich bandziorów żyje jeszcze, do tej pory nikt z polaków nie zatłukł go jeszcze. Po wyjściu z więzienia podczas jednej z zabaw wykrzykiwał -Ja polaków wyrzyrut [ tzn. wyrżnę]. Zapytałem go pewnego razu o tamte czasy, to powiedział z butą - Was polaków powinno się wyciąć w pień,mogliśmy pomóc hitlerowi lepiej. I to jest wasza prawda o wyklętych i to tylko w urywkach, a na tablicy wystawili gości ktorzy w czasie napadu na posterunek, osobiście zajmowali się mordowaniem rodzin tych ktorych nie mogli dopaść.

w
wybieraj

i śmiecie!

S
Seba

Najwięcej pomógł, najwięcej ryzykując. Na zdrowy rozsądek to "Żydów" piszemy z dużej litery... Tak to jest, jak głupiec próbuje mędrca udawać...

S
Seba

Berman, Minc, Michnik (Stefan) może byli Łemkami a Róża Luksemburg Krymską Tatarką? I kto tu jest niedouczony?

m
mer

zgadzam się z Tobą w 100%.

t
to ja

Zołnierze wyklecie to romantycy którzy mysleli ze zaraz zacznie sie 3 wojna swiatowa i siedzieli w tych swoich lasach blotach i czekali nie wiadomo na co, kogo i po co.
A ludzie normalni mieli juz dosc zawieruchy wojennej i po zakonczeniu 2 ws zabierali sie do odbudowy Polski.
To po prostu postaci tragiczne i tyle. Obecnie jest moda na ich czczenie, która przeminie jak każda.

s
skajdohi

Masz rację, biedne 18letnie dziecko, które powinno być w szkole a nie biegać po lasach. Zbrodnią było podjudzenie tego dziecka do walki z władzą. Podobnie zresztą było z dziećmi walczącymi w powstaniu warszawskim. Tego nie przeczytasz. Trzeba po prostu mieć rozum i myśleć. Spróbuj:-)

A
Ala

To co wypisujesz to są niemające pokrycia w rzeczywistości stereotypy, w które wierzą ludzie niedouczeni.

Z
Zdrowy rozsądek

To ty jesteś kompletnym w dodatku niedouczonym idiotą i do tego antysemitą. Przez takich ludzi jak ty ten kraj wygląda jak wygląda. Szkoda mi ciebie. Tyle w temacie.

Z
Zdrowy rozsądek

To ty jesteś kompletnym w dodatku niedouczonym idiotą i do tego antysemitą. Przez takich ludzi jak ty ten kraj wygląda jak wygląda. Szkoda mi ciebie. Tyle w temacie.

S
Seba

Ci ludzie walczyli z komunizmem i to nie jest ich winą, że komuniści w przeważającej większości byli pochodzenia żydowskiego.

s
seboLL

Twój dziadek to tyle wiedział ile przeczytał w trybunie ludu nie jego wina ale ty w dobie internetu powinieneś coś tam wiedzieć, prześledź sobie pierwszy lepszy życiorys np. "Inki" i zobaczysz jaka z niej była jak to piszesz zbrodniarka 18-letnia dziewczyna skazana na śmierc...

n
normalny

Ty nie jesteś żaden antykomuch. Ty jesteś typowy Polak katolik-antysemita.

p
paula

To niegrzeczne szczekać na czyjąś rodzinę. Argumenty jakiekolwiek poproszą Marcinku a nie sama łacina. Myślenie nie boli, spróbuj!!!

k
krytyk

PS. Tak dla jasności chciałbym ci jeszcze wyjaśnić, że mam 30 lat. Ty natomiast wyglądasz mi na osobę po 40tce niezadowoloną z życia zarówno za PRL jak i za III RP. Innymi słowy nieudany opozycjonista albo po prostu frustrat.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3