Nieznane fotografie cmentarzy z Lublina (ZDJĘCIA)

Małgorzata Szlachetka
Cmentarz rzymskokatolicki przy ulicy Lipowej w Lublinie, grób dziecięcy. Anatoliusz Czerepiński/Archiwum Państwowe w Lublinie
Archiwum Państwowe w Lublinie wydało właśnie album „Cmentarze lubelskie”. Znalazło się w nim blisko 800 nigdy niepublikowanych zdjęć. Prezentujemy niektóre z nich.

Fotografie pomników z lubelskich cmentarzy powstały w połowie lat 60. XX wieku. Ich autorem był Anatoliusz Czerepiński, przyszły lekarz, a wówczas student KUL i laborant pracowni fotograficznej Zakładu Historii Sztuki KUL. Pierwsza sesja zdjęciowa odbyła się 6 czerwca 1963 roku.

Dokumentacja była przygotowywana pod kątem nowego wydawnictwa lubelskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, ale taki album nigdy nie powstał. Ten zamiar udało się zrealizować dopiero w 2015 roku. Niektóre z fotografii zostały wywołane po kilkudziesięciu latach. Obok zdjęć znalazł się krótki rys historyczny, a także biogramy pochowanych osób.

Historyczne nekropolie bardzo zmieniły się przez pięćdziesiąt lat. Groby przy ulicy Lipowej w dużej mierze były zarośnięte trawą i chwastami. Na części wojskowej nikogo nie dziwiły drewniane krzyże. Zupełnie inaczej wyglądał też grób poety Józefa Czechowicza.

Niepublikowana wcześniej kolekcja fotografii ma historyczne znaczenie. Wiele kadrów jest dziś nie do powtórzenia. Dlaczego?

- Wielu nagrobków sfotografowanych przez Anatoliusza Czerepińskiego dzisiaj już nie ma, szczególnie tych żeliwnych - podkreśla Piotr Dymmel, dyrektor Archiwum Państwowego w Lublinie i współautor albumu „Cmentarze lubelskie”.

Nie istnieje też dawny cmentarz unicki przy ulicy Walecznych, obecnie w tym miejscu jest skwer.

Praca nad albumem trwała dwa lata. Publikację "Cmentarze lubelskie" można kupić w siedzibie APL przy ul. Jezuickiej.

Wideo

Komentarze 8

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

P
Piotr Juszczyk

Zapraszam także na stronę:
www.cmentarze.piotrjuszczyk.pl
gdzie udostępniono w ramach inicjatywy społecznej kilkadziesiąt tysięcy zdjęć z cmentarzy w Lublinie i województwie lubelskim.
Pozdrawiam

P
Przemek Leniak

po pierwsze mylisz cmentarze unicki z rzymskokatolickim na ul unickiej
to ten ostatni podobnie zresztą jak nowy cmentarz żuydowski został podzielony dwupasmówką
i to tam były ekshumacje z budową tej drogi związane
jednak plotki o których piszesz były jednak tylko plotkami
po pierwsze cmentarz na unickiej nie miał pochówków w swej najniższej czesci - tam gdzie dziś jest jezdnia...
ekshumacje jednak się tam faktycznie odbyły bo dwupasmówka wraz z chodnikami i trawnikami zajmuje więcej miejsca niż tam było wolnego...
wydaje mi się że ekshumacje dotyczyły też nowego cmentarza żydowskiego
...
budowa tej drogi to początek lat 70 - nie tak znów dawno by ludzie nie sięgali pamięcią...
a plotki o skarbach i chienach? cóż...
plotki mają to do siebie że są karykaturalnym odbiciem rzeczywistości
pzdr

P
Pol

"Stary cmentarz unicki" na rogu ul.Unickiej i Walecznych i cmentarz rzymskokatolicki przy ul.Unickiej,to dwa różne cmentarze.Pierwszy został założony w 1611 r.dla unitów lubelskich (prawosławnych którzy przyjęli doktrynę Kościoła rzymskokatolickiego),a drugi w 1932 r.dla rzymskich katolików.

a
anka

Bylam wtedy dzieckiem, gdy cmentarz unicki byl dzielony i przenoszony z powodu budowy szosy.Pamietam poszeptywania babci i ciotek,ze podczas ekshumacji znajdowano kosztownosci w przenoszonych grobach a nocami okoliczna i nie tylko ,ludnosc ,grzebala w tych rozkopach w poszukiwaniu skarbow.Tak bylo i nie jest to szkalowanie Polakow.Hieny cmentarne zawsze żyją i działają.

T
Tom

"Stary cmentarz unicki" ,na rogu ul.Unickiej i Walecznych w Lublinie,został założony w 1611 r.Taką datę powstania cmentarza umieszczono w 1924 r. na tabliczce na bramie wejściowej nekropolii.Cmentarz założono dla unitów (wyznawców prawosławia,którzy przyjęli doktrynę Kościoła Rzymskokatolickiego) lubelskich,na terenie należącym do kościoła rzym-kat.św.Mikołaja na Czwartku.A to dlatego,że kościół na Czwartku był najbliżej cerkwi prawosławnej przy ul.Ruskiej i pomagał unitom (Unia Brzeska 1596 r. - unia kościelna między Kościołem Rzymskokatolickim i Prawosławnym),będącym w konflikcie z cerkiewnym Bractwem Prawosławnym.Spierano się o prawo własności do cerkwi przy ul.Ruskiej,i kościół na Czwartku,użyczał unitom swój kościół do odprawiania nabożeństw (zobacz "Przewodnik po Lublinie" Zenona Sierpińskiego z 1839 r.).To wyjaśnia nazwę cmentarza - "Stary cmentarz unicki" ,która powstała w latach dwudziestych XX wieku.Natomiast na planach Lublina,z czasów zaboru rosyjskiego,"Stary cmentarz unicki" oznaczano jako :"Staroje prawosławnoje kładbiszcze"- czyli "Stary cmentarz prawosławny " ,a to dlatego,że prawosławie i zaborca rosyjski,nie uznawali unitów za katolików,lecz za prawosławnych,których należy skłonić do powrotu do prawosławia.

L
Lublinianin

Na terenie zabytkowego "Starego cmentarza unickiego" Unicka/Walecznych w Lublinie,który jest cmentarzem nieczynnym,(od 1958 r.) mamy do czynienia z łamaniem prawa.Nekropolia jest od lat profanowana (od 1989 r. oficjalnie),co wynika z niewywiązywania się władz Lublina (WUOZ),a od 1993 r.parafii przy ul.Ruskiej,z obowiązku ogrodzenia i oznaczenia zabytku.

g
gość

Uporczywe pisanie przez redakcję "Kuriera Lubelskiego",w artykułach w wydaniach papierowych i elektronicznych,że "Stary cmentarz unicki"nie istnieje i jest tam obecnie skwer,jest kłamstwem.Ponadto jest świadomym ukrywaniem prawdy i wprowadzaniem ludzi w błąd."Kurier Lubelski"bowiem,nie informuje czytelników o tym,dlaczego cmentarz jest nieogrodzony i nieoznaczony od 1989 r.,choć powinien być,gdyż jest objęty ochroną i opieką z mocy Ustawy O ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

T
Tomasz

Błędna jest informacja zawarta w artykule,że "Stary cmentarz unicki" (nazwa tradycyjna) Unicka/Walecznych nie istnieje.Stan prawny i faktyczny tej nekropolii jest następujący: W 1989 r.służby konserwacji zabytków,wpisały cmentarz do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytów,jako :"unicki - prawosławny" (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków,nie miał wtedy wiedzy,że cmentarz założono w 1797 r. dla Parafii rzym-kat. św.Mikołaja na Czwartku,na terenie należącym do tego kościoła).W 1970 r.prezydium Woj.Rady Narodowej w Lublinie,podjęło niezgodną z prawem (Ustawą O cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 r.,tj.artykułem mówiącym,że po 40 latach od ostatniego pochówku,można zmienić teren cmentarza na inny cel) decyzję o zniszczeniu cmentarza.W 1958 r.bowiem,zamknięto cmentarz dla pochówków,decyzją ówczesnego Ministerstwa Gospodarki Komunalnej.W 1976 r.barbarzyńsko zniszczono nagrobki na powierzchni nekropolii,rozbijając je młotami,a groby pod ziemią i trumny ze szczątkami ludzkimi przysypano,i teren cmentarza wyrównano przy pomocy spychacza.Na tak sprofanowanej nekropolii,wytyczono alejki i postawiono ławki,zachęcając tym ludzi,by od tej pory traktowali cmentarz,jak skwer do rekreacji !!!! "Stary cmentarz unicki" cały czas istniał i istnieje,ponieważ cmentarz - to jest miejsce gdzie są groby i szczątki ludzkie znajdujące się pod ziemią - a nie nagrobki nad ziemią.Cmentarz wielowyznaniowy (unicki,rzymskokatolicki i prawosławny), zwany tradycyjnie "Starym cmentarzem unickim" (data założenia cmentarza dla unitów lubelskich - 1611 r.) ,jest zabytkowym cmentarzem nieczynnym (zobacz MPZP z 26 kwietnia 2012 r.) ,gdzie pod warstwą gruntu są dobrze zachowane groby (badania georadarowe PL z 2011 r.) i szczątki ludzkie (wg.oficjalnego stanowiska Woj.Konserwatora Zabytków - zobacz Postanowienie o nieuzgodnieniu warunków zabudowy z 8 kwietnia 2011 r.).

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3